Diljá ósátt og óskar eftir öðrum fundi

Raddir í greininni

Diljá Mist Einarsdóttir Fullyrt Sjálfstæðisflokkur — þingmaður
12 greinar 54 þingræður
3 fullyrðingar
Þorgerður Katrín Umorðað utanríkisráðherra
1 fullyrðing

Niðurstöður

Að hluta staðfest: 4 Staðfest: 1

Fullyrðingar (5)

Að hluta staðfest Þorgerður Katrín telur of mikla hagsmuni vera undir til þess að seinka atkvæðagreiðslunni í ágúst Annað
Annars vegar að Þorgerður teldi of mikla hagsmuni vera undir til þess að seinka atkvæðagreiðslunni í ágúst.

Fullyrðing: Þorgerður Katrín telur of mikla hagsmuni vera undir til þess að seinka atkvæðagreiðslunni í ágúst

SOV-PARL-001 staðfestir að Þorgerður Katrín hafi lagt fram þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst 2026 og rammað hana inn sem fullveldisatriði. Hún hélt því fram að umsóknin frá 2009 væri enn í gildi og viðræður gætu hafist fljótlega. Þetta bendir til þess að hún telji málið brýnt. Hins vegar staðfestir engin heimild beint að hún hafi notað þessi orð — «of mikla hagsmuni undir» — á nefndarfundi.

Samhengi sem vantar

PARTY-DATA-020 og SOV-PARL-002 sýna að andstöðuflokkar telja tímaáætlunina flýtta. SOV-PARL-001 er flutningsræða á Alþingi, ekki úr nefndarfundinum sem greinin vísar til. Beinar heimildir um ummæli ráðherra á nefndarfundinum vantar í staðreyndagrunninn.

Heimildir: SOV-PARL-001
Að hluta staðfest Ríkisstjórnin hefur sett fram skilyrði um full og varanleg yfirráð yfir auðlindum Íslands sem hluta af aðildarviðræðum við ESB Fullveldi
hvort skilyrði ríkisstjórnarinnar væru "full og varanleg" yfirráð yfir auðlindum Íslands og hvort við gætum undirgengist sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB

Fullyrðing: Ríkisstjórnin hefur sett fram skilyrði um full og varanleg yfirráð yfir auðlindum Íslands sem hluta af aðildarviðræðum við ESB

SOV-PARL-001 sýnir að Þorgerður Katrín hafi lofað í flutningsræðu sinni: «Ég mun aldrei skrifa undir samning sem tryggir ekki okkar markmið og okkar yfirráð» — sérstaklega varðandi sjávarútveg. Þetta gefur skýrt til kynna að yfirráð yfir auðlindum séu forgangsmál ríkisstjórnarinnar. SOV-PARL-003 bendir hins vegar á gagnrýni Guðrúnar Hafsteinsdóttur á að ríkisstjórnin hafi einmitt ekki birt opinber samningsskilyrði. Orðalagið «full og varanleg yfirráð» er ekki staðfest sem formleg yfirlýsing ríkisstjórnarinnar — heimildir sýna almenn loforð um fullveldi, ekki formlega sett skilyrði.

Samhengi sem vantar

SOV-PARL-003 undirstrikar að ríkisstjórnin hafi ekki birt opinber samningsskilyrði. Munurinn á almennu pólitísku loforði Þorgerðar Katrínar og formlegum, skilgreindum skilyrðum er verulegur. EEA-LEGAL-023 sýnir að fordæmi eru um varanlegar undanþágur, en engin heimild staðfestir orðalagið «full og varanleg» sem formlegan skilmála.

Andstæðar heimildir: SOV-PARL-003
Staðfest Ríkisstjórnin hefur ekki birt opinberlega ófrávíkjanleg skilyrði sín í aðildarviðræðum við ESB Fullveldi
Ætlar ráðherra ekki að upplýsa skýrt um ófrávíkjanleg skilyrði þessarar ríkisstjórnar í viðræðunum sem hún vill umboð til að fara í, áður en þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram? Gefa þessi skilyrði út?

