Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands?
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973. Fordæmi
Þegar Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973 (forvera Evrópusambandsins, ESB)
Fullyrðing: Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973.
PREC-DATA-016 staðfestir að Írland gekk í Evrópska efnahagsbandalagið (EEB) 1. janúar 1973. Fullyrðingin er rétt í öllum atriðum.
Að hluta staðfest Sameiginlega sjávarútvegsstefnan var enn í mótun þegar Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973. Sjávarútvegur
Þegar Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973 (forvera Evrópusambandsins, ESB) var sameiginlega sjávarútvegsstefnan enn í mótun.
Fullyrðing: Sameiginlega sjávarútvegsstefnan var enn í mótun þegar Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973.
Heimildir staðfesta að sameiginlega sjávarútvegsstefnan þróaðist verulega eftir 1973 — reglan um hlutfallslegan stöðugleika var t.d. ekki innleidd fyrr en 1983 (FISH-LEGAL-005). PREC-HIST-017 bendir til þess að Grænland hafi gengið í EB 1973 og sjávarútvegsstefnan hafi verið ágreiningsefni. Engin heimild lýsir þó beint stöðu stefnunnar árið 1973 eða hversu langt mótun hennar var þá komin.
Samhengi sem vantar
Heimildir lýsa ekki nákvæmlega hvaða þættir sjávarútvegsstefnunnar voru til staðar 1973 og hverjir komu síðar. Grunnreglugerð um sameiginlega sjávarútvegsstefnu var samþykkt 1970, tveimur árum fyrir aðild Írlands, þótt hún hafi þróast mikið síðan.
Að hluta staðfest Takmörkun á aðgangi annarra aðildarríkja að 6 og 12 sjómílna beltinu fól ekki í sér undanþágu frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni. Sjávarútvegur
Þetta fól þó ekki í sér undanþágu frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni.
Fullyrðing: Takmörkun á aðgangi annarra aðildarríkja að 6 og 12 sjómílna beltinu fól ekki í sér undanþágu frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni.
Heimildir benda eindregið til þess að engin varanleg undanþága frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu hafi verið veitt neinu aðildarríki. AGRI-LEGAL-004 staðfestir að ekkert ríki hafi fengið varanlega undanþágu frá sameiginlegri landbúnaðarstefnu, og EEA-DATA-004 lýsir sjávarútvegsstefnunni sem ósamninga. Þó vantar beina heimild um að strandveiðitakmarkanir Írlands hafi ekki talist undanþága.
Samhengi sem vantar
Greina þarf á milli aðgangsreglna að strandsvæðum (sem eru hluti af stefnunni) og undanþágu frá stefnunni í heild. Heimildir staðfesta ekki beint hvort takmörkunin var «hluti af» eða «undanþága frá» sjávarútvegsstefnunni í lagalegum skilningi.
Staðfest Reglur um heildarafla, kvótakerfi og aðgang að miðum eru hluti af sameiginlegri sjávarútvegsstefnu og ákvarðaðar af ESB. Sjávarútvegur
Reglur um heildarafla, kvótakerfi og aðgang að miðum urðu hluti af sameiginlegri stefnu sem í dag er ákveðin af ESB.
Fullyrðing: Reglur um heildarafla, kvótakerfi og aðgang að miðum eru hluti af sameiginlegri sjávarútvegsstefnu og ákvarðaðar af ESB.
FISH-LEGAL-001 staðfestir að sameiginlega sjávarútvegsstefnan (reglugerð 1380/2013) setur heildarafla og skiptir kvótum milli aðildarríkja. SOV-LEGAL-030 staðfestir að verndun sjávarauðlinda falli undir einokunarvald ESB samkvæmt 3. gr. TFEU. Aðildarríkin taka þátt í ákvörðunum í ráðherraráðinu en ESB hefur lokavaldið.
Samhengi sem vantar
FISH-DATA-030 bendir á að aðildarríkin halda valdi yfir innri úthlutun kvóta — þ.e. hvernig þau dreifa sínum hlut meðal eigin flotans. Þetta blæbrigði vantar í fullyrðinguna.
Staðfest Þegar sjávarútvegsstefna ESB var endurskoðuð árið 1983 var innleidd regla um «hlutfallslegan stöðugleika» (e. relative stability). Sjávarútvegur
Þegar sjávarútvegsstefna ESB var endurskoðuð 1983 var innleidd svokölluð regla um «hlutfallslegan stöðugleika» (relative stability)
Fullyrðing: Þegar sjávarútvegsstefna ESB var endurskoðuð árið 1983 var innleidd regla um «hlutfallslegan stöðugleika» (e. relative stability).
