Ísland á sæti í Norðurskautsráðinu og ESB hefur sóst eftir áheyrnaraðild frá 2008 án árangurs. Þrjú ESB-ríki (Danmörk/Grænland, Finnland og Svíþjóð) eiga sæti í ráðinu. ESB-aðild myndi ekki skerða sæti Íslands en bæta við samræmingarlag ESB í norðurslóðastefnu landsins — en hernaðarleg þýðing GIUK-bilunar hefur aukist eftir 2022.
Enska frumtextinn
Iceland is a member of the Arctic Council and chairs the Council of Europe (distinct from the EU). The EU has sought observer status in the Arctic Council since 2008 but has been repeatedly blocked, most recently by Russia. Three EU member states (Denmark/Greenland, Finland, Sweden) are Arctic Council members. The EU's Arctic policy, updated in 2021, emphasises climate change, sustainable development, and international cooperation. EU membership would not diminish Iceland's own Arctic Council seat but would add an EU coordination layer to Iceland's Arctic policy positions.
Heimild
European Commission — EU Arctic Policy, Joint Communication JOIN(2021) 27
Framkvæmdastjórn ESB birti uppfærða norðurslóðastefnu árið 2021 sem leggur áherslu á loftslagsbreytingar, sjálfbæra þróun og alþjóðlegt samstarf á norðurslóðum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Landfræðistjórnmál á norðurslóðum hafa breyst verulega frá því að samstarfi við Rússland var slitið innan Norðurskautsráðsins árið 2022. Herfræðileg staða Íslands á Norður-Atlantshafi (GIUK-hliðið) hefur öðlast endurnýjað hernaðarlegt mikilvægi. Aðild að ESB gæti styrkt eða flækt sjálfstæða rödd Íslands í málefnum norðurslóða, allt eftir því hvernig hagsmunir fara saman.
Notuð í greiningum (16)
Davíð Þór Björgvinsson: Margt sem bendir til þess að Ísland geti fengið ásættanlega niðurstöðu um sjávarútveginn DV
- Að hluta staðfest Styður Breytingar í heimspólitík undanfarna 15 mánuði hafa aukið mikilvægi Íslands í augum ESB
- Að hluta staðfest Styður Landafræðileg staða Íslands — sem eyja í miðju Atlantshafi — gerir það að verkum að ESB hefur sérstakan pólitískan áhuga á að fella Ísland undir sitt yfirráðasvæði
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Innganga nýrra ríkja í ESB DV
- Staðfest Styður Ísland er aðili að mannréttindasáttmála Evrópu.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands gagnvart ESB er sterkari nú en hún var fyrir tíu árum.
Haraldur Ólafsson: Auðvitað er hættuspil fyrir íslensku að Ísland gangi í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland er eitt af tæplega 200 sjálfstæðum ríkjum í heiminum.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Staðfest Styður ESB hefur mótað stefnu um aukna þátttöku á norðurslóðum þar sem áhersla er lögð á aðgengi, rannsóknir og áhrif á nýtingu auðlinda og siglingaleiðir.
- Að hluta staðfest Styður Ísland á fulla aðild að Norðurskautsráðinu en ESB ekki. ESB-ríki með sæti í ráðinu eru Danmörk (Grænland), Svíþjóð, Finnland og Ísland.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Danmörk, Írland, Frakkland, Svíþjóð, Holland, Belgía, Spánn og Lúxemborg eru aðilar að ESB og eru fullvalda ríki með eigin fjárlög og eigin skattastefnu.
Ísland er ekki til sölu Vísir
- Staðfest Styður Öryggis- og stjórnmálalegt vægi landfræðilegrar stöðu Íslands er sífellt meira
Ísland og ESB komin í varnarsamstarf Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Samningurinn undirstrikar sérstakt stefnumarkandi mikilvægi Norðurslóða og Norður-Atlantshafs og kveður á um aukið reglubundið samráð um stöðu mála á svæðinu.
Krónan er fallin í stríðinu - Við eigum engan annan leik en ESB DV
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland er munaðarlaust eyland með örmynt í vasanum og enga stefnu í alþjóðlegu samhengi.
- Að hluta staðfest Styður Átök í heiminum eru nú orðin svo stór að þau munu hafa áhrif á Ísland af fullum þunga.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Áhugi Evrópusambandsins á Íslandi er nýtilkominn og tengist landfræðilegri legu landsins í miðju Atlantshafi á stríðstímum í Evrópu, ekki sérstakri stjórnvísi íslenskra stjórnvalda.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Heimildir vantar Styður Haldið hefur verið fram að Ísland sé nú í sterkari samningsstöðu gagnvart ESB en þegar aðildarviðræður voru stöðvaðar 2013.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Norðurslóðir hafa fengið miklu meira vægi hjá ESB vegna breytinga í alþjóðamálum og Ísland er mikilvægur hlekkur vegna nálægðar við Grænland.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands gagnvart ESB hefur batnað verulega vegna aukins mikilvægis landsins í öryggismálum.
Þorgerður Katrín: Grænland er ástæða ESB-umsóknar Íslands Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Íslenska ríkisstjórnin ígrundaði ESB-aðild að hluta til vegna deilna Bandaríkjanna við Danmörku og Evrópusambandið um Grænland.
Varnaryfirlýsing ekki bindandi, án skuldbindinga eða framlaga RÚV
- Að hluta staðfest Styður Í samstarfsyfirlýsingunni er Ísland sagt meðal nánustu samstarfsríkja Evrópusambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Íslenskt samstarf við ESB á sviði varna á að taka til málefna norðurslóða og öryggismála á hafi úti, framleiðslu varnarbúnaðar, viðbragðs við netógnum og geimvarna.
Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV
- Að hluta staðfest Styður Landfræðileg lega Íslands og alþjóðamál leika mikilvægt hlutverk í aðildarferlinu.
- Staðfest Styður Margt hefur breyst síðustu ár hvað varðar alþjóðleg samskipti og öryggismál, sem hefur áhrif á aðildarferlið.