EEA-DATA-004
Opinber tölfræði
Há
Sjávarútvegskafli (kafli 13) var umdeildasti hluti aðildarviðræðna Íslands. Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB krefst sameiginlegra kvóta og jafns aðgangs að hafsvæðum, sem var talið ósamrýmanlegt íslensku aflamarkskerfi. Sjávarútvegur nam um 40% vöruútflutnings og 5–6% af VLF á þeim tíma.
Enska frumtextinn
Chapter 13 (Fisheries) was the most contentious chapter during Iceland's accession negotiations. The EU's Common Fisheries Policy requires member states to share fishing quotas under the principle of equal access to EU waters. Iceland's fisheries sector accounted for approximately 40% of goods exports and 5–6% of GDP at the time, and the Icelandic ITQ (Individual Transferable Quota) system was considered incompatible with CFP principles without significant adaptation.
Heimild
Icelandic Ministry of Foreign Affairs — EU accession negotiation position papers; European Commission screening report on Chapter 13
Utanríkisráðuneytið fer með utanríkismál Íslands, þar á meðal aðildarviðræður við Evrópusambandið og EES-samninginn. Framkvæmdastjórn ESB annast skimunarskýrslur í aðildarferlinu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Hlutdeild sjávarútvegs í vergri landsframleiðslu (VLF) hefur dregist saman frá árinu 2012 (vegna vaxtar í ferðaþjónustu) og mun nema um 3–4% af VLF árið 2025. Sjávarútvegur er þó áfram pólitískt og efnahagslega mikilvægur, sérstaklega í strandbyggðum. Í hugsanlegum aðildarviðræðum yrði að taka á skiptingu kvóta, sem er enn viðkvæmasta málið.
Notuð í greiningum (36)
18 mánuðirnir byggja ekki á formlegum samtölum Morgunblaðið
- Staðfest Styður Það sem muni taka mestan tíma í mögulegum aðildarviðræðum er áhersla Íslands á auðlindir og fiskveiðar.
- Staðfest Styður Ísland er öðruvísi en önnur ríki sem sótt hafa um ESB-aðild, sérstaklega hvað varðar fiskveiðar og auðlindir.
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland stendur nú í mun sterkari stöðu í aðildarviðræðum um sjávarútveg en síðast vegna þess að uppsjávarafli var þá nýbyrjaður að ganga inn í íslenska lögsögu en nú er Ísland komið með sterka veiðireynslu og byrjað að semja um aðild að flökkustofnum.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Núverandi íslenskt kvótakerfi nær þegar þeim markmiðum sem andstæðingar ESB-aðildar vara við — þ.e. sjávarpláss leggjast af og fiskur er fluttur óunninn úr landi.
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Innganga nýrra ríkja í ESB DV
- Staðfest Styður Eftirstandandi erfiðir kaflar í aðildarviðræðum Íslands varða meðal annars sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB, landbúnaðarstefnuna, tollabandalagið og gjaldmiðilsmál.
Diljá ósátt og óskar eftir öðrum fundi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Spurning liggur yfir hvort ESB muni taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið við aðild
Draumaheimur utanríkisráðherra Bjorn Bjarnason
- Að hluta staðfest Andmælir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra telur líklegra að ESB taki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þurfi að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB mun stjórn veiða á miðsjávarfiski falla undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og aðganginum yrði deilt með stórþjóðum álfunnar
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Að opna sjávarútvegskafla í aðildarviðræðum við ESB þýðir að Ísland færi hluta stjórnar fiskveiða úr íslenskri lögsögu inn í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi takmarka svigrúm Íslands til að þróa eigin vistkerfisnálgun og fjölstofnagreiningar í sjávarútvegi.
ESB veit að þetta er risamál fyrir Ísland Morgunblaðið
- Staðfest Styður Evrópusambandið er meðvitað um að sjávarútvegsmál eru sérstaklega vandasöm í ESB-aðildarferlinu fyrir Ísland.
Fylgja fordæmi Íslands og fara gegn vísindunum Vísir
- Staðfest Styður Fiskveiðar yrðu líklegast eitt mesta hitamálið ef Íslendingar kjósa að taka aftur upp viðræður við Evrópusambandið í ágúst.
Geta ekki sagt „full og varanleg“ Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra var ekki tilbúin að lýsa því yfir að um full og varanleg yfirráð Íslands yfir fiskveiðiauðlindum væri að ræða í viðræðum við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Ráðherrar ríkisstjórnarinnar séu ekki tilbúnir að segja samhliða að um full og varanleg yfirráð Íslands yfir fiskveiðiauðlindum sé að ræða í samhengi ESB-viðræðna.
