Hagfræðistofnun Háskóla Íslands gaf út skýrslu árið 2014 um efnahagsleg áhrif ESB-aðildar. Helsta niðurstaðan var að varanlegar undanþágur frá regluverki ESB, einkum sameiginlegri sjávarútvegsstefnu, væru ólíklegar — aðeins aðlögunartímabil stæðu til boða. Skýrslan mælti með því að kanna mögulega skilmála í raunverulegum samningaviðræðum.
Enska frumtextinn
Hagfræðistofnun Háskóla Íslands (Institute of Economic Studies, University of Iceland) published a report in 2014 analysing the economic implications of EU membership for Iceland. The report examined whether Iceland could realistically expect to negotiate specific exemptions or opt-outs from EU policies, particularly in fisheries and agriculture. Its key finding was that EU accession on the basis of securing permanent exemptions from core acquis policies (such as the Common Fisheries Policy) was unlikely, as the EU's consistent negotiating position has been that the acquis is non-negotiable in substance — only transition periods are available, not permanent derogations (with rare historical exceptions like Denmark's opt-outs, negotiated under unique political circumstances in 1992). The report also noted that the full economic impact of membership remained uncertain because the actual terms that could be achieved in fisheries and agriculture had never been tested in completed negotiations — Iceland's talks were suspended before the most difficult chapters were resolved. The report recommended that the question of what terms were achievable should be explored through actual negotiations rather than assumed.
Heimild
Hagfræðistofnun Háskóla Íslands — Greining á efnahagslegum áhrifum ESB-aðildar (2014)
Hagfræðistofnun Háskóla Íslands er rannsóknarstofnun á sviði hagfræði sem sinnir ráðgjöf og greiningum á efnahagsmálum fyrir stjórnvöld og almenning.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Skýrslan var pöntuð á tímum pólitískrar andstöðu við aðild að ESB (hægristjórnin sem sat frá 2013 til 2017 hafði stöðvað aðildarviðræður). Niðurstöður hennar hafa verið notaðar til stuðnings málstað beggja fylkinga: þeir sem eru fylgjandi aðild leggja áherslu á tilmælin um að kanna skilmálana í raunverulegum samningaviðræðum, á meðan þeir sem eru andvígir aðild leggja áherslu á þá niðurstöðu að varanlegar undanþágur séu ólíklegar. Skýrslan er aðgengileg í heild sinni hjá Hagfræðistofnun Háskóla Íslands (hhi.hi.is).
Notuð í greiningum (27)
18 mánuðirnir byggja ekki á formlegum samtölum Morgunblaðið
- Staðfest Styður Það sem muni taka mestan tíma í mögulegum aðildarviðræðum er áhersla Íslands á auðlindir og fiskveiðar.
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Hagfræðistofnun Háskóla Íslands vann skýrslu sem sýndi fram á að ekki væri hægt að ganga í ESB á þeim forsendum að gera sérstakan samning um samruna Íslands og ESB.
- Staðfest Styður Hagfræðiskýrsla Hagfræðistofnunar frá 2014 benti á að enn ætti eftir að láta á það reyna hvað raunverulega væri hægt að fá með samningum við ESB.
390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir
- Staðfest Styður Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum.
Að hafa vit fyrir sjálfum sér Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Ef aðildarviðræður hæfust yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma.
Að setja puttana í eyrun og kalla það stefnu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samningaviðræður við ESB binda ekki Ísland til aðildar — þær eru einungis til að afla upplýsinga og skilgreina hagsmuni.
Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef aðildarumsókn yrði lögð fram myndi stjórnkerfi Íslands að miklu leyti vera undirlagt aðildarumsókninni frá þeim tíma sem viðræður hæfust.
- Staðfest Styður Aðildarviðræður Íslands við ESB yrðu ekki einfaldar né léttar.
Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Fullyrðingar um að Ísland sé að mestu leyti í Evrópusambandinu nú þegar — stundum talað um 75% eða jafnvel meira — standast ekki þegar litið er til þess sem full aðild að ESB felur í sér.
Ég mun selja landið fokdýrt Stjórnmálin
- Staðfest Styður Atkvæðavægi Íslands í ESB-stofnunum er ekki hluti af umsóknarviðræðunum við sambandið.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Staðfest Styður Einhver málamiðlun þyrfti að nást í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
- Staðfest Styður Það er erfitt á þessum tímapunkti að segja hvort hægt sé að semja um ESB-samning sem er ásættanlegur fyrir Íslendinga.
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Staðfest Styður Samkvæmt minnisblaði til ríkisstjórnarinnar frá 2013 höfðu viðræður um mikilvægustu kaflana ekki hafist þegar viðræðunum var slitið.
