AGRI-DATA-019
Alþjóðastofnun
Há
Í áliti framkvæmdastjórnar ESB frá 2010 um umsókn Íslands var landbúnaður tilgreindur sem það stefnusvið sem krefðist víðtækustu aðlögunar við ESB-aðild. Ástæðan er sú að landbúnaðarstefna fellur utan EES-samningsins og krefst fullrar samræmingar við sameiginlegu landbúnaðarstefnuna, ólíkt flestum öðrum sviðum þar sem EES-samræmi veitir forskot.
Enska frumtextinn
The European Commission's 2010 Opinion on Iceland's Application (SEC(2010) 153) identified agriculture as requiring the most far-reaching adjustments of any policy area for EU membership. The Opinion stated that agricultural policy is not covered by the EEA Agreement and would therefore require 'a complete realignment with the EU's Common Agricultural Policy.' Unlike most negotiating chapters where EEA compliance provides a substantial head start, agriculture, fisheries, and economic/monetary policy fall entirely outside the EEA framework. The Commission noted that Iceland's agricultural sector would need to transition from a highly protected national system to the EU's integrated single market for agricultural products, requiring fundamental changes to tariff structures, support mechanisms, quality standards, and market organisation. The OECD's 2021 review of Icelandic agriculture confirmed that 'Iceland's agricultural policy diverges substantially from that of the EU and would require significant reform' for accession.
Heimild
European Commission — Opinion on Iceland's application (SEC(2010) 153); OECD Economic Surveys: Iceland 2021
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er framkvæmdavald ESB sem ber ábyrgð á stefnumótun, stækkunarferli og eftirfylgni aðildarviðræðna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sjávarútvegur stendur frammi fyrir jafn grundvallarbreytingum þar sem sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur einnig utan EES. Hvort landbúnaður eða sjávarútvegur myndi fela í sér „mikilvægustu“ breytinguna fer eftir því hvernig áhrifin eru metin: með fjölda nauðsynlegra lagabreytinga, með efnahagslegu virði sem er í húfi eða með pólitískri viðkvæmni. Sjávarútvegur er efnahagslega mikilvægari fyrir Ísland (um það bil 5% af VLF á móti 1% fyrir landbúnað) en landbúnaður snertir fleiri heimili.
Notuð í greiningum (27)
18 mánuðirnir byggja ekki á formlegum samtölum Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland er öðruvísi en önnur ríki sem sótt hafa um ESB-aðild, sérstaklega hvað varðar fiskveiðar og auðlindir.
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB eru í raun aðlögunarviðræður og það þarf að uppfylla ákveðin skilyrði til að opna kaflana um sjávarútveg og landbúnað.
390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir
- Staðfest Styður Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum.
Áskoranir bænda hluti af alþjóðlegu samhengi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Áskoranir íslensks landbúnaðar eru hluti af stærra, alþjóðlegu samhengi og eru ekki séríslenskar.
Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Óvissa vegna mögulegra ESB-viðræðna dregur úr fjárfestingu í landbúnaði á Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Ef til ESB-viðræðna kemur er nauðsynlegt að stjórnvöld vinni náið með bændum og haldi þeim ekki utan við þá vinnu.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið gerði á sínum tíma athugasemdir við að íslenska stjórnsýslubáknið væri ekki nærri nógu stórt til að ráða við inngöngu.
ESB aðild hefði veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda RÚV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til galopnunar landamæranna á innflutningi matvöru og landbúnaðarafurða til Íslands.
ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland hefur þegar tekið upp megnið af regluverki ESB, og litlu við að bæta nema smáatriðum eins og landbúnaði, fiskveiðilögsögu, utanríkismálum, peningastefnu og fullveldi almennt.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB mat íslenska stjórnsýslu sem of veikburða og taldi þurfa að stórauka hana samhliða aðlögun frá september 2026.
Hver eru markmiðin? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að erlendar landbúnaðarvörur nytu óhefts, tollalauss aðgangs að íslenskum markaði.
Ísland í Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi krefjast þess að einokun í landbúnaðargeiranum yrði afnumin.
Ísland og ESB – óskhyggja og staðreyndir Heimssýn
- Staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB lagði áherslu á að Ísland þyrfti að ljúka aðlögun sinni að regluverki ESB, sérstaklega á sviði sjávarútvegs, landbúnaðar, umhverfismála, fjármagnsflutninga og fjármálaþjónustu.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Staðfest Styður Hagfræðistofnun háskóla Íslands komst að þeirri niðurstöðu í skýrslu 2014 að ef haft er í huga hve ólíkar áherslur eru í stefnu Íslands og ESB sé vandséð hvernig Ísland hefði getað komið með áætlun um aðlögun að sjávarútvegsstefnu ESB.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að Ísland missi sjálfræði sitt og gæti ekki lengur sett sína eigin stefnu.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Að hluta staðfest Styður Frjálst flæði landbúnaðarvara hentar illa íslenskum aðstæðum.
Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Óvissa um ESB-aðildarviðræður hefur kælingaráhrif á fjárfestingarvilja bænda.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland festa sig í göllum Evrópusamstarfsins, sérstaklega gagnvart náttúruauðlindum.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ísland vildi halda sömu landbúnaðarstefnu áfram í grundvallaratriðum en það var ekki í boði þar sem sameiginleg landbúnaðarstefna ESB er grunnurinn.
- Að hluta staðfest Styður Íslensk stjórnvöld lögðu aldrei fram áætlun um hvernig þau hygðust breyta stjórnsýslu landbúnaðarmála til samræmis við kröfur ESB.
- Að hluta staðfest Styður Á tíma aðildarviðræðnanna var stjórnsýsla landbúnaðarmála á Íslandi að miklum hluta í höndum Bændasamtakanna, sem er ekki í samræmi við reglur ESB.
- Að hluta staðfest Styður Ísland þarf að byggja upp bæði nýja landbúnaðarstefnu og nýtt stofnana- og eftirlitskerfi með landbúnaðinum til að uppfylla kröfur ESB.
- Staðfest Styður Rýniskýrsla Evrópusambandsins um landbúnaðarmálin og dýraheilbrigðismálin kom út og lýsir hvað Ísland þyrfti að gera í þessum málaflokkum.
- Staðfest Styður Ísland vildi fá sérreglur eða aðlögunartíma og viðhalda tollvernd og stuðningskerfum í landbúnaði.
- Staðfest Styður Mikill munur var á stjórnsýslu landbúnaðarmála á Íslandi og kröfum ESB, bæði hvað varðar stefnu og framkvæmd.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Landbúnaðurinn er sá málaflokkur sem yrði fyrir hvað umfangsmestu og varanlegustu breytingum við aðild Íslands að ESB.
- Staðfest Styður Við ESB-aðild þyrfti Ísland að taka upp sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB er sniðin að fjölmennari ríkjum á meginlandi Evrópu með hagstæðara loftslag þar sem aðfangakeðjan er styttri.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB hefur að minnsta kosti hingað til tekið takmarkað tillit til harðbýlis, smæðar og sérstöðu á borð við íslenskan landbúnað.
- Að hluta staðfest Styður Í síðustu atrennu voru samningsmarkmið Íslands gagnvart ESB nokkuð skýr varðandi landbúnaðinn.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt reglum ESB væri íslenskt bann á innflutningi lifandi dýra og erlendra búfjárkynja ósamrýmanlegt innri markaðnum.
- Staðfest Styður Við ESB-aðild, að óbreyttu, myndi Ísland þurfa að afnema tolla á landbúnaðarafurðum.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Andmælir Íslenskur landbúnaður yrði á bjargbrúninni við ESB-aðild.
Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið
- Staðfest Styður Ef landbúnaður á Íslandi á ekki að verða fyrir miklu, varanlegu tjóni verða stjórnvöld að knýja fram sérlausnir í aðildarviðræðum.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland uppfyllir nú þegar flest skilyrði sem ESB setur um inngöngu hvað varðar efnahagslega stöðu, virkt markaðshagkerfi, stöðugt stjórnarfar, skilvirka stjórnsýslu, réttaríkið, lýðræðishefð og grundvallarréttindi.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Staðfest Styður Sjávarútvegur og landbúnaður verða áhersluþáttur í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
- Þarfnast samhengis Andmælir Engin ástæða er til að ætla að sjávarútvegur og landbúnaður muni bera skarðan hlut frá borði í aðildarviðræðum við ESB.
- Þarfnast samhengis Andmælir Ótti varðandi afdrif sjávarútvegs og landbúnaðar innan ESB er uppspretta mjög umfangsmikilsm hræðsluáróðurs andstæðinga aðildar.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Þeir sem stýrðu samningahópi stjórnvalda á Íslandi í aðildarviðræðunum 2009–2013 töldu áframhaldandi tollvernd fyrir búvörur við aðild vera óraunhæfa.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðum Íslands var krafan um tollvernd á landbúnaðarvörur talin óraunhæf og yrði því ekki gerð.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður Skýrsluhöfundar Hagfræðistofnunar fundu engar varanlegar undanþágur við skoðun á aðildarlögum einstakra ríkja, hvort sem litið er til landbúnaðar eða sjávarútvegs.
- Staðfest Styður Íslandi gæti reynst erfitt að ná varanlegum undanþágum frá reglum ESB, sérstaklega í sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við Evrópusambandið hafa kælandi áhrif á fjárfestingar í landbúnaði óháð niðurstöðu viðræðnanna
- Að hluta staðfest Styður Bændur leggja ekki út í langtímafjárfestingar þegar lagaumhverfi rekstursins er óljóst
- Staðfest Styður Brottfall tolla við ESB-aðild myndi hafa veruleg áhrif á íslenskan landbúnað
- Staðfest Styður Til að landbúnaður á Íslandi verði ekki fyrir miklu og varanleg tjóni þurfa stjórnvöld að knýja fram sérlausnir við ESB-aðildarviðræður