EEA-LEGAL-002
Lagalegur texti
Há
Samkvæmt EES-samningnum taka EFTA-ríkin (Ísland, Noregur og Liechtenstein) upp löggjöf innri markaðarins en hafa engin atkvæðisréttindi í ráðherraráði ESB né á Evrópuþinginu. Þau taka þátt í mótun stefnu á sérfræðingastigi en hafa ekki ákvarðanatökuvald.
Enska frumtextinn
Under the EEA Agreement, EFTA states (Iceland, Norway, Liechtenstein) must adopt EU internal market legislation but have no voting rights in the EU Council or European Parliament. They participate in 'decision-shaping' through expert committees and consultation, but not 'decision-making'.
Heimild
EEA Agreement, Articles 99–101
EES-samningurinn er þjóðréttarsamningur milli EFTA-ríkjanna og Evrópusambandsins sem tryggir þátttöku á innri markaði ESB án fullrar aðildar.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
EFTA-ríkin eiga aðild að sérfræðinefndum og vinnuhópum ESB og hafa þannig nokkur áhrif á undirbúningsstigi. Eftirlitsstofnun EFTA og EFTA-dómstóllinn endurspegla stofnanir ESB að því er varðar framkvæmd.
Notuð í greiningum (32)
Bókun 35 við EES-samninginn og stjórnarskráin Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Við gerð EES-samningsins kom ekki til greina að veita EES-reglum forgang með líkum hætti og reglur ESB njóta innan Evrópusambandsins.
Davíð Þór Björgvinsson: Víðtækt samkomulag um stjórnarskrárbreytingu DV
- Að hluta staðfest Styður Að ganga í ESB þýðir að stofnanir ESB fá heimild til að setja löggjöf sem fær beint gildi á Íslandi, í stað þess að fara í gegnum Alþingi eins og gert er með EES-samninginn.
- Staðfest Styður Í EES-samningnum eru þingmenn að kvarta yfir því að þeir séu bara «stimpilpúðar» fyrir ESB þegar þeir samþykkja reglur.
- Að hluta staðfest Andmælir Flestar reglur um innri markaðinn eru skiptar valdheimildir sem Ísland og ESB deila.
Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn
- Staðfest Styður Stofnanarammi EES byggist á tveggja stoða skipan þar sem EFTA-ríkin lúta eftirliti Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) og ágreiningsmál fara fyrir EFTA-dómstólinn.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Undir EES-samningnum eru engin bein réttaráhrif gerða ESB, enginn ESB-dómstóll eða framkvæmdastjórn, heldur EFTA-dómstóll og ESA, og engir bindandi dómar ESB-dómstóls.
- Að hluta staðfest Styður Við samningaviðræður um EES-samninginn naut Ísland samflots Norðmanna, Sviss, Liechtenstein og á sínum tíma Svía og Finna.
Ekki framhald á ESB-viðræðum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB á enga möguleika á að grípa til sjálfstæðra aðgerða gegn Noregi vegna tveggja stoða kerfis EES-samningsins.
Er ekki kominn tími til að afskrímslavæða báknið í Brussel? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Reglur ESB sem hafa verið teknar upp á Íslandi eru samþykktar af lýðræðislega kjörnum fulltrúum.
Er leiðangurinn þess virði? Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður NATO-samningurinn og EES-samningurinn gera ekki ráð fyrir framsali fullveldis.
Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð? Vísir
- Að hluta staðfest Styður EES-ríkin eiga aðgang að nefndum Framkvæmdastjórnarinnar á undirbúningsstigi en án atkvæðisréttar.
- Staðfest Styður EES-ríkin hafa enga formlega aðkomu á vinnslustiginu — einungis aðildarríki ESB hafa aðkomu á þeim tímapunkti.
- Staðfest Styður Samþykkt löggjafar ESB er alfarið í höndum Evrópuþingsins og Ráðherraráðsins, þ.e. kosinna fulltrúa aðildarríkja ESB.
- Staðfest Styður EES-ríkin hafa takmarkaðan mótunarrétt í löggjafarferli ESB og engan ákvörðunarrétt.
- Staðfest Styður Samstarf Framkvæmdastjórnarinnar og EES-ríkjanna á undirbúningsstigi fer fram í vinnuhópum EES-ríkjanna, Fastanefnd EFTA og í sameiginlegu EES-nefndinni.
- Þarfnast samhengis Andmælir Allar formlegar athugasemdir EES-ríkjanna í löggjafarferli ESB fara í gegnum sameiginlegu EES-nefndina til Framkvæmdastjórnarinnar.
- Staðfest Styður Ísland, Noregur og Liechtenstein eru EES-ríkin.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Vægi Íslands í ESB-ráðherraráðinu er í dag nákvæmlega 0% þar sem Ísland er utan ESB.
- Að hluta staðfest Styður Allar reglur sem Ísland tekur upp í gegnum EES-samninginn eru mótaðar í Brussel.
- Að hluta staðfest Styður Í EES er allt vald á innri markaðnum hjá ESB en pólitískt vald EES-ríkjanna þriggja er takmarkað þegar eitthvað bjátar á.
Hætta á sársaukafullri aðlögun án breytts módels Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið tekur ekki ábyrgð á efnahagsmálum aðildarlanda — íslensk efnahagsmál verða alltaf á ábyrgð Íslendinga.
Heiða Kristín Helgadóttir: Leikrit sem þingmenn setja upp til að ná í gegn dv
- Staðfest Styður Ísland á engan fulltrúa á Evrópuþinginu í dag
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður EFTA-ríkin hafa beitt sér með áhrifum í undirbúningsferlum ESB-löggjafar og með sameiginlegum nefndum (EFTA–EU Joint Committee).
Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands? Vísir
- Staðfest Styður Á sviðum sem falla undir einokunarvald ESB framselja aðildarríkin lagasetningarvald sitt við aðild.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB notar í auknum mæli reglugerðir sem hafa sömu áhrif og lög en þurfa ekki samþykki þjóðþinga.
Innleiðingarblekkingin Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur á engu stigi máls haft aðild að gerð þeirra reglna sem það innleiðir sem EES-ríki.
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland hefur á engu stigi máls haft aðild að gerð þeirra reglna sem það innleiðir sem EES-ríki.
- Að hluta staðfest Styður Norskur ríkisstjórnarskýrslur hafa komist að því að staða Noregs sem EES-ríkis, þar sem það tekur upp reglur sem það á ekki aðild að gerð, er óþægileg.
- Að hluta staðfest Styður Noregur er í sömu stöðu og Ísland varðandi innleiðingu ESB-reglna án þátttöku í gerð þeirra.
Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Vísir
- Að hluta staðfest Styður Innan EES-samningsins hefur Ísland ekki aðkomu að mótun reglna innri markaðsins.
Netpakki Evrópusambandsins Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Gagnrýnendur telja að með lögum um stafræna þjónustu (DSA) færist raunverulegt eftirlitsvald, þ.e. hluti af framkvæmdavaldinu, út fyrir Noreg.
Norðmenn vilja vita hvort Íslendingar séu á hraðferð inn í Evrópusambandið RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar nei-niðurstöðu þarf Ísland að treysta á EES-samninginn.
Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóðlönd sem eru aðilar að ESB taka þátt í alþjóðasamvinnu um lög og reglur en eru talin fullvalda.
- Staðfest Styður EES-samningurinn veitir Íslandi ekki atkvæðarétt í löggjafarvinnunni hjá ESB.
Ríkisstjórnin sem grefur undan EES-samningnum Sjálfstæðisflokkurinn
- Staðfest Styður EES-samningurinn er sérstakur samningur með sérstökum dómstól, sérstöku eftirlitskerfi og sérstakri innleiðingu EES-reglna með löggjafarvaldi EFTA-landanna í EES
- Að hluta staðfest Andmælir Pawel Bartoszek hélt því fram að framganga ESB-sinna beindist ekki gegn EES og að Ísland yrði áfram í EES við inngöngu í ESB
- Staðfest Styður ESB-ríki eru ekki í EES-samningnum sem sjálfstæð aðilar heldur sem hluti ESB
Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland þiggur stóran hluta af regluverki sínu frá ESB án þess að hafa raunveruleg áhrif á tilurð þess og mótun.
- Staðfest Styður Ísland hefur ekki sama formlega atkvæðisrétt og aðildarríki ESB þegar kemur að endanlegri lagasetningu og stefnumótun.
Sjötíu og fimm prósent sannleikur – samkvæmt tilfinningu, Dagur? Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Dómstólakerfi ESB fellur að mestu leyti utan EES-samningsins.
Skiptir máli hvort Jens Garðar sé á þingi? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Frá 1994 hefur Ísland aðlagast reglum Evrópusambandsins án þess að hafa fulltrúa við borðið sem semur þær reglur.
- Að hluta staðfest Styður Íslendingar hafa í dag engin áhrif á evrópska löggjöf þar sem þeir eru utan ESB.
Smáríki og stóra borðið – Viðtal við danskan Evrópuþingmann Evrópustraumar
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn geta með EES-samningnum aðeins innleitt það sem ESB skrifar en hafa ekkert um málin að segja.
Stjórnarskráin og ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Lagaleg gerð EES-samningsins mótaðist af áherslu Íslands og Noregs á að þátttaka á innri markaðinum fæli ekki í sér að sameiginlegar stofnanir fengu vald til að hlutast til um framkvæmd EES-reglna innanlands í meira mæli en stjórnarskrár þessara ríkja heimiluðu.
- Staðfest Styður Reglugerðir ESB fá beint lagagildi í aðildarríkjum án milligöngu þjóðþinga eða ráðherra, en tilskipanir þarf að fella í landsrétt.
Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir
- Að hluta staðfest Styður EES-ríkin hafa ekki sama aðgang að innri markaðinum og fullgildir ESB-meðlimir þrátt fyrir að uppfylla sömu skuldbindingar.
- Að hluta staðfest Styður Í skýrslu Evrópunefndar Alþingis frá árinu 2007 kemur fram að minnkandi áhugi og þekking sé á EES-samningnum innan ESB.
- Að hluta staðfest Styður Í gegnum EFTA hafa Ísland, Noregur og Liechtenstein opinberlega bent framkvæmdastjórninni á að EES-ríkin eigi að njóta sama aðgangs að styrkjakerfum ESB og ESB-löndin.
Þorgerður: Bandaríkin greinilega ekki unnendur ESB Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland er aðili að EFTA
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Íslendingar hafa lítil sem engin áhrif á mótun þeirra reglna sem gilda á innri markaðnum í gegnum EES-samninginn.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Staðfest Styður Á sviðum sem falla undir einkavaldbærni ESB liggur löggjafar- og samningsvaldið hjá Evrópusambandinu sjálfu í gegnum stofnanir þess.
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samstaða Evrópuríkja kemur niður á samningsstöðu Bandaríkjanna.
Valdbærni ESB og sérlausnir Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Á sviðum sem falla undir einkavaldbærni ESB hafa aðildarríki ekki sjálfstætt vald til að setja reglur sem ganga gegn regluverki sambandsins.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Með EES-samningnum eru lög á Íslandi eingöngu lög sem samþykkt eru á Íslandi, og lög sem samþykkt eru í Brussel fara ekki sjálfkrafa til Íslands.