AGRI-DATA-018
Alþjóðastofnun
Há
Við aðildarviðræður Íslands við ESB (2010–2013) var landbúnaðarkaflinn (kafli 11) einn pólitískt viðkvæmasti kaflinn og náðist aldrei að opna hann formlega áður en ferlinu var frestað í maí 2013; meðal annarra kafla sem aldrei voru opnaðir voru sjávarútvegur (kafli 13) og umhverfismál (kafli 27), og þessir sömu kaflar yrðu brennidepill endurreists aðildarferlis. Af 33 hefðbundnum samningsköflum voru 27 opnaðir og 11 bráðabirgðalokið við frestunina.
Enska frumtextinn
During Iceland's EU accession negotiations (2010–2013), the agriculture chapter (Chapter 11) was one of the most politically sensitive negotiating chapters and was never opened for negotiations before the process was suspended in May 2013. Analytical screening of Chapter 11 was completed by the European Commission in 2011, identifying significant gaps between Iceland's agricultural policy and the EU acquis. Key issues included: Iceland's high tariff protection (incompatible with the EU customs union), the absence of CAP-compatible direct payment schemes, differences in food safety and veterinary standards, and the need to fundamentally restructure agricultural support. Of the 33 standard negotiating chapters, Iceland opened 27 and provisionally closed 11. However, 6 chapters were never opened, including the most politically difficult: Chapter 11 (agriculture), Chapter 12 (food safety, veterinary and phytosanitary policy), Chapter 13 (fisheries), Chapter 14 (transport policy), Chapter 17 (economic and monetary policy), Chapter 22 (regional policy), Chapter 27 (environment), and Chapter 33 (financial and budgetary provisions). These same chapters would be the focus of any resumed negotiations.
Heimild
European Commission — Iceland progress reports 2011–2013; Screening report Chapter 11
Framkvæmdastjórn ESB gefur út skimunargögn og framfaraskýrslur um aðildarríkjakandídata; Alþingi varðveitir skrár um þátttöku Íslands í aðildarviðræðunum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Landbúnaðarkaflinn var ekki eina ástæðan fyrir því að viðræðum var slitið. Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar (2013) sleit viðræðum af víðtækum pólitískum ástæðum og sú staðreynd að kaflinn var ekki opnaður var frekar einkenni þess hversu flókin staðan var í pólitíkinni en bein orsök viðræðuslitanna. Sjávarútvegskaflinn var jafn umdeildur á pólitíska vísu, ef ekki meira.
Notuð í greiningum (25)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB eru í raun aðlögunarviðræður og það þarf að uppfylla ákveðin skilyrði til að opna kaflana um sjávarútveg og landbúnað.
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Í fyrri aðlögunarviðræðum var ekki hægt að opna mikilvæga kafla um sjávarútveg, landbúnaðarmál og innanríkismál vegna þess að Ísland uppfyllti ekki skilyrði ESB.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið gerði á sínum tíma athugasemdir við að íslenska stjórnsýslubáknið væri ekki nærri nógu stórt til að ráða við inngöngu.
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Innganga nýrra ríkja í ESB DV
- Að hluta staðfest Andmælir Þeir kaflar sem eftir eru í aðildarviðræðum Íslands varða að hluta til málefni þar sem Ísland er þegar þátttakandi í gegnum EES-samninginn.
- Staðfest Styður Eftirstandandi erfiðir kaflar í aðildarviðræðum Íslands varða meðal annars sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB, landbúnaðarstefnuna, tollabandalagið og gjaldmiðilsmál.
ESB aðild hefði veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda RÚV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til galopnunar landamæranna á innflutningi matvöru og landbúnaðarafurða til Íslands.
ESB og smitsjúkdómar í búfé Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Á fyrri viðræðum Íslands um ESB-aðild tókst ekki að opna kaflann um landbúnaðarmál, meðal annars vegna andstöðu þáverandi landbúnaðarráðherra við kröfu ESB um frjálsan flutning búfjár til landsins.
- Að hluta staðfest Styður Krafa ESB um frjálst flæði búfjár var ein af forsendum þess að hægt væri að opna landbúnaðarpakkann í aðildarviðræðum sumarið 2012, og var þetta ein ástæða þess að viðræður sigldu í strand.
- Að hluta staðfest Andmælir Krafa ESB um frjálst flæði búfjár var ein af forsendum þess að hægt væri að opna landbúnaðarpakkann í aðildarviðræðum sumarið 2012, og var þetta ein ástæða þess að viðræður sigldu í strand.
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Að hluta staðfest Styður Málaflokkar sem ekki voru opnaðir í aðildarviðræðunum hafi meðal annars snert sjávarútveg og landbúnað.
