EEA-LEGAL-020
Alþjóðastofnun
Há
EES-aðild Íslands veitti verulegt forskot í aðildarviðræðunum 2010–2013 — Ísland lauk 11 af 27 opnuðum köflum á aðeins 18 mánuðum, sem er fordæmalaus hraði sem skýrist af mikilli samsvörun við regluverkið í gegnum EES-samninginn. Erfiðustu kaflarnir — sjávarútvegur, landbúnaður og efnahags- og peningamálastefna — falla hins vegar utan EES og myndu krefjast nýrra viðræðna.
Enska frumtextinn
Iceland's existing EEA membership provides a significant head start for EU accession. During the 2010–2013 negotiations, Iceland was able to provisionally close 11 of 27 opened chapters within approximately 18 months — an unprecedented pace attributed to Iceland's high level of existing acquis alignment through the EEA. The European Commission's 2010 Opinion on Iceland's application noted that Iceland 'already applies a large part of the acquis' and was 'well advanced' in most negotiating chapters relating to the internal market. The 11 chapters provisionally closed (including free movement of capital, company law, intellectual property, and customs union) were areas where EEA compliance made the gap minimal. However, the most politically sensitive chapters — fisheries (Chapter 13), agriculture (Chapter 11), and economic/monetary policy (Chapter 17, including euro adoption) — fall outside the EEA and would require entirely new negotiations.
Heimild
European Commission — Opinion on Iceland's application for membership of the European Union, SEC(2010) 153
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins ber ábyrgð á framkvæmd stefnu ESB, þ.m.t. stækkun sambandsins og umsjón með aðildarviðræðum umsóknarríkja.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Forskot EES-aðildarinnar kann að vega minna árið 2026 en það gerði árið 2010, þar sem regluverk ESB (acquis) hefur vaxið á sviðum sem EES-samningurinn nær ekki yfir (Græni samningurinn, stafrænar reglugerðir, varnarmál, orkumál). Uppsafnaður fjöldi óinnleiddra gerða í EES-samninginn (400–500 gerðir árið 2024) þýðir einnig að Ísland er ekki með allt sitt á hreinu, jafnvel þegar kemur að löggjöf sem er EES-tengd. Nýtt rýniferli yrði nauðsynlegt óháð þeim árangri sem náðist á árunum 2010–2013.
Notuð í greiningum (27)
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Staðfest Styður EES-aðildin var einnig tilfinningarríkt mál á Íslandi.
Aðild að ESB bakdyramegin DV
- Staðfest Styður Ísland fékk stöðu umsóknarríkis hjá ESB þann 17. júní 2010.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið gerði á sínum tíma athugasemdir við að íslenska stjórnsýslubáknið væri ekki nærri nógu stórt til að ráða við inngöngu.
Davíð Þór Björgvinsson: Baudenbacher veður villu vegar – Ef ESB og Ísland telja aðildarumsóknina í gildi þá er hún í gildi DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland uppfyllir gildi ESB sem byggjast á fjölhyggju, banni við mismunun, umburðarlyndi, réttlæti, samstöðu og jafnrétti karla og kvenna
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur tekið upp og framfylgt regluverki ESB í 30 ár í gegnum EES-samninginn og uppfyllir þar með Kaupmannahafnarviðmiðin um getu til innleiðingar
- Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB hefur sagt að hún þurfi ekki að endurtaka mat á umsókn Íslands og geti sest beint við samningaborðið
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Innganga nýrra ríkja í ESB DV
- Staðfest Styður Ísland fékk stöðu umsóknarríkis (Candidate State) hjá ESB.
- Að hluta staðfest Styður Ísland hafði lokið viðræðum um 11 kafla af 35 þegar aðildarviðræðum var hætt.
- Að hluta staðfest Styður Þeir kaflar sem eftir eru í aðildarviðræðum Íslands varða að hluta til málefni þar sem Ísland er þegar þátttakandi í gegnum EES-samninginn.
- Staðfest Styður Ísland uppfyllti Kaupmannahafnarviðmiðin þegar það sótti um aðild 2009 — ekki voru uppi efasemdir um lýðræðislegt stjórnarfar, vernd mannréttinda, markaðshagkerfi eða getu til að framfylgja regluverki ESB.
Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland lagði inn aðildarumsókn til Evrópusambandsins árið 2010.
- Að hluta staðfest Styður Deilt er um hvort aðildarumsókn Íslands frá 2010 sé enn í gildi.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Staðfest Styður Einhver málamiðlun þyrfti að nást í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland nýtur þegar þeirra bestu hluta EES-samningsins (innri markaðarins) og getur sleppt þeim þáttum ESB-aðildar sem talin eru óæskileg.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir ESB mat íslenska stjórnsýslu sem of veikburða og taldi þurfa að stórauka hana samhliða aðlögun frá september 2026.
Ísland og ESB – óskhyggja og staðreyndir Heimssýn
- Staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB lagði áherslu á að Ísland þyrfti að ljúka aðlögun sinni að regluverki ESB, sérstaklega á sviði sjávarútvegs, landbúnaðar, umhverfismála, fjármagnsflutninga og fjármálaþjónustu.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt samningsrammanum fyrir Ísland skyldu reglur innleiddar hratt á sviðum sem tengjast innri markaðnum og aðlögunartími vera stuttur.
- Staðfest Styður Þegar viðræðurnar voru settar á ís árið 2013 hafði aðeins þeim köflum verið lokað þar sem Ísland gerði engar kröfur um varanleg frávik.
