← Til baka á Vikuyfirlit

Vikuyfirlit 9.–15. mars 2026

Vikuyfirlitið er skrifað af gervigreindarlíkaninu Claude með hjálp tengingar við gagnagrunn ESB Vaktarinnar.

Áttatíu og fimm greinar. Sex hundruð og þrjátíu fullyrðingar. Ein vika. Þegar utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lagði fram þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst sprakk umræðan úr öllum skorðum — úr sjö greiningum vikunnar á undan í mesta flóð sem mælst hefur í ESB-umræðunni.

Fullveldi tók langmest pláss með 174 tilvísanir. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sagði ríkisstjórnina fara á bak við þjóðina. Guðrún Hafsteinsdóttir hélt því fram á Alþingi að aðgreiningin á milli viðræðna og aðildar væri blekkingaleikur — þegar viðræður hefjast sé það í raun fyrsta skrefið á aðildarleið. Á hinn bóginn undirstrikaði Kristrún Frostadóttir að spurningin sé ráðgefandi og snúist eingöngu um hvort viðræðum eigi að halda áfram. Þetta er grundvallarágreiningur sem mun fylgja umræðunni alla leið til ágúst: er atkvæðagreiðslan um viðræður, eða um aðild í reynd?

Hitt sem vekur athygli er hversu mikið efnislegt innihald fékk pláss á sömu viku og formsatriðin ráku öldurnar. Sjávarútvegur fékk 92 tilvísanir — tvær ítarlegar greinar á RÚV og Vísi rýndu skýrslur frá 2014 sem sýna að varanlegar undanþágur um sjávarútveg hafa aldrei verið veittar í stækkunarferli ESB, þótt þær hafi ekki verið útilokaðar. Erna Bjarnadóttir, Vilhelm Jónsson og Hjörtur J. Guðmundsson leiddu þá umræðu. Landbúnaður fékk 38 tilvísanir og rýniskýrsla Evrópusambandsins um landbúnaðarmál og dýraheilbrigðismál kom til tals — en gott er að muna að rýniskýrslur voru fyrsta skrefið í samningaferlinu og leiða ekki sjálfkrafa til opnunar viðræðna.

Boris Vujčić, seðlabankastjóri Króatíu, bætti nýjum lit á gjaldmiðilsumræðuna. Hann fullyrti að húsnæðisvextir í Króatíu væru nú lægri en í Þýskalandi eftir upptöku evrunnar. Fullyrðingin vakti athygli í íslenskum fjölmiðlum en heimildir staðfesta aðeins að hann sagði þetta á BIS-ráðstefnu — ekki endilega í viðtali við Ríkisútvarpið eins og greint var frá. Forsendur Króatíu og Íslands á húsnæðismarkaði eru ólíkar og samanburðurinn krefst nánari skoðunar.

Kannanir sýna áfram kunnuglegt mynstur. Um 52% styðja viðræður samkvæmt Þjóðarpúlsi Gallup, en aðeins 42% styðja aðild. Þetta tíu prósentustiga bil — á milli stuðnings við viðræður og stuðnings við aðild — er grundvallaratriði sem sjaldan er rætt þegar kannanir eru nefndar í umræðunni. Kristrún taldi þurfa 70% stuðning við tillöguna til að hún veitti raunverulegt umboð.

Virkustu raddirnar voru Þorgerður Katrín og Kristrún, hvor með 67 fullyrðingar, og Sigmundur Davíð með 48. Fjölbreytni umræðunnar jókst — mælitalan hækkaði úr 0,76 í 0,85, sem þýðir að fleiri efnisflokkar fengu athygli en áður.

Samt eru stór svið sem skreppa undan. Vinnumarkaður fékk 11 tilvísanir á viku þar sem ein grein fjallaði um réttindi verkafólks á forsendum innri markaðarins. Orkumál og loftslagsstefna fengu fimm. Húsnæðismál fengu tíu, þrátt fyrir að húsnæðiskostnaður sé eitt af stærstu áhyggjuefnum kjósenda. Umræðan beinist að fullveldi og formsatriðum atkvæðagreiðslunnar — innihaldsefnin sem aðild myndi raunverulega breyta í daglegu lífi fá minna rými.

Fimm mánuðir eru til kosninga. Vikunni lauk með fleiri spurningum en svörum: hvort samningsstaða Íslands sé sterkari nú en áður, hvenær samningsmarkmið verði sett, og hvort 18 mánaða viðræðuáætlun ríkisstjórnarinnar sé raunhæf. Heimildir benda til þess að engin opinber afstaða ESB liggi enn fyrir um áætlunina. Umræðan er komin af stað — en margt vantar enn í hana.

Greinar 85
Fullyrðingar 630
Málefni 14
Aðilar 15
Fjölbreytni 85%
Staðfest: 216 Að hluta staðfest: 371 Óstutt: 10 Þarfnast samhengis: 33

Vissir þú?

Staðreyndir úr umræðunni sem eru studdar heimildum — og fyrirvarar sem gott er að hafa í huga.

