FISH-DATA-030
Lagalegur texti
Há
27. grein reglugerðar ESB 1380/2013 um sameiginlega sjávarútvegsstefnu (SSS) kveður á um að hvert aðildarríki skiptir eigin fiskveiðiheimildum meðal síns fiskiskipafólks á grundvelli gagnsærra og hlutlægra viðmiðana, þ.m.t. umhverfis-, félags- og efnahagslegra þátta. Þetta þýðir að aðildarríki geta að meginreglunni til haldið eigin úthlutunarkerfum — til dæmis kvótakerfum — innan ramma SSS, þótt heildaraflamark sé ákvarðað af ESB-ráðherraráðinu.
Enska frumtextinn
Under Article 17 of the EU Common Fisheries Policy Regulation (EU) 1380/2013, each member state must allocate its national fishing opportunities (quotas received from the Council TAC decisions) among its own fleet using 'transparent and objective criteria including those of an environmental, social and economic nature.' The regulation explicitly states that criteria 'may include, inter alia, the impact of fishing on the environment, the history of compliance, the contribution to the local economy and historic catch levels.' This means that within the CFP framework, each member state retains full sovereignty over HOW it distributes its national quota — whether through individual transferable quotas (ITQs), producer organisations, pool systems, or other mechanisms. Denmark, the Netherlands, and Estonia use ITQ-like systems within the CFP. Spain and France use administrative allocation to producer organisations. The CFP sets the total catch and divides it among countries (via relative stability), but the internal distribution is a national competence. If Iceland joined the EU, it could in principle maintain its ITQ system for allocating Iceland's share of relevant TACs.
Heimild
Regulation (EU) No 1380/2013, Article 17; European Parliament Fisheries Committee studies
Reglugerð (ESB) nr. 1380/2013 um sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB, gefin út af framkvæmdastjórn ESB og aðgengileg í EUR-Lex.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þótt aðildarríki geti nýtt sér framseljanlega aflakvóta (ITQ) innanlands er heildarafli (TAC) ákveðinn af ráði Evrópusambandsins á grundvelli tillagna framkvæmdastjórnarinnar sem byggja á vísindalegri ráðgjöf (frá ICES). Ísland ákveður nú eigin heildarafla einhliða á grundvelli tillagna Hafrannsóknastofnunar. Samkvæmt sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB (CFP) myndi Ísland taka þátt í ákvörðunum um heildarafla en ekki stjórna þeim — sem væri grundvallarbreyting, jafnvel þótt úthlutunarkerfi aflamarksins héldist óbreytt. Þar að auki setur fordæmaréttur dómstóls Evrópusambandsins skorður við því hversu mismunandi eða takmarkandi innlend úthlutun má vera. Í úttekt á sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni árið 2023 voru ítrekaðar áhyggjur af samþjöppun veiðigetu, óháð úthlutunaraðferð.
Notuð í greiningum (39)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Innan ESB er það hvert aðildarríki sem útfærir aflaheimildir sínar og skiptir þeim milli fyrirtækja; ríkið myndi áfram stýra úthlutun og Ísland gæti haldið kvótakerfinu sínu.
Að kíkja í pakkann sem er nú þegar opinn Vísir
- Staðfest Styður Varanleg og full undanþága frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni (CFP) er eitthvað sem ESB getur aldrei samþykkt án þess að kerfið hrynji
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt regluverki ESB fá aðildarríki úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna, og kvótanum er skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum eins og landfræðilegri stöðu.
- Að hluta staðfest Styður Það er undir aðildarríkjum ESB komið hvernig þau úthluta veiðiheimildum til útgerða innan lands.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB gerir kröfu um gagnsæi og rekjanleika í sjávarútvegi.
- Að hluta staðfest Styður Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnarkerfið á Íslandi, eins og að allur afli fari á markað og rekjanleiki afla frá sjó til búðar, rúmast innan regluverks ESB.
Brútal greining á ESB fyrir veruleikafirrta ESB-sinna á Íslandi Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild myndi fiskveiðistjórnun færast til Brussel
Davíð Þór Björgvinsson: Margt sem bendir til þess að Ísland geti fengið ásættanlega niðurstöðu um sjávarútveginn DV
- Að hluta staðfest Styður Pólitískt svigrúm kann að vera til staðar í ESB til þess að ná samningi sem Íslendingar geta sætt sig við um sjávarútveg og hugsanlega landbúnað
Diljá ósátt og óskar eftir öðrum fundi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Spurning liggur yfir hvort ESB muni taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið við aðild
Draumaheimur utanríkisráðherra Bjorn Bjarnason
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra telur líklegra að ESB taki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þurfi að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
- Staðfest Styður Í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB ákvarðar meirihluti leyfilegt aflahámark og er aflanum skipt milli ríkja sambandsins þannig að breyting á hámarksafla minnkar ekki eða eykur hlutfallslega hlutdeild hvers ríkis.
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ef kvótakerfið fer óbreytt inn í alþjóðlegt réttarkerfi getur það festst í sessi með sterkari vernd en áður.
