SOV-PARL-002
Þingskjal
Há
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, sakaði ríkisstjórnina um baktjaldamakk með ESB í ræðu sinni 9. mars 2026. Hann fullyrti að sumarið væri valið til að draga úr umræðu og að spurningin væri villandi þar sem aðildarviðræður feli í sér skuldbindingu um lagaaðlögun frá upphafi.
Enska frumtextinn
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, leader of Miðflokkurinn (Centre Party), delivered an opposition speech on 9 March 2026 accusing the government of conducting 'baktjaldamakk' (behind-the-scenes machinations) with the EU. He argued that the government's plans were first revealed through foreign media, not to Alþingi or the utanríkismálanefnd (foreign affairs committee). He claimed the summer referendum date was deliberately chosen to minimise public debate, and that the referendum question is misleading because EU accession negotiations require the applicant country to immediately begin adapting its laws and institutions — it is not simply 'looking at what's on offer'. He referenced the period 2009–2013 when EU representatives themselves tried to explain to Icelandic politicians that there is no such thing as exploratory negotiations without commitment to join. He characterised the government as having 'given up' on its domestic economic programme and using the EU referendum as a distraction.
Heimild
Alþingi — Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, þingmaður Miðflokksins (ræða, 157. löggjafarþing)
Alþingi er þjóðþing Íslands og æðsta löggjafarvald landsins. Þingfundir og ræður eru birtar í opinberum þingskjölum á vef Alþingis.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þetta er stjórnmálaræða frá stjórnarandstöðunni. Lýsingin á aðgerðum ríkisstjórnarinnar sem „ráðabruggi“ endurspeglar harða andstöðu Miðflokksins gegn ESB. Sú fullyrðing að aðildarviðræður krefjist tafarlausrar lagalegrar aðlögunar er í stórum dráttum rétt hvað varðar regluverk ESB (acquis communautaire) en ýkir hversu bráð þörfin er — samið er um tímaáætlanir fyrir aðlögun fyrir hvern samningskafla fyrir sig. Staðhæfingin um að erlendir fjölmiðlar hafi verið fyrstir með fréttirnar á undan innlendri upplýsingagjöf endurspeglar ákveðna pólitíska frásögn.
Notuð í greiningum (25)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Heimildir vantar Styður Ríkisstjórnin hefur verið í baktjaldamakki í Brussel frá 2024 um ESB-aðild.
- Heimildir vantar Styður Íslenska þjóðin frétti fyrst af ESB-áformum ríkisstjórnarinnar í erlendum fjölmiðlum sem höfðu upplýsingarnar frá heimildarmönnum í Brussel, ekki frá ríkisstjórninni sjálfri.
- Að hluta staðfest Styður Ekkert annað ríki hefur nálgast þjóð sína á þann hátt að halda því fram að menn sæki um aðild að ESB bara til að sjá hvað er í boði.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin setti ESB-málið á oddinn vegna þess að hún var komin í þrot með efnahagsmálin sem hún var kosin út á — verðbólgu, vexti og stöðu heimilanna.
Aðlögun að ESB sé þegar hluti af daglegu lífi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, reiddi fram spurningar um aðlögunarferlið í óundirbúnum fyrirspurnartíma á Alþingi.
- Staðfest Styður Gagnrýnendur aðildarviðræðna hafa haldið því fram að upphaf aðildarviðræðna marki einnig upphaf aðlögunarferlis að regluverki ESB.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í skýrslunum «Gengið til góðs» (apríl 2018) og «Mýrarljós í Evrópusamstarfi» (september 2018), sem unnar voru að frumkvæði Guðlaugs Þórs Þórðarsonar sem utanríkisráðherra, kemur skýrt fram að aðeins var gert hlé á aðildarviðræðum við ESB árið 2013.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Íslenskt almenningur og Alþingi heyrðu fyrst af ESB-umsóknarferlinu í fréttum erlendra fjölmiðla sem höfðu þær eftir heimildarmönnum í Brussel.
Braut ríkisstjórnin þingskaparlög? – Umdeilt ákvæði sem hefur ítrekað valdið átökum DV
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sakaði Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur um að hafa brotið gegn 24. gr. þingskapalaga þar sem hún hafi ekki borið þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna undir utanríkismálanefnd áður en hún var lögð fyrir Alþingi.
Diljá ósátt og óskar eftir öðrum fundi Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ríkisstjórnin hefur ekki birt opinberlega ófrávíkjanleg skilyrði sín í aðildarviðræðum við ESB
Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Vísir
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslunni var flýtt af ríkisstjórninni.
ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Umræður hafa átt sér stað undanfarinna daga um að Ísland sé komið lengra í ESB-aðildarferlinu en opinberlega hefur verið viðurkennt.