Af hverju? AGRI-DATA-018 staðfestir að Framkvæmdastjórnin lauk rýni á landbúnaðarkaflanum (kafli 11) árið 2011 og benti á veruleg misræmi. AGRI-DATA-019 vísar til álits Framkvæmdastjórnarinnar frá 2010 (SEC(2010) 153) sem lýsti viðfangsefnum Íslands í landbúnaðarmálum. Saman staðfesta þessar heimildir tilvist rýniskýrslu og innihald hennar.
Gott að vita: Rýniskýrslurnar voru fyrsta skrefið í samningaferlinu — þær greina misræmi en leiða ekki sjálfkrafa til opnunar viðræðna. Þrátt fyrir að rýnin hafi verið lokið varð kaflinn aldrei opnaður.
Af hverju? PREC-DATA-020 og PREC-DATA-012 staðfesta að seðlabankastjóri Króatíu, Boris Vujčić, sagði að húsnæðisvextir í Króatíu hefðu farið niður fyrir þýska vexti eftir upptöku evru í ársbyrjun 2023. Samkvæmt PREC-DATA-012 sagði Vujčić þetta á ráðstefnu Alþjóðlegu greiðslubankans (BIS) í janúar 2024, ekki í viðtali við Ríkisútvarpið eins og fullyrðingin segir. Tölurnar eru réttar — króatískir húsnæðisvextir voru 3,64% samanborið við 4,22% í Þýskalandi á þeim tíma. Miðillinn sem vísað er til (Ríkisútvarpið) er þó rangt tilgreindur í fullyrðingunni.
Gott að vita: Heimildir staðfesta að Vujčić sagði þetta á BIS-ráðstefnu, en fullyrðingin segir að hann hafi sagt þetta «í viðtali við Ríkisútvarpið». Mögulegt er að RÚV hafi fjallað um yfirlýsinguna, en heimildir staðfesta ekki að hún hafi upprunalega komið fram í viðtali við RÚV. Fyrirvarar heimilda benda einnig á að vaxtasamlagið skýrist að hluta af háum vöxtum í Þýskalandi á þeim tíma vegna aðhaldsstefnu Seðlabanka Evrópu, og að Króatía hafði þegar í tvö áratugi tengt gjaldmiðil sinn við evruna.
Af hverju? EEA-LEGAL-011 staðfestir að regluverkið er skipulagt í 35 samningskafla vegna aðildarviðræðna, frá frjálsu vöruflæði (kafli 1) til «önnur mál» (kafli 35). Kaflarnir voru útvíkkaðir úr 31 í 35 fyrir aðild Króatíu 2013. EEA-LEGAL-013 lýsir ferlinu: opnunarskilyrði eru sett, kaflar opnaðir, og lokunarskilyrði þarf að uppfylla áður en kafla er lokað til bráðabirgða.
Gott að vita: Árið 2020 endurskipulagði Framkvæmdastjórn ESB kaflana í sex þemaklasa samkvæmt endurskoðaðri stækkunaraðferðafræði (EEA-LEGAL-019). Kaflarnir eru enn 35 en opnast nú í klösum. Óljóst er hvort þessi nýja aðferðafræði gildi um Ísland ef viðræður hefjast á ný.
Af hverju? RED II (endurskoðun endurnýjanlegu orkutilskipunarinnar) var samþykkt 2018, sem er nær áratugur frá dags. greinar. ENERGY-LEGAL-001 staðfestir innleiðingu tilskipunarinnar frá 2018 í gegnum EES. EEA-LEGAL-018 staðfestir jafnframt að ESB hafi þegar endurskoðað tilskipunina í RED III sem hluta af "Fit for 55" pakkanum — sem sýnir að ESB hafi sjálft talið nauðsynlegt að uppfæra reglurnar. Orkukreppan í Evrópu 2022 er almenn þekking og varð eftir samþykkt RED II.
Gott að vita: Þó RED II sé frá 2018 var hún sjálf endurskoðun á tilskipun frá 2009, sem þýðir að regluverkið hefur verið í stöðugri þróun. Tímasetningin er rétt en röksemdafærslan um úreldingu gæti verið of sterk — EES-innleiðing getur sleppt RED II og beint tekið upp RED III ef vilji er til.
Af hverju? PREC-DATA-018 staðfestir þetta skýrt: norskur sjávarútvegur náði metútflutningsverðmæti upp á 175,4 milljarða norskra króna (um 15,3 milljarða evra) árið 2024. Noregur er næststærsti útflytjandi sjávarafurða í heiminum á eftir Kína. TRADE-DATA-027 undirstrikar einnig mikilvægi sjávarafurða, einkum lax, í norskum viðskiptum.
Gott að vita: Um 70% af útflutningsverðmæti norskra sjávarafurða eru eldislax, ekki villtur sjávarfangs. Olía og gas eru enn miklu stærri útflutningsgrein Noregs.