Fullyrðing: Ríkisstjórnin hefur ekki birt opinberlega ófrávíkjanleg skilyrði sín í aðildarviðræðum við ESB

Heimildir styðja þessa fullyrðingu vel. SOV-PARL-003 sýnir að Guðrún Hafsteinsdóttir sagði ríkisstjórnina ekki hafa birt samningsmarkmið, og krafðist þess að hún gerði svo áður en þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram. SOV-PARL-005 staðfestir að ekkert formlegt samráð fór fram áður en þingsályktunartillagan var lögð fram. Þorgerður Katrín gaf almenn loforð um fullveldi (SOV-PARL-001), en engin heimild sýnir að ríkisstjórnin hafi birt skjal eða lista yfir ófrávíkjanleg skilyrði. POL-DATA-024 bendir á upplýsingaherferð ríkisstjórnarinnar sem andstöðuflokkar telja ófullnægjandi.

Samhengi sem vantar

POL-DATA-024 sýnir að ríkisstjórnin hefur hafið upplýsingaherferð um ESB-viðræður, en andstöðuflokkar telja hana hlutdræga. Þó ber að hafa í huga að ríkisstjórnin hefur rökstutt það sjónarmið (SOV-PARL-005) að þjóðaratkvæðagreiðslan sjálf sé umfangsmeira samráðsform en nefndafundir — spurningin er þá hvort skilyrðin þurfi að liggja fyrir áður en kjósendur fá að greiða atkvæði.

Að hluta staðfest Spurning liggur yfir hvort ESB muni taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið við aðild Sjávarútvegur
Hefur það komið fram í samtölum ráðherra við fulltrúa ESB að sambandið muni taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið?

Fullyrðing: Spurning liggur yfir hvort ESB muni taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið við aðild

Heimildir staðfesta að grundvallarósamræmi er á milli íslenska fiskveiðistjórnunarkerfisins og sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB. EEA-DATA-004 lýsir 13. samningskafla sem erfiðasta kaflanum og kvótakerfið sem «incompatible with CFP principles». FISH-DATA-030 og FISH-DATA-032 benda á að aðildarríki hafi frelsi til innri kvótaúthlutunar — Danmörk og Holland nota ITQ-kerfi — en heildaraflinn (TAC) er ákveðinn á ESB-stigi. Spurningin sjálf er þó nokkuð of víð: ESB myndi ekki «taka upp» íslenska kerfið í heild, heldur myndi Ísland þurfa að samræma kerfi sitt við regluverk ESB.

Samhengi sem vantar

FISH-DATA-032 undirstrikar að aðildarríki hafi frelsi til innri kvótaúthlutunar en missa einráðréttar á heildarafla. FISH-DATA-023 sýnir að fiskveiðikaflinn var aldrei opnaður í viðræðunum 2010–2013. Engin heimild staðfestir hvort þetta efni hafi komið upp í samtölum ráðherra við fulltrúa ESB nýlega — fullyrðingin er spurning, ekki staðhæfing, og samtal ráðherra er ekki í staðreyndagrunninum.

Að hluta staðfest Spurning liggur yfir hvort Íslandi hafi verið lofað eða gert að því skóna að það fái «fiskveiðikommissarinn» í sinn hlut við aðild að ESB Sjávarútvegur
Og hefur okkur verið lofað því, eða gert að því skóna, að við fáum "fiskveiðikommissarinn" í okkar hlut, við aðild Íslands að ESB?

Fullyrðing: Spurning liggur yfir hvort Íslandi hafi verið lofað eða gert að því skóna að það fái «fiskveiðikommissarinn» í sinn hlut við aðild að ESB

FISH-DATA-033 staðfestir að engin sáttmálaákvæði tryggja aðildarríki tiltekið eignasafn í framkvæmdastjórninni — forseti framkvæmdastjórnarinnar skipar eignasöfn að eigin geðþótta. Lítil ríki eins og Kýpur og Malta hafa þó fengið sjávarútvegseignasafnið, sem bendir til þess að Ísland hefði sterka röksemd vegna stærðar sjávarútvegs síns. Fyrra mat úr fullyrðingabankanum er í samræmi við þessa niðurstöðu. Hins vegar er engin heimild sem staðfestir eða hafnar því að Íslandi hafi verið gefin loforð eða vísbendingar um þetta.

Samhengi sem vantar

FISH-DATA-033 bendir skýrt á að engin sáttmálaákvæði tryggja tilteknu ríki ákveðið eignasafn. Forseti framkvæmdastjórnarinnar ráðstafar stöðunum og tekur tillit til reynslu og forgangsröðunar hvers ríkis, en endanleg ákvörðun er pólitísk. Fullyrðingin er sett fram sem spurning um hvort loforð hafi verið gefin — sú spurning er ósvaranlega án aðgangs að samskiptum ráðherra og ESB-fulltrúa.

Heimildir: FISH-DATA-033