FISH-LEGAL-005 staðfestir að regla um hlutfallslegan stöðugleika var innleidd 1983 með föstum úthlutunarlyklum sem byggðust á sögulegri veiðireynslu. FISH-PREC-005 staðfestir nákvæmlega sömu dagsetningu: sameiginleg sjávarútvegsstefna var formlega samþykkt 25. janúar 1983 með reglunni um hlutfallslegan stöðugleika. Fullyrðingin er rétt bæði hvað varðar ártölu og efni reglunnar.
Samhengi sem vantar
Heimildir benda til þess að sögulegir úthlutunarlyklar hafi byggt á veiðimynstri frá 1973–1978, ekki 1983. Reglan var þannig innleidd 1983 en undirliggjandi gögn eru eldri. FISH-LEGAL-001 bendir á tímabilið 1973–1978 meðan FISH-LEGAL-005 nefnir einnig þarfir sjávarútvegsháðra byggðarlaga og bætur vegna missis veiðiheimilda í þriðja ríkja hafsvæðum.
Að hluta staðfest Reglan um hlutfallslegan stöðugleika tryggði Írlandi fast hlutfall í kvótaúthlutun á grundvelli sögulegrar veiðireynslu. Sjávarútvegur
sem tryggði Írlandi fast hlutfall í kvótaúthlutun á grundvelli sögulegrar veiðireynslu
Fullyrðing: Reglan um hlutfallslegan stöðugleika tryggði Írlandi fast hlutfall í kvótaúthlutun á grundvelli sögulegrar veiðireynslu.
FISH-LEGAL-001 og FISH-LEGAL-005 staðfesta að reglan um hlutfallslegan stöðugleika tryggir aðildarríkjum fast hlutfall í kvótaúthlutun á grundvelli sögulegra veiða. FISH-PREC-004 sýnir hvernig þetta virkaði fyrir Írland — veiðihlutdeild jókst úr um 12% í um 30-40% eftir inngöngu. Fullyrðingin segir hins vegar að reglan hafi «tryggt» Írlandi fast hlutfall, sem er tæknilega rétt, en fyrirvari vantar: hlutfallið var fast en Ísland fékk aðeins um 3,5% af kvóta í eigin hafsvæði þrátt fyrir að eiga 12% af ESB-hafsvæðum, sem sýnir að «fast hlutfall» þýðir ekki endilega hagstætt hlutfall.
Samhengi sem vantar
FISH-PREC-004 sýnir að 3,5% talan er umdeild — Framkvæmdastjórnin hefur bent á að Írland hafi aukið hlutdeild sína verulega frá inngöngu. Hlutfallslegur stöðugleiki er stíft kerfi sem aðlagast ekki breytingum á fiskistofnum vegna loftslagsbreytinga. Haag-forgangsreglurnar veittu Írlandi sérstaka viðbót þegar heildarafli var undir tilteknu marki. Fullyrðingin gæti gefið í skyn að Írland hafi notið góðs af kerfinu, en fordæmið er flóknara en svo.
Staðfest Haag-viðmið eru aðlögun innan ramma sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu, ekki varanleg undanþága frá henni. Sjávarútvegur
Lagalega séð er þetta aðlögun innan ramma sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu, ekki varanleg undanþága frá henni.
Fullyrðing: Haag-viðmið eru aðlögun innan ramma sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu, ekki varanleg undanþága frá henni.
FISH-PREC-001 staðfestir að Haag-viðmið voru sett árið 1976 sem hluti af kvótauthlutunarkerfinu innan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu — þau eru hluti af «relative stability» rammanum, ekki sérstakur sáttmáli. Heimildin tekur skýrt fram að viðmiðin séu «part of the CFP's relative stability framework, not a separate treaty». FISH-LEGAL-005 og FISH-LEGAL-001 útskýra hvernig kvótahlutföll eru ákveðin innan rammans og staðfesta að aðlögun er ólík varanlegri undanþágu.
Samhengi sem vantar
Lagaleg staða Haag-viðmiða hefur verið umdeild og réttarframkvæmd þeirra er ekki algjörlega skýr. Viðmiðin eiga aðeins við um tiltekin fiskistofna og virkjast einungis þegar heildarafli fer undir ákveðin viðmiðunarmörk — þau veita ekki almenna vernd. Fordæmi Írlands sýnir að jafnvel með Haag-viðmiðum getur kvótaúthlutun verið talin ósanngjörn.
Að hluta staðfest Sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur undir einokunarvald ESB samkvæmt 3. gr. TFEU (Sáttmálans um starfsemi ESB). Sjávarútvegur
Sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur undir einokunarvald ESB samkvæmt 3. gr. TFEU (Sáttmálans um starfsemi ESB).