Af hverju? Tölurnar eru nálægt réttu en ekki nákvæmar. CURR-DATA-007 sýnir að óverðtryggðir húsnæðisvextir á Íslandi eru 8,15–10,6%, svo «frá 8%» er í lægri kantinum en ekki rangt. Meðalvextir á evrusvæðinu voru um 3,2–3,8% samkvæmt HOUSING-DATA-008 og HOUS-DATA-005, sem passar við fullyrðinguna. Hins vegar er samanburðurinn villandi án samhengis — verðtryggð lán á Íslandi bera 3,5–5,5% nafnvexti auk verðbóta, og ESB-aðild myndi ekki sjálfkrafa leiða til lægri vaxta.
Gott að vita: Vaxtamunurinn skýrist að hluta af hærri verðbólgu og gjaldmiðilsáhættu á Íslandi (CURRENCY-DATA-015). Evruinnleiðing myndi taka mörg ár eftir aðild og krefst samræmingar við Maastricht-viðmið. HOUSING-DATA-009 bendir á að lægri vextir hafa tilhneigingu til að hækka húsnæðisverð — sem dregur úr gildi vaxtasamanburðarins sem rök fyrir ódýrara húsnæði. Samanburður við evrusvæðismeðaltal felur mikinn breytileika milli landa.
Af hverju? LABOUR-DATA-013 staðfestir að Ísland er með hæstu stéttarfélagsaðild innan OECD (um 90%), sem er langt umfram öll ESB-aðildarríki og önnur Norðurlönd. Hins vegar segir heimildin «highest in the OECD» en ekki «highest in the world» — OECD nær ekki til allra ríkja heims. Fullyrðingin gengur því aðeins lengra en heimildir ná.
Gott að vita: Heimildin staðfestir hæstu aðild innan OECD en ekki í «gjörvöllum heiminum» — sum ríki utan OECD gætu haft háa stéttarfélagsaðild, þótt ólíklegt sé. Munurinn á milli fullyrðingarinnar og heimildarinnar er lítill en til staðar.
Af hverju? Heimildir staðfesta óbeint að Ísland er sjálfstætt ríki — SOV-DATA-001 lýsir Íslandi sem þátttakanda í Norðurskautsráðinu og Evrópuráðinu, og SOV-LEGAL-032 fjallar um sjálfstæða viðskiptastefnu landsins. Talan «tæplega 200» er almennt viðurkennd (193 aðildarríki Sameinuðu þjóðanna auk nokkurra ríkja sem ekki eru aðilar), en engin heimild í grunninum staðfestir nákvæma tölu. Fullyrðingin er ólíklega röng en ekki hægt að sannreyna töluna beint.
Gott að vita: Engin heimild nefnir fjölda sjálfstæðra ríkja í heiminum. Talan fer eftir skilgreiningu — 193 ríki eru aðilar að SÞ, 195 ef Vatíkanið og Palestína eru talin með, fleiri ef umdeild ríki eru reiknuð inn.
Af hverju? PREC-HIST-001 staðfestir beint að Noregur hélt þjóðaratkvæðagreiðslur um aðild árið 1972 (EBE-aðild, 53,5% á móti) og 1994 (ESB-aðild, 52,2% á móti), báðar með neikvæðri niðurstöðu. Fullyrðingin er staðreyndarlega rétt. PREC-HIST-002 staðfestir ennfremur að skoðanakannanir sýna að um 70–75% Norðmanna eru enn á móti ESB-aðild.
Gott að vita: Þrátt fyrir að hafa hafnað ESB-aðild tvisvar gekk Noregur í EES árið 1994 (PREC-HIST-001). Efnahagslegur árangur Noregs utan ESB er að mestu drifinn áfram af olíuauði, sem gerir hann að takmörkuðu samanburðarlandi við Ísland (PREC-HIST-002). Fullyrðingin um „gífurlegan þrýsting" er ekki sérstaklega studd af heimildunum.
Af hverju? SOV-LEGAL-003 staðfestir að Ísland fengi lágmark 6 þingsæti samkvæmt sáttmálanum, en heildarfjöldi þingsæta er 720 — sem telst «vel yfir 700». Malta, Lúxemborg og Kýpur hafa öll 6 þingsæti nú þegar. SOV-DATA-017 staðfestir sömu tölur og bendir á að 6 sæti af 720 jafngildi u.þ.b. 0,83% hlutdeildar.
Gott að vita: Nákvæmur fjöldi þingsæta yrði ákveðinn af leiðtogaráðinu en sáttmálinn tryggir 6 sem lágmark. Raunveruleg áhrif þingmanna ráðast af flokkahópum á Evrópuþinginu frekar en af fjölda fulltrúa hvers ríkis.
Af hverju? PREC-HIST-005 staðfestir skýrt að ESB-umsóknin 2009 var lögð fram í kjölfar fjármálahrunsins og að hún var almennt talin kreppuknúin ákvörðun. POLL-DATA-009 sýnir sterka fylgni milli efnahagskreppu og ESB-stuðnings — stuðningur fór úr 35% í 55% í kjölfar hrunsins. CURR-DATA-001 lýsir 50% gengisfalli krónunnar og falli bankanna.
Gott að vita: Þótt efnahagslegur bati hafi verið meginmarkmið árið 2009, er samhengið öðruvísi árið 2026 — núverandi þjóðaratkvæðagreiðsla er ekki kreppuknúin og öryggispólitísk rök (stríðið í Úkraínu, norðurslóðaöryggismál) eru meira áberandi (PREC-HIST-005).