Kristrún: spyrjið Þorgerði Katrínu hvað nei þýðir Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Í greinargerð með þingsályktunartillögu er viðurkennt að aðlögunarferli er á dagskrá: «Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa».
Ljósið elt út í haug Vísir
- Staðfest Styður Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu árið 2009.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið
- Óstutt Andmælir Ísland er að ljúka eða hefur lokið aðildarviðræðum við ESB.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
- Staðfest Styður Ísland hóf aðildarviðræður við ESB árið 2010.
Ólafur Ragnar svarar Carl Bildt: Stjórnarskrárlega ómögulegt Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt umfjöllun Politico gæti Ísland lokið aðildarviðræðum og orðið 28. aðildarríki Evrópusambandsins á tiltölulega skömmum tíma.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Þegar aðildarviðræðum Íslands við ESB var hætt árið 2013 höfðu sex kaflar af 33 ekki verið opnaðir.
- Þarfnast samhengis Styður Það að kaflar voru ekki opnaðir þýðir að Ísland uppfyllti ekki skilyrði ESB í þeim málaflokkum.
- Staðfest Styður Alls var 11 samningaköflum lokað tímabundið í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Margir samningakaflar um efnahags- og markaðsmál voru auðveldir vegna þess að Ísland er þegar í EES-samningnum.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Staðfest Styður Íslendingar höfðu opnað samningaviðræður um 27 kafla af 33 og lokið samningum um 11 þegar viðræðurnar voru settar í hlé.
- Að hluta staðfest Styður Tveimur kafla aðildarviðræðnanna — fjármagnsflutningum og staðfesturétti — var ekki hægt að opna á þeim tíma þar sem Ísland hafði ekki aflétt gjaldeyrishöftum.
Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur samráðsaðgang og getur komið sjónarmiðum sínum að á undirbúningsstigi í sumum málasviðum.
„Skjólið" í ESB Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland hefur í 30 ár nýtt kosti EES-samningsins í stað þess að sækja um ESB-aðild.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu árið 2009.
Tala þvert á það sem ESB sjálft segir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt gögnum Evrópusambandsins um íslenska umsókn vantaði mikið upp á aðlögun Íslands að sambandinu, einkum hvað varðar umfang stjórnsýslunnar.
- Að hluta staðfest Andmælir Í gögnum Evrópusambandsins vegna íslenska umsóknarferlisins segir að íslenska stjórnsýslan sé lítil og að Ísland muni þurfa að byggja upp getu til þess að taka upp, þýða og innleiða löggjöf ESB.
- Að hluta staðfest Andmælir Já í þjóðaratkvæðagreiðslunni þýðir ekki einfaldar viðræður heldur áralangt umsóknarferli sem snýst um aðlögun að öllu regluverki og stjórnsýslu ESB áður en þjóðin fær samning til að kjósa um.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Staðfest Styður Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu árið 2009.
- Að hluta staðfest Styður Ísland uppfyllir nú þegar flest skilyrði sem ESB setur um inngöngu hvað varðar efnahagslega stöðu, virkt markaðshagkerfi, stöðugt stjórnarfar, skilvirka stjórnsýslu, réttaríkið, lýðræðishefð og grundvallarréttindi.
Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Vegna þess hve mikið af regluverki ESB er þegar í gildi á Íslandi ætti að vera hægt að klára aðildarviðræðurnar á tiltölulega skömmum tíma.
- Að hluta staðfest Styður Aðlögun Íslands að ESB-regluverki yrði líklega einfaldari en hjá mörgum öðrum umsóknarríkjum vegna EES-aðildar.
Utanríkisráðuneytið fellur á fyrsta prófinu bjorn_is
- Staðfest Styður Ísland sótti um aðild að ESB árið 2009.
Við höfum ekki tekið upp 80% af reglum ESB Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Í gögnum ESB vegna umsóknarferlisins var einungis talað um að Ísland hefði tekið upp «significant part» (umtalsverðan hluta) af regluverki sambandsins í gegnum EES-samninginn — ekki einu sinni helminginn.
- Að hluta staðfest Styður Rýnivinna ESB á löggjöf Íslands leiddi í ljós að mikið vantaði upp á og þörf var á mikilli stofnanauppbyggingu hér á landi til að stjórnsýslan ræðist við skuldbindingar ESB-aðildar.
- Að hluta staðfest Andmælir Rýnivinna ESB á löggjöf Íslands leiddi í ljós að mikið vantaði upp á og þörf var á mikilli stofnanauppbyggingu hér á landi til að stjórnsýslan ræðist við skuldbindingar ESB-aðildar.
- Að hluta staðfest Styður ESB-rýnivinna sýndi að gapið var einkum í þeim málaflokkum sem heyra ekki undir EES-samninginn.
Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur þegar aðlagast Evrópska efnahagssvæðinu að miklu leyti, sem myndi gefa Íslandi forskot í aðildarferlinu.
- Að hluta staðfest Styður Ef Íslendingar ákveða að halda áfram með aðildarferlið yrði ESB í stöðu sem aldrei hefur komið upp áður — með umsóknarþjóð sem hefur þegar aðlagað sig svo mikið.
- Að hluta staðfest Styður Landfræðileg lega Íslands og alþjóðamál leika mikilvægt hlutverk í aðildarferlinu.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Á þeim tíma sem Ísland var í aðildarviðræðum við ESB höfðu sex kaflar verið opnaðir en fimmtán ekki klárað þrátt fyrir þriggja ára viðræður.