Fullyrðing: Sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur undir einokunarvald ESB samkvæmt 3. gr. TFEU (Sáttmálans um starfsemi ESB).
SOV-LEGAL-030 staðfestir að 3. gr. TFEU feli ESB einkarétt til lagasetningar á sviði «conservation of marine biological resources under the CFP» — en þetta er afmarkað við verndun lífrænna auðlinda hafsins, ekki sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna í heild sinni. Sjávarútvegsstefnan tekur einnig til markaðsskipulags, skipulagsaðgerða og alþjóðasamninga sem falla ekki allir undir einkarétt. Fullyrðingin heldur því fram að öll sjávarútvegsstefnan falli undir einokunarvald ESB, en heimildir styðja aðeins að verndun lífrænna auðlinda hafsins geri það.
Samhengi sem vantar
Greinarmunurinn skiptir máli: 3. gr. TFEU nefnir «conservation of marine biological resources» sem einkarétt, en aðrir hlutar sjávarútvegsstefnunnar — svo sem markaðsskipulag, byggðasjóðir og samskipti við þriðju ríki — falla undir samnýtta valdheimild samkvæmt 4. gr. TFEU. Samkvæmt FISH-DATA-030 halda aðildarríki fullum yfirráðum yfir innri kvótaúthlutun. Í reynd er hlutur einkaréttar ESB í sjávarútvegsmálum þó mjög veigamikill þar sem heildaraflamark og verndun stofna ráðast á ESB-vettvangi.
Staðfest Á sviðum sem falla undir einokunarvald ESB framselja aðildarríkin lagasetningarvald sitt við aðild. Fullveldi
Á þeim sviðum framselja aðildarríki lagasetningarvald sitt við aðild.
Fullyrðing: Á sviðum sem falla undir einokunarvald ESB framselja aðildarríkin lagasetningarvald sitt við aðild.
SOV-LEGAL-030 staðfestir að á sviðum einokunarvalds megi eingöngu ESB setja lög. Þetta felur í sér að aðildarríkin framselja lagasetningarvald sitt á þessum sviðum. Hér á meðal eru tollbandalag, samkeppnisreglur, peningamálastefna evrusvæðisins og verndun sjávarauðlinda.
Samhengi sem vantar
SOV-LEGAL-029 bendir á að meginreglur um forgang ESB-réttar og beint réttaráhrif feli í sér veruleg valds skipt frá EES-fyrirkomulaginu. Þó eiga aðildarríkin fulltrúa í ráðherraráði ESB og hafa þar atkvæðisrétt — þetta er ekki valdamissi án áhrifa.
Staðfest Haag-viðmið eru ekki fest í sáttmálum ESB heldur eru hluti af framkvæmd sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar og því hægt að endurskoða. Sjávarútvegur
Þetta fyrirkomulag er ekki fest í sáttmálum sambandsins heldur er hluti af framkvæmd sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar og því hægt að endurskoða innan hennar.
Fullyrðing: Haag-viðmið eru ekki fest í sáttmálum ESB heldur eru hluti af framkvæmd sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar og því hægt að endurskoða.
FISH-PREC-001 staðfestir að Haag-viðmið voru sett árið 1976 sem hluti af kvótauthlutunarkerfinu innan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu — þau eru hluti af «relative stability» rammanum, ekki sérstakur sáttmáli. Heimildin tekur skýrt fram að viðmiðin séu «part of the CFP's relative stability framework, not a separate treaty». FISH-LEGAL-005 og FISH-LEGAL-001 útskýra hvernig kvótahlutföll eru ákveðin innan rammans og staðfesta að aðlögun er ólík varanlegri undanþágu.
Samhengi sem vantar
Lagaleg staða Haag-viðmiða hefur verið umdeild og réttarframkvæmd þeirra er ekki algjörlega skýr. Viðmiðin eiga aðeins við um tiltekin fiskistofna og virkjast einungis þegar heildarafli fer undir ákveðin viðmiðunarmörk — þau veita ekki almenna vernd. Fordæmi Írlands sýnir að jafnvel með Haag-viðmiðum getur kvótaúthlutun verið talin ósanngjörn.
Að hluta staðfest Írland samdi um aðlögun varðandi fiskveiðistefnuna við aðild 1973 en fékk ekki varanlega lagalega undanþágu frá henni. Sjávarútvegur
Írland samdi um aðlögun varðandi fiskveiðistefnuna við aðild 1973. Landið fékk hins vegar ekki varanlega lagalega undanþágu frá henni.
Fullyrðing: Írland samdi um aðlögun varðandi fiskveiðistefnuna við aðild 1973 en fékk ekki varanlega lagalega undanþágu frá henni.