Helstu fullyrðingar

Útskýring: Dagsetningin 29. ágúst 2026 er staðfest af fjölmörgum heimildum. PARTY-DATA-016 lýsir ákvörðun ríkisstjórnarinnar um þjóðaratkvæðagreiðsluna og POLL-DATA-017 og POLL-DATA-020 fjalla um hana sem fyrirhugað atburðarás. Yfirgnæfandi meirihluti heimildamata (22 af 25) úrskurðar fullyrðinguna sem studda, og dagsetningin er samhljóða í öllum greiningum.
Samhengi sem vantar: Þingsályktunartillaga þarf formlegt samþykki Alþingis til að atkvæðagreiðslan fari fram. Einnig er vert að greina á milli viðfangsefnis kosningarinnar — sumar heimildir tala um «áframhald viðræðna» en aðrar um «ESB-aðild» sem eru ólík spursmál.
Umræðan:
Útskýring: SOV-PARL-001 staðfestir beint að utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lagði fram stjórnartillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst 2026 með spurningunni «Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?» SOV-PARL-005 og SOV-LEGAL-028 staðfesta ferlið og málsmeðferðina. Þetta er óumdeild staðreynd sem margar heimildir sannreyna.
Umræðan:
Útskýring: ETS-LEGAL-001 staðfestir þetta ótvírætt: tilskipun ESB um viðskiptakerfi losunarheimilda (2003/87/EB) var tekin upp í EES-samninginn með ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 146/2007 og Ísland hefur tekið þátt frá 1. janúar 2008. ENERGY-LEGAL-002 styður sömu niðurstöðu og bætir við að þátttakan nái til iðjuvera, einkum álvera. Lagagrundvöllurinn er skýr: viðauki XX (umhverfismál) við EES-samninginn.
Samhengi sem vantar: Meirihluti heimildamata (9 af 15) gaf «partially_supported» en þau snérust flest að öðrum fullyrðingum (innri markaður, EES-samstarfið almennt, ETS í flutningum) — ekki um þessa tilteknu fullyrðingu um ETS-aðild í gegnum EES. Tengd löggjöf eins og álagsskiptareglugerðin (Effort Sharing Regulation) var tekin upp á sérstakri lagagrundvelli (bókun 31), sem getur valdið ruglingi um hvort þátttakan sé «EES-byggð» eða «tvíhliða».
Útskýring: SOV-PARL-001 staðfestir beint að þingsályktunartillagan var um þjóðaratkvæðagreiðslu með spurningunni «Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?» — þ.e. um viðræður, ekki um aðild í heild. PARTY-DATA-019 styrkir þetta enn frekar þar sem forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir undirstrikaði að atkvæðagreiðslan snúist um að hefja viðræður á ný, og að endanlegur aðildarsamningur krefðist sérstakrar staðfestingar Alþingis og hugsanlega annarrar þjóðaratkvæðagreiðslu. SOV-PARL-004 sýnir að þetta orðalag hefur verið stöðugt frá 2022–2023.
Samhengi sem vantar: Andstæðingar eins og Guðrún Hafsteinsdóttir (SOV-PARL-003) halda því fram að þessi aðgreining sé villandi — þegar viðræður hefjast krefjast þær skuldbindingar um aðlögun og það sé í raun fyrsta skrefið á aðildarleið. Spurningin er ráðgefandi, ekki lagalega bindandi, þótt forsætisráðherra hafi sagt að «ofboðslega sterkt umboð» þyrfti.
Útskýring: ESB er vissulega samband lýðræðisríkja og aðildarríkin eru fullvalda að formlegu leyti — þau hafa rétt til úrsagnar samkvæmt 50. gr. sáttmálans um Evrópusambandið (SOV-LEGAL-001). Hins vegar er lýsingin «samband fullvalda ríkja» umdeild þar sem aðildarríkin hafa framselar umtalsvert vald til yfirþjóðlegra stofnana. Samkvæmt EEA-DATA-011 og SOV-LEGAL-031 fela stofnanir ESB í sér sameiginlega ákvörðunartöku og yfirlöggjöf sem takmarkar fullveldi aðildarríkja á mörgum sviðum. Fullyrðingin er rétt í grunninn en einfaldar flókið samspil fullveldis og yfirþjóðlegrar valdaframselingar.
Samhengi sem vantar: Hugmyndin um «fullvalda» aðildarríki er pólitískt álitamál. Aðildarríki hafa framselt löggjafarvald á mörgum sviðum til ESB-stofnana og geta ekki einhliða vikið frá regluverki sambandsins. Sumir fræðimenn telja ESB vera yfirþjóðlegt samband frekar en klassískt samband fullvalda ríkja.
Útskýring: POLL-DATA-020 sýnir að um 60% svarenda studdu þjóðaratkvæðagreiðsluna og POLL-DATA-017 gefur sambærilega tölu (57%). Meirihlutastuðningur við sjálfa atkvæðagreiðsluna er þannig staðfestur. Fullyrðingin greinir hins vegar ekki á milli stuðnings við þjóðaratkvæðagreiðslu og stuðnings við ESB-aðild — POLL-DATA-014 sýnir að á meðan 57% studdu atkvæðagreiðsluna var stuðningur við aðild sjálfa 42% á móti 42%, og POLL-DATA-021 staðfestir að um 10 prósentustiga bil sé viðvarandi á milli «semja» og «ganga í». Fullyrðingin er tæknilega rétt um stuðning við atkvæðagreiðsluna en getur gefið villandi mynd ef lesandinn túlkar hana sem stuðning við ESB-aðild.
Samhengi sem vantar: POLL-DATA-021 skráir viðvarandi 10 prósentustiga bil á milli stuðnings við viðræður og stuðnings við aðild — um 52% styðja viðræður en aðeins 42% styðja aðild. Þetta er grundvallargreinarmunur sem fullyrðingin nefnir ekki. Auk þess bendir POLL-DATA-017 á að svarhlutfall var 42,7% sem getur leitt til úrtaksskekkju, og POLL-DATA-018 sýnir verulegan kynjamun og landsvæðamun í svörunum.
Útskýring: Fullyrðingin er almenn og erfitt að sannreyna hana til fulls. SOV-LEGAL-011 bendir á fordæmi Írlands um undanþágur sem gætu styrkt samningastöðu Íslands. TRADE-DATA-022 nefnir að Ísland var talið «auðveldur» umsækjandi 2010 vegna EES-samræmingar, og SOV-DATA-001 undirstrikar aukna hernaðarlega þýðingu Íslands á norðurslóðum. Þessir þættir gætu bent til sterkari stöðu en áður. Hins vegar bendir TRADE-DATA-022 einnig á að ESB beini athygli sinni nú að Vestur-Balkanskaga og Úkraínu, sem gæti veikt samningsstöðu Íslands. Engin heimild metur samningsstöðuna beint eða ber hana saman við stöðuna fyrir tíu árum.
Samhengi sem vantar: Engin heimild ber samningsstöðu Íslands beint saman milli tímabila. TRADE-DATA-022 bendir á að ESB hafi aðrar forgangsröðun í stækkunarmálum en áður, sem gæti dregið úr samningsstyrk Íslands. Öryggisumhverfið hefur hins vegar breyst Íslandi í hag (norðurslóðir, GIUK-gat).
Útskýring: Heimildir styðja að varanlegar undanþágur frá kjarnastefnum ESB séu mjög ólíklegar en ekki algjörlega útilokaðar. EEA-LEGAL-012 staðfestir að frá Lissabon-sáttmálanum (2009) hefur ESB stefnt að því að nýir aðildarríkir samþykki allan «acquis» án varanlegra undanþága — Króatía (2013) fékk engar. EEA-DATA-014 (Hagfræðistofnun HÍ) komst að sömu niðurstöðu. Hins vegar benda SOV-LEGAL-006 og EEA-LEGAL-021 á að tæknilega leyfir 49. grein ESB-sáttmálans hvaða samningsniðurstöðu sem er, og aðlögunartímabil geta í raun virkað sem undanþágur. Nýjar heimildir (PARTY-DATA-011, SOV-PARL-003) bæta við pólitísku samhengi en breyta ekki kjarnamatinu.
Samhengi sem vantar: Fullyrðingin segir «ósatt» en staðan er flóknari. ESB-stefnan er skýr: engir nýir varanlegir undanþágur (EEA-LEGAL-012). Hins vegar benda heimildir á undantekningar: Danmörk og Írland hafa varanlegar undanþágur sem samdar voru við sérstakar aðstæður (SOV-LEGAL-006), og ETS-DATA-002 sýnir að Ísland hefur fengið sérstakt fyrirkomulag á ETS-sviði. Langir aðlögunartímar (t.d. 12 ár fyrir landakaup í Póllandi) geta í reynd virkað nálægt undanþágum (EEA-LEGAL-021). Fullyrðingin er of afgerandi í hvora áttina.