ESB-viðræðurnar eru hafnar Blog.is
- Að hluta staðfest Styður The Telegraph birti frétt 26. janúar þar sem sagt var að ESB-þjóðaratkvæðagreiðsla kynni að verða á Íslandi í vor.
- Að hluta staðfest Styður POLITICO birti frétt 23. febrúar þar sem sagt var að íslensk stjórnvöld íhuguðu að atkvæðagreiðsla um aðildarviðræður við ESB yrði líklega í ágúst.
Feilspor til Brussel bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður ESB-stefna ríkisstjórnarinnar gengur þvert gegn ráðleggingum um nauðsyn góðra samskipta við Bandaríkin.
Guðrún og Sigmundur Davíð sögðust vilja þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB DV
- Staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hélt því fram að aðildarviðræður snúist um það hvernig umsóknarríkið aðlagi sig að sambandinu, ekki um að «kíkja í pakkann».
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson talaði gegn þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður árið 2026 þrátt fyrir að hafa lofað slíkri atkvæðagreiðslu árið 2013.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Að hluta staðfest Andmælir Þjóðaratkvæðagreiðslan í haust felur í sér að kjósendur geta haldið báðum möguleikum opnum uns aðildarviðræðum lýkur.
- Að hluta staðfest Styður Formaður Miðflokksins hefur mótmælt því á Alþingi að ríkisstjórnin gefi þjóðinni kost á að velja milli tveggja leiða.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB eru ekki hlutlægt samtal heldur leið að einni niðurstöðu: ESB-aðild.
Ófrávíkjanleg krafa um yfirráð Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Krafa um full og varanleg yfirráð Íslands yfir auðlindum útilokar að sjávarútvegskafli aðildarviðræðna yrði opnaður, að mati Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, þar sem opnun kaflans fæli í sér að umsóknarríkið vildi gefa eftir.
Ræddu 'fjóra strámenn', vonbrigði og hagsmunaárekstra Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þorgrímur Sigmundsson þingmaður Miðflokksins spurði hvort engin atkvæðagreiðsla hefði farið fram um viðræður við ESB, hvorki hjá þingi eða þjóð.
RÚV birtir ekki gagnrýni Ólafs Ragnars Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Ólafur Ragnar Grímsson telur að utanríkisráðherra sé að fara fram með viðræður við ESB án skýrs umboðs frá þjóðinni.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla 29. ágúst snýst ekki um aðild að ESB heldur um að kanna hvaða samningur gæti staðið Íslendingum til boða.
Segir baráttuna um Ísland hefjast á flokksráðsþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Evrópusamtök erlendis hafi fengið upplýsingar um áform íslenskrar ríkisstjórnar áður en íslenskur almenningur.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson segir að Ísland sé smám saman að færast inn í aðildarferli Evrópusambandsins án þess að almenn og opin umræða hafi átt sér stað.
- Að hluta staðfest Styður Umræðan um ESB-aðild Íslands hafði ekki upptök sín innanlands heldur kom utan landsteinanna.
- Að hluta staðfest Styður Fulltrúar ESB þurftu ítrekað að útskýra að tilgangur aðildarferlis væri ekki að kanna stöðuna heldur að sýna vilja til inngöngu.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin hefur viljað beina athygli frá innanlandsvanda á borð við verðbólgu, skattahækkunum og atvinnuleysi með því að endurvekja umræðu um ESB-aðild.
Segir samningaviðræður við ESB þegar hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands, heldur því fram að samningaviðræður Íslands við ESB séu þegar hafnar.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson gaf loforð um að þjóðin yrði spurð hvort halda skyldi viðræðum við ESB áfram.
Sigmundur Davíð sagði Þorgerði fara á bak við þjóðina varðandi aðildarviðræðurnar við Evrópusambandið RÚV
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð staðhæfði að Þorgerður Katrín hefði verið á fundum í Brussel þar sem rætt var um inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð fullyrðir að ríkisstjórnin veiti almenningi ekki réttar upplýsingar varðandi fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð fullyrðir að utanríkismálanefnd þingsins hafi ekki verið upplýst um starfsemi Þorgerðar Katrínar í Brussel.
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstaðan fullyrðir að utanríkisráðherra hafi brotið þingskapalög með því að kynna ekki utanríkismálanefnd tillögu sína.
Skýrt umboð skiptir máli Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Erlendir fjölmiðlar sögðu frá dagsetningu þjóðaratkvæðagreiðslunnar áður en íslenska þjóðin var upplýst um hana.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnar Sigmundar Davíðs frá 2013 var tekið fram að ekki yrði haldið lengra í aðildarviðræðum við ESB nema að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu.
Umboðslaus undirskrift utanríkisráðherra Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Ísland er að aðlaga sig að kröfum ESB án þess að þjóðaratkvæðagreiðsla hafi farið fram.