Greiðsluþreyta og könnunarfarið sem er á leið til Brussel Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Sjávarútvegskaflinn var aldrei opnaður í aðlögunarviðræðunum 2009–2013 þar sem íslensk stjórnvöld höfðu engan hug á að gangast undir sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB.
Hagsmunasamtokin: Farthegar a skutu eda flokid hjonaband? Heimildin
- Að hluta staðfest Styður ESB-krafa um ríkisábyrgð á innstæðutryggingum útilokar aðild Íslands að ESB, samkvæmt höfundi greinarinnar.
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Þeir sem eru á móti ESB-aðild haldið fram, með samhljómi frá Brussel, að í aðildarviðræðum sé aðeins hægt að semja um innleiðingu, fresti og aðlögunarsvigrúm en ekki varanlegar undanþágur frá regluverki ESB.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB taldi nauðsynlegt að Ísland samþykkti aðgerðaáætlun um aðlögun að sjávarútvegsstefnu sambandsins og slík áætlun væri skilyrði þess að hefja mætti viðræður um sjávarútveginn.
- Staðfest Styður Hagfræðistofnun háskóla Íslands gaf út skýrslu árið 2014 um aðildarviðræður Íslands og ESB, þar á meðal um sérstöðumál.
- Staðfest Styður Hagfræðistofnun háskóla Íslands komst að þeirri niðurstöðu í skýrslu 2014 að ef haft er í huga hve ólíkar áherslur eru í stefnu Íslands og ESB sé vandséð hvernig Ísland hefði getað komið með áætlun um aðlögun að sjávarútvegsstefnu ESB.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB eru ekki hlutlægt samtal heldur leið að einni niðurstöðu: ESB-aðild.
Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Vísir
- Staðfest Styður Full aðild að Evrópusambandinu myndi breyta stöðu Íslands að hluta til en ekki í öllum atriðum.
- Staðfest Styður Möguleg sérlausnir eða undanþágur við fulla ESB-aðild Íslands eru óákvarðaðar og ósannaðar.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður Það er talið óraunhæft að Ísland fái undanþágur eða sérmeðferð við ESB-aðild
Nei eða já? Af eða á? DV
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarviðræður Íslands við ESB eru þegar komnar talsvert áleiðis.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland festa sig í göllum Evrópusamstarfsins, sérstaklega gagnvart náttúruauðlindum.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Heimildir vantar Andmælir Haldið hefur verið fram að Ísland sé nú í sterkari samningsstöðu gagnvart ESB en þegar aðildarviðræður voru stöðvaðar 2013.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Staðfest Styður Við ESB-aðild þyrfti Ísland að taka upp sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Lagaleg greining í skýrslu utanríkisráðherra til Alþingis 2014 bendir á að lagalegt svigrúm til varanlegra undanþága sé afar takmarkað í málaflokkum þar sem Evrópusambandið eitt hefur rétt til lagasetningar.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Staðfest Styður Sjávarútvegur og landbúnaður verða áhersluþáttur í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Þeir sem stýrðu samningahópi stjórnvalda á Íslandi í aðildarviðræðunum 2009–2013 töldu áframhaldandi tollvernd fyrir búvörur við aðild vera óraunhæfa.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðum Íslands var krafan um tollvernd á landbúnaðarvörur talin óraunhæf og yrði því ekki gerð.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Eftir að hlé var gert á aðildarviðræðunum árið 2013 voru tvær úttektir gerðar á stöðu mála: ein af Hagfræðistofnun Háskóla Íslands og önnur af Alþjóðamálastofnun HÍ.
- Að hluta staðfest Styður Skýrsla Hagfræðistofnunar var unnin að beiðni utanríkisráðuneytisins í tíð Gunnars Braga Sveinssonar.
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur ekki veitt nýjum aðildarríkjum varanlegar undanþágur frá lögum sambandsins um fiskveiðar.
- Staðfest Styður Skýrsluhöfundar Hagfræðistofnunar fundu engar varanlegar undanþágur við skoðun á aðildarlögum einstakra ríkja, hvort sem litið er til landbúnaðar eða sjávarútvegs.
- Staðfest Styður Íslandi gæti reynst erfitt að ná varanlegum undanþágum frá reglum ESB, sérstaklega í sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.
- Staðfest Styður Til að komast að því hvort Ísland geti fengið sérlausnir í sjávarútvegi er nauðsynlegt að ljúka aðildarviðræðum.
Upplýsingar vantar Bændablaðið
- Staðfest Styður Ísland tók þátt í aðildarviðræðum við ESB fyrir rúmum áratug og samningsmarkmið voru sett fram á þeim tíma.