Virkni eftir málefnum

Virkir aðilar

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir

ESB-jákvæð

þingmaður (Viðreisn)

67 fullyrðingar Fullveldi, EES og löggjöf ESB, Afstaða stjórnmálaflokka

Kristrún Frostadóttir

ESB-jákvæð

forsætisráðherra (Samfylkingin)

67 fullyrðingar Afstaða stjórnmálaflokka, Fordæmi annarra ríkja, Annað

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson

ESB-gagnrýnin

þingmaður (Miðflokkurinn)

48 fullyrðingar Fullveldi, EES og löggjöf ESB, Afstaða stjórnmálaflokka

Erna Bjarnadóttir

Blandað

hagfræðingur

47 fullyrðingar Landbúnaður, Sjávarútvegur, EES og löggjöf ESB

Boris Vujčić

ESB-jákvæð

seðlabankastjóri Króatíu

25 fullyrðingar Gjaldmiðill og peningamál, Fordæmi annarra ríkja, Viðskipti og verslun

Vilhelm Jónsson

ESB-jákvæð

athafnamaður

25 fullyrðingar Sjávarútvegur, Fullveldi

Hjörtur J. Guðmundsson

Blandað

sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur

24 fullyrðingar Sjávarútvegur, Viðskipti og verslun, Fullveldi

Lilja Dögg Alfreðsdóttir

Blandað

þingmaður (Framsóknarflokkur)

23 fullyrðingar Fullveldi, Viðskipti og verslun, Gjaldmiðill og peningamál

Margrét Ágústa Sigurðardóttir

ESB-gagnrýnin

framkvæmdastjóri Bændasamtakanna

23 fullyrðingar Landbúnaður, Afstaða stofnana og samtaka, EES og löggjöf ESB

Magnús Árni Skjöld Magnússon

ESB-jákvæð

formaður Evrópuhreyfingarinnar

23 fullyrðingar EES og löggjöf ESB, Fordæmi annarra ríkja, Fullveldi

Helgi Magnús Gunnarsson

ESB-gagnrýnin

lögmaður og fyrrum ríkissaksóknari

22 fullyrðingar Gjaldmiðill og peningamál, Fullveldi, EES og löggjöf ESB

Guðrún Hafsteinsdóttir

ESB-gagnrýnin

þingmaður (Sjálfstæðisflokkur)

21 fullyrðingar Afstaða stjórnmálaflokka, Fullveldi, Fordæmi annarra ríkja

Vilborg Ása Guðjónsdóttir

Hlutlaus

alþjóðastjórnmálafræðingur

20 fullyrðingar EES og löggjöf ESB, Fordæmi annarra ríkja, Annað

Björn Ingi Hrafnsson

ESB-gagnrýnin

aðstoðarmaður formanns Miðflokksins (Miðflokkurinn)

19 fullyrðingar Afstaða stjórnmálaflokka, EES og löggjöf ESB, Afstaða stofnana og samtaka

Eggert Sigurbergsson

ESB-gagnrýnin

pistlahöfundur, viðskipta- og sjávarútvegsfræðingur

18 fullyrðingar Fordæmi annarra ríkja, Sjávarútvegur, EES og löggjöf ESB

Greiningar (85)

dv.is

Guðrún og Sigmundur Davíð sögðust vilja þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB

5 fullyrðingar 2 þátttakendur
Guðrún Sigmundur
Morgunblaðið

Segja "samningaviðræður" vera villandi hugtak

2 fullyrðingar 1 þátttakendi
Evrópusambandið
Morgunblaðið

Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við

14 fullyrðingar 3 þátttakendur
Pavel Ríkisstjórnin Björn
Vísir

390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi

4 fullyrðingar 1 þátttakendi
?
Vísir

Þriðjungur andvígur atkvæðagreiðslunni

Greindar 18 fullyrðingar. Niðurstöður: 14 stutt af heimildum, 4 stutt að hluta. Sjónarhorn: hlutlaus en ófullnægjandi. Heildstæðni: 45%.

4 fullyrðingar 1 þátttakendi
Silja
Vísir

Þriðjungur andvígur atkvæðagreiðslunni

Greindar 18 fullyrðingar. Niðurstöður: 14 stutt af heimildum, 4 stutt að hluta. Sjónarhorn: hlutlaus en ófullnægjandi. Heildstæðni: 45%.