Greiðsluþreyta og könnunarfarið sem er á leið til Brussel Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið leit svo á að Ísland uppfyllti ekki þau opnunarskilyrði sem ríkjabandalagið setti fyrir aðlögunarviðræðum um sjávarútveg, landbúnað og dóms- og innanríkismál.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Síðustu aðildarviðræður Íslands við ESB strandaðu ekki síst á sjávarútvegs- og landbúnaðarkaflanum.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Staðfest Styður Á meðan viðræður um ESB-aðild Íslands fóru fram var samningsaðstaða Íslands í landbúnaðarmálum aldrei lögð fram formlega.
Hver eru markmiðin? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að erlendar landbúnaðarvörur nytu óhefts, tollalauss aðgangs að íslenskum markaði.
Ísland á heima í ESB DV
- Þarfnast samhengis Andmælir Þegar Ísland átti í samningaviðræðum við ESB var búið að semja um 90% af málefnum samningsins.
Ísland og ESB – óskhyggja og staðreyndir Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Helstu hagsmunakaflar — sjávarútvegur og orkumál — voru aldrei opnaðir í aðildarviðræðunum.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Að hluta staðfest Styður Landbúnaðarkaflinn var m.a. ástæða þess að aðildarviðræður Íslands við ESB stöðvuðust á sínum tíma.
Ný samtök um andstöðu gegn Evrópusambandinu Bændablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarviðræðurnar við ESB komust aldrei að niðurstöðu vegna þess að samningamenn Íslands og ESB þorðu ekki að opna þá málaflokka sem vitað var að myndu skapa vandkvæði — sjávarútveg og landbúnað.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Vegna afstöðu Íslands um innflutning lifandi dýra var ekki hægt að leggja fram áætlun um aðlögun að regluverki ESB og kaflinn um matvælaöryggi og dýraheilbrigði var ekki opnaður til viðræðna.
- Að hluta staðfest Styður Íslensk stjórnvöld lögðu aldrei fram áætlun um hvernig þau hygðust breyta stjórnsýslu landbúnaðarmála til samræmis við kröfur ESB.
- Að hluta staðfest Andmælir Þegar aðildarviðræðum Íslands við ESB var hætt árið 2013 höfðu sex kaflar af 33 ekki verið opnaðir.
- Að hluta staðfest Styður Óopnuðu kaflarnir sex voru: sjávarútvegsmál, landbúnaður og byggðaþróun, matvælaöryggi, dýra- og plöntuheilbrigðismál, byggðastefna og stjórnun byggðatengdra aðgerða.
- Þarfnast samhengis Styður Það að kaflar voru ekki opnaðir þýðir að Ísland uppfyllti ekki skilyrði ESB í þeim málaflokkum.
- Óstutt Andmælir Engin rýniskýrsla var gerð um sjávarútvegskafla aðildarviðræðnanna.
- Staðfest Styður Landbúnaðarkaflinn hafði ekki verið opnaður þegar aðildarviðræðum var hætt.
- Óstutt Andmælir Evrópusambandið hafði ekki einu sinni lokið rýni og greiningu markmiða Íslands í landbúnaðarmálum — það skref var ekki tekið.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Landbúnaðurinn er sá málaflokkur sem yrði fyrir hvað umfangsmestu og varanlegustu breytingum við aðild Íslands að ESB.
- Staðfest Styður Við ESB-aðild þyrfti Ísland að taka upp sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður Í síðustu atrennu voru samningsmarkmið Íslands gagnvart ESB nokkuð skýr varðandi landbúnaðinn.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Óstutt Andmælir Þegar viðræðurnar voru settar á ís var einungis sjávarútvegur og landbúnaður eftir að opna við ESB.
Styrkja þarf samkeppnishæfni íslensks landbúnaðar Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Búnaðarþing ræddi Evrópumál meðal fjölmargra umræðuefna
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þegar Ísland sótti um aðild 2009 var ekki hægt að hefja samningaviðræður um sjávarútveg, landbúnað og dóms- og innanríkismál þar sem ESB taldi Ísland uppfylla ekki opnunarskilyrðin.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Andmælir Í aðildarviðræðum Íslands við ESB á árunum 2009–2013 var óskað eftir áframhaldandi tollvernd fyrir búvörur.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðum Íslands var krafan um tollvernd á landbúnaðarvörur talin óraunhæf og yrði því ekki gerð.
Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Í aðildarviðræðunum 2009–2013 bar málið um frjálst flæði lifandi dýra til Íslands hart á milli aðila.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Bændur leggja ekki út í langtímafjárfestingar þegar lagaumhverfi rekstursins er óljóst
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Andmælir Á þeim tíma sem Ísland var í aðildarviðræðum við ESB höfðu sex kaflar verið opnaðir en fimmtán ekki klárað þrátt fyrir þriggja ára viðræður.