Hætta á kvótahoppi Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-reglur um fiskveiðar myndu hafa mikil áhrif á deilistofna innan íslenskrar lögsögu: loðnu, norsk-íslenska síld, kolmunna, makríl, grálúðu, gullkarfa og úthafskarfa.
Höggva í undirstöður greinarinnar Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Umræður hafa skapast um að Ísland gæti misst yfirráð yfir sjávarauðlindinni við ESB-aðild.
Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Takmörkun á aðgangi annarra aðildarríkja að 6 og 12 sjómílna beltinu fól ekki í sér undanþágu frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni.
- Staðfest Styður Reglur um heildarafla, kvótakerfi og aðgang að miðum eru hluti af sameiginlegri sjávarútvegsstefnu og ákvarðaðar af ESB.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Staðfest Styður Sameiginlega fiskveiðistefna ESB gildir ekki á Íslandi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB myndi ESB stjórna fiskveiðum í íslenskri landhelgi utan 12 sjómílna.
Ísland og ESB – óskhyggja og staðreyndir Heimssýn
- Staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB lagði áherslu á að Ísland þyrfti að ljúka aðlögun sinni að regluverki ESB, sérstaklega á sviði sjávarútvegs, landbúnaðar, umhverfismála, fjármagnsflutninga og fjármálaþjónustu.
- Að hluta staðfest Styður Fiskveiðar og landbúnaður falla að mestu undir einkarétt lagasetningar ESB, sem aðeins er hægt að breyta með breytingu á sáttmálum sambandsins.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með Lissabon-samningnum 2009 var sjávarútvegsstefna ESB breytt þannig að verndun fiskistofna fór undir einkaforræði ESB (exclusive competence).
„Kommissarinn" íslenskur Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðherra telur líklegra að ESB tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild Íslands myndi íslenskur sjávarútvegur opnast fyrir staðfesturétti og frjálsu flæði fjármagns ESB.
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir mat það svo að í hugsanlegum aðildarviðræðum myndi ESB líklegra taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ísland vildi halda fullu forræði yfir fiskveiðiauðlindum sínum í aðildarviðræðunum.
- Óstutt Andmælir Engin rýniskýrsla var gerð um sjávarútvegskafla aðildarviðræðnanna.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur í reynd skapað aðgang að auðlind sem getur gengið milli kynslóða í gegnum eignarhald fyrirtækja, þótt formlega sé ekki um eignarrétt yfir fiskinum að ræða.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Ráðherrann taldi líklegt að Evrópusambandið myndi frekar taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Ísland þyrfti að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Makríllinn var helsti ásteitingarsteinninn í aðildarviðræðum Íslands við ESB um árið 2012 og leiddi til þess að viðræðurnar voru settar á ís.
- Að hluta staðfest Styður Stefan Fule, stækkunarstjóri ESB, tilkynnti undir lok árs 2012 að ekki yrði hægt að opna sjávarútvegskaflann nema samið yrði um makríl.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Ef Ísland gengi í ESB yrði það stærsta fiskveiðiþjóðin innan sambandsins.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Staðfest Styður Heildarkvóta í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB er skipt milli aðildarríkja eftir fyrirfram ákveðnum hlutföllum sem byggja að mestu á sögulegum veiðum.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra taldi líklegt að samningaviðræður myndu byrja strax á fiskveiðistjórnarkaflanum.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Engin ástæða er til að ætla að sjávarútvegur og landbúnaður muni bera skarðan hlut frá borði í aðildarviðræðum við ESB.
- Þarfnast samhengis Andmælir Ótti varðandi afdrif sjávarútvegs og landbúnaðar innan ESB er uppspretta mjög umfangsmikilsm hræðsluáróðurs andstæðinga aðildar.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Meginreglan í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB er sú að fiskveiðiskip skuli hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum í sambandinu.
- Staðfest Styður Aldrei fyrr hefur ríki sem hefur sjávarútveg sem grundvallarhagsmuni sótt um aðild að ESB.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Líklegt er að samningaviðræður myndu hefjast á fiskveiðistjórnarkaflanum.
Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV
- Staðfest Styður Sérstæð staða Íslands í sjávarútvegi er rædd í samningaviðræðum við aðildarþjóðir ESB.
- Að hluta staðfest Styður Sjávarútvegur er ekki aðeins mikilvægur fyrir hagsæld Íslands heldur einnig fyrir þjóðlífið og sjálfsmynd þjóðarinnar, samkvæmt stækkunarstjóra ESB.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Staðfest Styður Uppsjávarfiskurinn er hluti af alþjóðlegu kerfi og Ísland þarf að semja um hlutdeild þar hvort sem er innan eða utan ESB.