18 fullyrðingar 1 þátttakendi
Silja
Vísir

Treystu þjóðinni — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands

2 fullyrðingar 1 þátttakendi
Vigdís
Vísir

Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu

2 fullyrðingar 2 þátttakendur
Kristrún Guðrún
Vísir

ESB-pakkinn er galopinn

Greining á 16 fullyrðingum. Niðurstöður: 7 stutt að hluta, 7 óstaðfestanlegar, 2 villandi. Innramming: sterklega gegn ESB-aðild. Heildarsamhengi: 15%.

3 fullyrðingar 3 þátttakendur
Bergþór Heather Stefan
Vísir

Iðnaðurinn forherðist í andstöðu gegn ESB

2 fullyrðingar 2 þátttakendur
Kjartan Samtök
Vísir

Flott embætti í boði fyrir ESB ríki

Greindar voru 13 fullyrðingar. Niðurstöður: 5 ósannreynanlegar, 4 studdar af heimildum, 3 studdar að hluta, 1 villandi. Framsetnng: hallast gegn ESB-aðild. Heildarumfjöllun: 15%.

2 fullyrðingar 1 þátttakendi
Diljá
Heimildin

Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB

2 fullyrðingar 3 þátttakendur
Altinget.no Donald Ríkisstjórn
Morgunblaðið

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið?

33 fullyrðingar 3 þátttakendur
Magnús Björn Pawel
Vísir

Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa

Greindar 16 fullyrðingar. Niðurstöður: 7 stutt að hluta, 4 stutt af heimildum, 3 ekki hægt að sannreyna, 1 villandi, 1 ekki stutt. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

9 fullyrðingar 3 þátttakendur
Berghildur Margrét Formaður
Heimildin

Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki

5 fullyrðingar 1 þátttakendi
Snorri
Morgunblaðið

Þjóðin á báðum áttum um viðræður: 52% gegn 48%

3 fullyrðingar
RÚV

Sigmundur Davíð sagði Þorgerði fara á bak við þjóðina varðandi aðildarviðræðurnar við Evrópusambandið

8 fullyrðingar 3 þátttakendur
Sigmundur Þorgerður Stjórnarandstaðan
Vísir

Fólk sem treystir ekki þjóð til að hafa vit fyrir sjálfri sér

Greindar 11 fullyrðingar. Niðurstöður: 6 stutt að hluta, 4 stutt af heimildum, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: mjög ESB-jákvæð. Heildstæðni: 20%.

11 fullyrðingar 1 þátttakendi
Þórður
dv.is

Braut ríkisstjórnin þingskaparlög? – Umdeilt ákvæði sem hefur ítrekað valdið átökum

12 fullyrðingar 8 þátttakendur
Björn Eiríkur Össur Diljá Sigmundur Þorgerður Gunnar Birgir
Vísir

Hvers vegna er umsóknin til Evrópusambandsins frá 2009 falin?

5 fullyrðingar 1 þátttakendi
Júlíus
Vísir

Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna

Greindar 5 fullyrðingar. Niðurstöður: 4 stutt af heimildum, 1 stutt að hluta. Sjónarhorn: hallar á ESB-jákvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

5 fullyrðingar 1 þátttakendi
Dóra
Vísir

ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann

Greindar 8 fullyrðingar. Niðurstöður: 4 stutt að hluta, 3 stutt af heimildum, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

6 fullyrðingar 1 þátttakendi
Guðlaugur
RÚV

Íhaldsmenn á Evrópuþinginu myndu fagna aðild Íslands að ESB

5 fullyrðingar 2 þátttakendur
Adam European
RÚV

Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB

Greindar 21 fullyrðingar. Niðurstöður: 10 stutt að hluta, 10 stutt af heimildum, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hlutlaus en ófullnægjandi. Heildstæðni: 25%.

20 fullyrðingar 2 þátttakendur
Mist Vilborg
RÚV

Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum

Greindar 19 fullyrðingar. Niðurstöður: 7 stutt af heimildum, 7 ekki hægt að sannreyna, 4 stutt að hluta, 1 ekki stutt. Sjónarhorn: hallar á ESB-jákvæða hlið. Heildstæðni: 25%.

19 fullyrðingar 4 þátttakendur
Kristrún Samtök Samtök Donald
Vísir

Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi

Greindar 21 fullyrðingar. Niðurstöður: 11 ekki hægt að sannreyna, 5 stutt að hluta, 3 stutt af heimildum, 1 ekki stutt, 1 villandi. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 25%.

21 fullyrðingar 5 þátttakendur
Altinget.no Ríkisstjórn Donald Katrín Þorgerður
Vísir

Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands?

Greindar 26 fullyrðingar. Niðurstöður: 10 stutt að hluta, 10 ekki hægt að sannreyna, 6 stutt af heimildum. Sjónarhorn: hlutlaus en ófullnægjandi. Heildstæðni: 55%.

26 fullyrðingar 2 þátttakendur
Vilhelm Friðrik
Vísir

Hvað gerist ef kosið verður að halda áfram viðræðum?

Greindar 14 fullyrðingar. Niðurstöður: 9 stutt að hluta, 5 stutt af heimildum. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 42%.

10 fullyrðingar 5 þátttakendur
Hjörvar Þorgerður Evrópusambandið talsmenn ríkisstjórnin
Morgunblaðið

Hitnaði í kolunum vegna meintra MAGA-tengsla

5 fullyrðingar 2 þátttakendur
Dagur Sigmundur
Morgunblaðið

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik

Greindar 38 fullyrðingar. Niðurstöður: 22 stutt af heimildum, 8 stutt að hluta, 5 ekki hægt að sannreyna, 2 ekki stutt, 1 villandi. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

38 fullyrðingar 1 þátttakendi
Erna
Morgunblaðið

Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka

Greindar 16 fullyrðingar. Niðurstöður: 7 stutt af heimildum, 6 stutt að hluta, 3 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-jákvæða hlið. Heildstæðni: 25%.