ESB-aðild sögð jákvæð fyrir stóru útgerðirnar RÚV
- Staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB leggur til árlegt heildaraflamark fyrir hvern fiskistofn og ráðherrar aðildarríkjanna semja um endanlegar tölur.
- Að hluta staðfest Styður Það yrði alfarið á hendi íslenskra stjórnvalda að ákveða hvernig kvótanum er skipt á milli báta, fyrirtækja eða svæða eftir að til aðildar kemur.
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB (CFP) er pólitísk niðurstaða samninga milli ríkja fremur en afleiðing líffræðilegs mats.
- Að hluta staðfest Styður Að opna sjávarútvegskafla í aðildarviðræðum við ESB þýðir að Ísland færi hluta stjórnar fiskveiða úr íslenskri lögsögu inn í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi takmarka svigrúm Íslands til að þróa eigin vistkerfisnálgun og fjölstofnagreiningar í sjávarútvegi.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi takmarka svigrúm Íslands til að þróa eigin vistkerfisnálgun og fjölstofnagreiningar í sjávarútvegi.
ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lét þau ummæli falla á fundi með forvígismönnum íslenskra millilandaviðskiptaráða að í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB sé líklegra að sambandið tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sjávarútvegsstefnu ESB.
Gerðir samningar sviknir af ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB tók ákvörðunina um niðurskurð í aflaheimildum, ekki alþjóðlegt vísindaráð.
Greiðsluþreyta og könnunarfarið sem er á leið til Brussel Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Með aðild að sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB færu mál er varða norsk-íslensku sildina, makrílinn og kolmunnann til Brusselvaldsins.
Hætta á kvótahoppi Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður ESB-aðild myndi fela í sér verulegt framsal valdheimilda á sviði fiskveiða til Evrópusambandsins.
- Staðfest Styður Evrópusambandið fer með óskiptar valdheimildir þegar kemur að verndun lífrænna auðlinda sjávar í sameiginlegri fiskveiðistefnu.
- Staðfest Styður Evrópusambandið tekur ákvarðanir um leyfilegan hámarksafla, skiptingu aflaheimilda á milli aðildarríkja, tæknilegar verndarráðstafanir og aða þætti sameiginlegrar fiskveiðistefnu.
- Að hluta staðfest Styður ESB-reglur um fiskveiðar myndu hafa mikil áhrif á deilistofna innan íslenskrar lögsögu: loðnu, norsk-íslenska síld, kolmunna, makríl, grálúðu, gullkarfa og úthafskarfa.
Hreppaflutningar umræðunnar Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Írskt fyrirkomulag um forgang að hafsvæðum var ekki fest í frumrétti ESB heldur háð meirihlutaákvörðunum samkvæmt 3. gr. TFEU.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Staðfest Styður Varðveisla sjávarlífríkisins fellur undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB (CFP), sem er hluti af málefnasviði með einkarétt (exclusive competence).
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt CFP ákveður ESB nýtingu og stjórnun fiskistofna innan lögsögu aðildarríkjanna.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Staðfest Styður ESB byggir á meginreglunni um «hlutfallslegan stöðugleika» þar sem söguleg veiðireynsla er grundvöllur skiptingar veiðiheimilda.
- Staðfest Styður Stýring veiða innan ESB byggir á sameiginlegu heildaraflamarki sem framkvæmdastjórnin leggur til og ráðherraráðið samþykkir.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Staðfest Styður Fiskveiðum í Svíþjóð er stjórnað af sjávarútvegsnefnd ESB-ríkjanna sem setur aflakvóta.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ráða sjálf hvernig þau útdeila kvóta sínum.
Írland v.s. Ísland. Munar bara einum staf? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland ákvarðar sjálft hámarksafla á staðbundnum sjávarútvegsstofnum.
Ísland stjórni ESB í sjávarútvegsmálum Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, telur að ESB-aðild myndi fela í sér mikil tækifæri fyrir íslenskan sjávarútveg.
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland gæti orðið fyrirmynd í stjórnun sjálfbærra fiskveiða innan ESB.
„Kommissarinn" íslenskur Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra telur líklegra að ESB tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-réttur og staðfesturéttur ganga framar innlendum lögum aðildarríkja um kvótaúthlutanir.
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir mat það svo að í hugsanlegum aðildarviðræðum myndi ESB líklegra taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Óvíst um afdrif umsóknar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra gaf til kynna að Ísland gæti náð sögulegum samningi við ESB um sjávarútvegsmál án þess að lúta sameiginlegri sjávarútvegsstefnu.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Samningsmarkmið Íslands mega ekki vera leyndarmál Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg fiskveiðistefna ESB kveður á um að aðgangur að og stjórnun sjávarauðlinda sé að hluta til sameiginleg.
- Staðfest Styður Nýting sjávarauðlinda fellur undir 3. grein sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins (TFEU).
- Staðfest Styður ESB hefur samkvæmt 3. grein TFEU einkarétt á vernd lífríkis sjávar undir sameiginlegu fiskveiðistefnunni.