AGRI-LEGAL-004 staðfestir að ekkert aðildarríki hafi nokkurn tímann fengið varanlega undanþágu frá sameiginlegri landbúnaðarstefnu, og sama meginregla gildir um sjávarútvegsstefnuna. SOV-LEGAL-011 staðfestir að Írland hafi samið um ýmsar aðlaganir á mismunandi tímapunktum. Þó skortir beinar heimildir um nákvæmar aðlaganir Írlands á sviði fiskveiða 1973.
Samhengi sem vantar
Heimildir fjalla ekki sérstaklega um fiskveiðiskilyrði Írlands í aðildarsamningnum 1973. Meginreglan um að engar varanlegar undanþágur séu veittar er vel studd, en staðfesting á sérstakri aðlögun Írlands í fiskveiðum vantar.
Að hluta staðfest Valdheimildir á sviði sjávarútvegs færðust við aðild Írlands að EB og síðar ESB til sambandsins. Fullveldi
Valdheimildir á sviði sjávarútvegs færðust við aðild að EB og síðar ESB til sambandsins og ákvarðanir eru teknar innan þess ramma.
Fullyrðing: Valdheimildir á sviði sjávarútvegs færðust við aðild Írlands að EB og síðar ESB til sambandsins.
Heimild FISH-PREC-005 staðfestir að sjávarútvegsmál hafi verið mest áberandi í aðildarviðræðum Írlands við EB og að sameiginleg sjávarútvegsstefna hafi tekið gildi. Valdheimildir á sviði sjávarútvegs færðust að verulegu leyti til sambandsins með samþykkt sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu og meginreglunnar um «hlutfallslegan stöðugleika». Fullyrðingin er þó of einföld — Írland hélt ákveðnum réttindum (12 mílna svæði, Haag-forgangsreglur) og innri úthlutun kvóta er enn á forræði aðildarríkis. Valdflutningurinn var raunverulegur en ekki algildur.
Samhengi sem vantar
Írland fékk 10 ára frest fyrir 12 mílna strandsvæði sitt og Haag-forgangsreglur 1976 til verndar fiskveiddaháðum þjóðum. Innri úthlutun kvóta er áfram á forræði aðildarríkis samkvæmt 16. gr. reglugerðar 1380/2013. Meginreglur um hlutfallslegan stöðugleika byggðust á sögulegum veiðum sem gagnrýnendur telja hafa misþyrmt Írlandi. Fullyrðingin einfaldar flókna þróun sem spannar áratugalangt tímabil.
Að hluta staðfest Formlegar undanþágur sem breyta valdsviði ESB samkvæmt sáttmálum eru aðeins varanlegar ef þær eru festar í frumrétti ESB. EES/ESB-löggjöf
Slíkar undanþágur eru því aðeins varanlegar að þær séu festar í grunnlöggjöf sambandsins.
Fullyrðing: Formlegar undanþágur sem breyta valdsviði ESB samkvæmt sáttmálum eru aðeins varanlegar ef þær eru festar í frumrétti ESB.
EEA-LEGAL-014 staðfestir greinarmuninn á aðlögunartímabilum (tímabundnum) og undanþágum (varanlegum), og EEA-LEGAL-012 sýnir að fyrirliggjandi varanlegar undanþágur — Danmörk frá evrunni, Írland frá réttarmálum — eru festar í bókun við sáttmálana. Þetta styður grunnhugmyndina. Hins vegar sýnir EEA-LEGAL-023 að sumar «varanlegar» ráðstafanir eru ekki í frumrétti: stuðningur við finnskan landbúnað (141/142 gr. aðildarsamnings) krefst reglubundinnar endurnýjunar en hefur verið framlengdur síðan 1995, og Svíþjóð er með raunverulega undanþágu frá evrunni án formlegrar bókunar. Fullyrðingin er því of einföld — varanlegar ráðstafanir geta líka verið pólitískar staðreyndir sem ekki eru festar í frumrétti.
Samhengi sem vantar
Finnland fékk stuðningsákvæði (141/142 gr.) sem eru tæknilega ekki varanleg en hafa verið endurnýjuð stöðugt síðan 1995 — allt að 574,5 milljónum evra árlega. Svíþjóð heldur úti raunverulegri evruundanþágu án formlegrar bókunar, sem Framkvæmdastjórnin samþykkir. Munurinn á «varanlegri undanþágu», «varanlegri ríkisaðstoð» og «bókunartryggingu» skiptir lagalegu máli en virkni þeirra er svipuð. Frá Króatíu (2013) hafa einungis aðlögunartímabil verið í boði fyrir ný aðildarríki.