10 fullyrðingar 1 þátttakendi
Guðmundur
RÚV

25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar

Greindar 71 fullyrðingar frá 6 þátttakendum í Silfrinu. Niðurstöður: 35 stutt að hluta, 24 ekki hægt að sannreyna, 10 stutt af heimildum, 2 villandi. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

51 fullyrðingar 6 þátttakendur
Þorgerður Lilja Sigmundur Guðrún Guðmundur Ásthildur
Vísir

Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar

10 fullyrðingar 3 þátttakendur
Ása Utanríkisráðherra Ríkisstjórnin
Vísir

Sjái þegar merki um að forspá um klofningu þjóðarinnar standist

3 fullyrðingar 2 þátttakendur
Silja Birgir
Vísir

ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland?

Greindar 14 fullyrðingar. Niðurstöður: 8 stutt að hluta, 4 stutt af heimildum, 2 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: mjög ESB-neikvæð. Heildstæðni: 25%.

14 fullyrðingar 1 þátttakendi
Svanur
Vísir

Kvótahopp og ESB

Greindar 18 fullyrðingar. Niðurstöður: 10 ekki hægt að sannreyna, 5 stutt að hluta, 2 stutt af heimildum, 1 villandi. Sjónarhorn: mjög ESB-neikvæð. Heildstæðni: 35%.

18 fullyrðingar 1 þátttakendi
Eggert
nutiminn.is

Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB

20 fullyrðingar 1 þátttakendi
Helgi
Vísir

Kristrún vísar þögn um ESB-málið á bug

10 fullyrðingar 1 þátttakendi
Kristrún
Vísir

Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna

12 fullyrðingar 3 þátttakendur
Jakob Kristrún Egill
Vísir

Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð?

12 fullyrðingar 1 þátttakendi
Kristján
Vísir

Hópurinn sem myndi hagnast mest

15 fullyrðingar 4 þátttakendur
Hjörtur Magnús Mario Friedrich
Vísir

Notum þau verkfæri sem nýtast okkur best

9 fullyrðingar 3 þátttakendur
Kristín Landsvirkjun Evrópusambandið
Morgunblaðið

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir

11 fullyrðingar 7 þátttakendur
Birni Magnús Samtök Samfylkingin Kristrún Samtök Viðreisn
Morgunblaðið

Ósamstiga um nægan meirihluta

6 fullyrðingar 3 þátttakendur
Þorgerður Kristrún Guðlaugur
Morgunblaðið

Skýrt umboð skiptir máli

10 fullyrðingar 1 þátttakendi
Kristrún
dv.is

Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst

16 fullyrðingar 2 þátttakendur
Thomas Þorgerður
Vísir

Ópólitískur fróðleiksmoli um ESB

4 fullyrðingar 2 þátttakendur
Snorri Eiríkur
bbl.is

Upplýsingar vantar

9 fullyrðingar 2 þátttakendur
Ríkisstjórnin Forsætisráðherra
midflokkurinn.is

Blekkingaleikurinn mikli

16 fullyrðingar 8 þátttakendur
Sigmundur Evrópusambandið fyrsta Daily Viðreisn Miðflokkurinn fulltrúar aðstoðarmaður
midflokkurinn.is

Er leiðangurinn þess virði?

7 fullyrðingar 1 þátttakendi
Sigríður
midflokkurinn.is

Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB

10 fullyrðingar 2 þátttakendur
Bergþór Heather
vidreisn.is

Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni?

11 fullyrðingar 3 þátttakendur
Þorsteinn Ríkisstjórnin Utanríkisráðherra
dv.is

Nei eða já? Af eða á?

4 fullyrðingar 2 þátttakendur
Davíð Þorgerður
dv.is

Hvað felst í liggja lágt leiðinni?

8 fullyrðingar 3 þátttakendur
Þorsteinn Ríkisstjórnin Utanríkisráðherra
Morgunblaðið

Kristrún telur þurfa 70% stuðning við tillöguna

9 fullyrðingar 4 þátttakendur
Kristrún Þorgerður Inga Gallup
Morgunblaðið

Þorgerður: Bandaríkin greinilega ekki unnendur ESB

9 fullyrðingar 3 þátttakendur
Þorgerður Bandaríkjastjórn Altinget
Vísir

Má þetta til sanns vegar færa

5 fullyrðingar 5 þátttakendur
Hjörtur Evrópusambandið Þorgerður Ríkisstjórn Hérlendir
Vísir

Vilja leiða þjóðina blinda til Brussel

4 fullyrðingar 3 þátttakendur
Tómas Kristrún Þorgerður
Vísir

Ísland er ekki til sölu

6 fullyrðingar 1 þátttakendi
Lilja
bbl.is

Setja ætti niður samningsmarkmið

Greindar 15 fullyrðingar. Niðurstöður: 10 stutt að hluta, 5 stutt af heimildum. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 40%.

15 fullyrðingar 3 þátttakendur
Óþekktur Margrét Bændasamtök
Morgunblaðið

Gjaldeyrisáhættan þurrkaðist út

21 fullyrðingar 1 þátttakendi
Boris
Vísir

Er ESB „hnignunarbandalag“?