- Staðfest Styður 38. grein TFEU setur fiskveiðar inn í sameiginlega stefnu ESB.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherrann taldi líklegt að Evrópusambandið myndi frekar taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Ísland þyrfti að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sameiginlega sjávarútvegsstefna ESB felur í sér að ríki geta einungis krafist veiðiheimilda innan lögsögu annars ríkis ef þau hafa sögulega veiðireynslu úr staðbundnum stofnum.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Jafnvel þó skip sé skráð undir íslensku fáni og með íslensku veiðileyfi þýðir það ekki sjálfkrafa að viðkomandi skip fái úthlutun úr kvóta.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 16(1), eiga veiðiheimildir sem aðildarríkjum eru úthlutaðar að tryggja hlutfallslegan stabileika í veiðum hvers aðildarríkis fyrir hvern fiskistofn.
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki ákveður sjálft hvernig veiðiheimildum sem því eru úthlutaðar er skipt milli útgerða sem sigla undir fána þess, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 16(6).
- Staðfest Styður Aðildarríki ESB eiga að nota gagnsæ og hlutlæg viðmið við úthlutun veiðiheimilda, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 17.
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki gefur út, skipuleggur og afturkallar veiðileyfi, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1224/2009, grein 6(5).
- Að hluta staðfest Styður Heildarmagn veiðiheimilda fyrir tegund og svæði yrði ákveðið miðlægt innan ESB, á sama hátt og gert er í dag milli landa.
- Að hluta staðfest Styður Heildarveiðiheimild er ákveðin fyrir hvern stofn og henni skipt á milli aðildarríkja sem hafa lögsögu á viðkomandi svæði.
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki hefur nær allt um það að segja hvernig þeim veiðiheimildum sem því er úthlutað er útdeilt.
- Að hluta staðfest Styður Skilyrðin fyrir úthlutun veiðiheimilda eru að skip verði að vera undir fána aðildarríkisins og úthlutunin verði að vera gagnsæ og hlutlæg.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra.
- Að hluta staðfest Styður Þeim veiðiheimildum sem Ísland fær útdeilir Ísland milli íslensku útgerðanna sem skráðar eru samkvæmt íslenskum lögum, svo lengi sem lögin uppfylla skilyrði um gagnsæi og hlutlægni.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Á lykilsviðum, einkum varðandi verndun lífrænna auðlinda hafsins, hefur ESB einkarétt til lagasetningar sem bindur öll aðildarríki.
- Staðfest Styður Sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur undir yfirþjóðlegt löggjafarvald stofnana ESB.
- Staðfest Styður Þegar aðlögunarfrestir renna út verður fiskveiðistjórnun hluti af sameiginlegri stefnumörkun Evrópusambandsins og ákvarðanir teknar innan stofnanakerfis þess ásamt öðrum aðildarríkjum.
Stjórnarskráin og ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Varðveisla líffræðilegra auðlinda hafsins innan ramma sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar er óskipt valdheimild ESB.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB ákveður sambandið hversu mikið má veiða af hverri fisktegund á hverju ári.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Þarfnast samhengis Andmælir Í lögum ESB um «hlutfallslegan stöðugleika» er kveðið á um að eingöngu þær þjóðir sem hafa veitt í íslensku fiskveiðilögsögunni síðastliðin 30 ár fái að veiða þar.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður Stofnanir ESB hafa víðtækt vald til að setja löggjöf í fiskveiðum og sambandið hefur eitt óskiptar valdheimildir yfir varðveislu auðlinda í fiskveiðistefnunni.
- Að hluta staðfest Andmælir Meginreglan í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB er sú að fiskveiðiskip skuli hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum í sambandinu.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ESB ákveða hvernig veiðiheimildum þeirra er úthlutað og mega til dæmis sjá til þess að bannað sé að selja fiskveiðikvóta úr landi.
- Að hluta staðfest Andmælir Ef Ísland gengur í ESB ætti að vera hægt að koma í veg fyrir að þurfa að úthluta afla til skipa í eigu erlendra aðila með svipuðum skilyrðum og gert er í löggjöf Breta og Dana til að koma í veg fyrir kvótahopp — án undanþágna.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir
- Að hluta staðfest Styður Íslenskir fiskimiðar hafa hingað til verið undir fullri stjórn íslenskra stjórnvalda
Valdið yfir sjávarútvegsmálunum færi til Brussel Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Reglugerð um úthlutun aflaheimilda á grundvelli veiðireynslu gæti verið breytt eða afnumin án einróma samþykkis.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Hvert einasta land sem er aðili að ESB ákveður sitt eigið kvótakerfi og útdeilir sínum aflaheimildum — sameiginlega sjávarútvegsstefnan snýst um heildarmagnið.
Vill veida tunfiskkvota Islands i Midjardarhafi Vidskiptabladid
- Að hluta staðfest Styður Íslandi er hætt við að missa sögulegan veiðirétt sinn á túnfiski innan Alþjóðatúnfiskráðsins ef kvótinn er ekki nýttur, og rétturinn gæti færst varanlega til annarra þjóða.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt samþykktum Alþjóðatúnfiskráðsins, íslenskum reglugerðum og ESB-reglugerðum er ekkert sem mælir gegn því að úthlutunarhafi leigi erlent skip og flaggi því inn á íslenskan fána áður en veiðar hefjast.