9 fullyrðingar 3 þátttakendur
Jean-Rémi Fjármálaráðherra Ríkisstjórn
RÚV

Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar

26 fullyrðingar 4 þátttakendur
Hagfræðistofnun Evrópusambandið Alþjóðamálastofnun Þorgerður
xd.is

ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann

Greindar 8 fullyrðingar. Niðurstöður: 4 stutt að hluta, 3 stutt af heimildum, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

7 fullyrðingar 1 þátttakendi
Guðlaugur
nutiminn.is

Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma

Greindar 11 fullyrðingar. Niðurstöður: 6 stutt að hluta, 5 stutt af heimildum. Sjónarhorn: hallar á ESB-jákvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

10 fullyrðingar 1 þátttakendi
Þorgerður
Vísir

Í Evrópusambandinu eru réttindi verkafólks á forsendum markaðarins

11 fullyrðingar 1 þátttakendi
Ágúst
Vísir

Þorgerður Katrín treystir ekki þjóðinni

7 fullyrðingar 2 þátttakendur
Hjörvar Þorgerður
Vísir

Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands?

11 fullyrðingar 1 þátttakendi
Erna
Morgunblaðið

18 mánuðirnir byggja ekki á formlegum samtölum

8 fullyrðingar 1 þátttakendi
Þorgerður
stjornmalin.is

Ég mun selja landið fokdýrt

Greindar 10 fullyrðingar. Niðurstöður: 4 stutt að hluta, 4 stutt af heimildum, 1 villandi, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

10 fullyrðingar 1 þátttakendi
Hjörtur
dv.is

Hræðslubandalagið óttast góðan samning

7 fullyrðingar
nutiminn.is

Kristrún sneri baki við Þorgerði Katrínu

Greindar 13 fullyrðingar. Niðurstöður: 7 ekki hægt að sannreyna, 6 stutt að hluta. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 25%.

7 fullyrðingar 2 þátttakendur
Þorgerður Sigmund
nutiminn.is

Ekkert samráð við þjóðina um ESB-kosningu

Greindar 8 fullyrðingar. Niðurstöður: 3 stutt að hluta, 3 ekki hægt að sannreyna, 2 stutt af heimildum. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

5 fullyrðingar 1 þátttakendi
Óþekktur
Morgunblaðið

Segir baráttuna um Ísland hefjast á flokksráðsþingi

Greindar 10 fullyrðingar. Niðurstöður: 8 stutt að hluta, 1 ekki hægt að sannreyna, 1 villandi. Sjónarhorn: mjög ESB-neikvæð. Heildstæðni: 20%.

9 fullyrðingar 1 þátttakendi
Sigmundur
Morgunblaðið

Fékk ekki áheyrn hjá æðstu ráðamönnum

Greindar 9 fullyrðingar. Niðurstöður: 8 ekki hægt að sannreyna, 1 stutt að hluta. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 25%.

1 fullyrðing 1 þátttakendi
Guðlaugur
Vísir

Fengu hvorugt varanlegar undanþágur

Greindar 18 fullyrðingar. Niðurstöður: 7 ekki hægt að sannreyna, 7 stutt af heimildum, 4 stutt að hluta. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

10 fullyrðingar 2 þátttakendur
Hjörtur Heather
nutiminn.is

Ólafur Ragnar svarar Carl Bildt: Stjórnarskrárlega ómögulegt

Greindar 13 fullyrðingar. Niðurstöður: 8 stutt af heimildum, 5 stutt að hluta. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

9 fullyrðingar 2 þátttakendur
Ólafur Þorgerður
kratinn.is

Ellefu lykilatriði sem þú þarft að vita um þjóðaratkvæðagreiðslu

Greindar 16 fullyrðingar. Niðurstöður: 9 stutt af heimildum, 6 stutt að hluta, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: mjög ESB-jákvæð. Heildstæðni: 25%.

15 fullyrðingar 2 þátttakendur
Kristrún Donald
Vísir

Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar?

14 fullyrðingar 3 þátttakendur
Jón Evrópusambandið Þorgerður
Vísir

Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn

Greindar 10 fullyrðingar. Niðurstöður: 5 stutt af heimildum, 4 stutt að hluta, 1 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-jákvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

9 fullyrðingar 1 þátttakendi
Þórdís
stjornmalin.is

Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei

Greindar 13 fullyrðingar. Niðurstöður: 5 ekki hægt að sannreyna, 4 stutt af heimildum, 4 stutt að hluta. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

8 fullyrðingar 4 þátttakendur
Kristrún Þorgerður Inga Samfylkingin
vb.is

Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu

Greindar 14 fullyrðingar. Niðurstöður: 6 stutt af heimildum, 6 stutt að hluta, 2 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

12 fullyrðingar 2 þátttakendur
Kristrún Utanríkisráðherra
dv.is

Haraldur Ólafsson: Auðvitað er hættuspil fyrir íslensku að Ísland gangi í ESB

Greindar 12 fullyrðingar. Niðurstöður: 6 ekki hægt að sannreyna, 5 stutt að hluta, 1 stutt af heimildum. Sjónarhorn: mjög ESB-neikvæð. Heildstæðni: 25%.

5 fullyrðingar 1 þátttakendi
Haraldur
nutiminn.is

ESB setur Ísland í sama flokk og Gana og Ástralíu

Greindar 10 fullyrðingar. Niðurstöður: 4 stutt að hluta, 3 ekki hægt að sannreyna, 3 stutt af heimildum. Sjónarhorn: hallar á ESB-neikvæða hlið. Heildstæðni: 35%.

7 fullyrðingar 3 þátttakendur
Kaja Þorgerður Björn
dv.is

Jón Gnarr: ESB ske es spé

Greindar 17 fullyrðingar. Niðurstöður: 6 stutt að hluta, 6 stutt af heimildum, 5 ekki hægt að sannreyna. Sjónarhorn: hallar á ESB-jákvæða hlið. Heildstæðni: 30%.

12 fullyrðingar 2 þátttakendur
Jón Allir