FISH-DATA-032
Lagalegur texti
Há
Samkvæmt 16. gr. (6. mgr.) reglugerðar ESB nr. 1380/2013 um sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna ráðstafa aðildarríki sjálfstætt hvernig þau úthluta kvóta sínum innbyrðis til skipa — þetta er alfarið á forræði hvers ríkis. Nokkur aðildarríki, þar á meðal Danmörk og Holland, nota einstaklingsbundna framseljanlegra kvóta sem eru sambærilegir við íslenska kvótakerfið, en lykilmissir fullveldisréttar við hugsanlega ESB-aðild Íslands felst í ákvarðanatöku um heildaraflamark og aðgang að efnahagslögsögu, ekki í innri kvótaskiptingu.
Enska frumtextinn
Under the EU Common Fisheries Policy, once the Council of Ministers sets Total Allowable Catches (TACs) and allocates national shares via relative stability keys, each member state has full sovereignty over how it distributes its quota internally. Article 16(6) of Regulation 1380/2013 states that member states 'shall decide on the allocation of the fishing opportunities' among their vessels. Several member states use transferable quota systems similar to Iceland's ITQ model: Denmark uses individual transferable quotas (ITQs) for most commercial species (since 2007); the Netherlands operates a co-management ITQ system (since 1976); Estonia introduced ITQs after EU accession. Germany uses non-transferable individual quotas. The CFP does not prescribe any particular internal allocation mechanism — it is entirely a national competence. Iceland's ITQ system is therefore structurally compatible with CFP internal allocation rules.
Heimild
EU Regulation 1380/2013 on the Common Fisheries Policy, Article 16(6); OECD Review of Fisheries 2024
EUR-Lex er opinleg gagnasafn ESB-löggjafar þar sem reglugerðir og tilskipanir eru birtar; OECD gefur reglulega út úttektir á fiskveiðistefnu og fiskveiðistjórnun aðildarríkja.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þrátt fyrir að innri úthlutun sé á forræði ríkja setur sameiginlega sjávarútvegsstefnan (CFP) kröfur sem hafa áhrif á kvótakerfi: brottkastbann (landanirsskylda), eftirlit með skipum, skýrsluskil og hámark afkastagetu flota. Jafnræðisreglan þýðir að skip frá öðrum ESB-ríkjum geta veitt í efnahagslögsögu (EEZ) aðildarríkis (utan 12 sjómílna), jafnvel þótt innra kvótakerfi þess ríkis sé lokað. Mesta fullveldisafsalið fyrir Ísland fælist í ákvörðunum um heildarafla (TAC) og aðgangi að efnahagslögsögunni, en ekki í innra úthlutunarkerfinu. Reynslan frá Írlandi sýnir að það að hafa kerfi líkt framseljanlegum aflahlutdeildum (ITQ) verndar ekki ríki fyrir því að fá litla hlutdeild á landsvísu.
Notuð í greiningum (39)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Innan ESB er það hvert aðildarríki sem útfærir aflaheimildir sínar og skiptir þeim milli fyrirtækja; ríkið myndi áfram stýra úthlutun og Ísland gæti haldið kvótakerfinu sínu.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt regluverki ESB fá aðildarríki úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna, og kvótanum er skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum eins og landfræðilegri stöðu.
- Að hluta staðfest Styður Það er undir aðildarríkjum ESB komið hvernig þau úthluta veiðiheimildum til útgerða innan lands.
- Að hluta staðfest Styður Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnarkerfið á Íslandi, eins og að allur afli fari á markað og rekjanleiki afla frá sjó til búðar, rúmast innan regluverks ESB.
Diljá ósátt og óskar eftir öðrum fundi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Spurning liggur yfir hvort ESB muni taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið við aðild
Draumaheimur utanríkisráðherra Bjorn Bjarnason
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra telur líklegra að ESB taki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þurfi að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
- Staðfest Styður Í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB ákvarðar meirihluti leyfilegt aflahámark og er aflanum skipt milli ríkja sambandsins þannig að breyting á hámarksafla minnkar ekki eða eykur hlutfallslega hlutdeild hvers ríkis.
Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB mun stjórn veiða á miðsjávarfiski falla undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og aðganginum yrði deilt með stórþjóðum álfunnar
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi kæfa þróun á nýtingu miðsjávarfisks í fæðingu
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef kvótakerfið fer óbreytt inn í alþjóðlegt réttarkerfi getur það festst í sessi með sterkari vernd en áður.
ESB-aðild sögð jákvæð fyrir stóru útgerðirnar RÚV
- Staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB leggur til árlegt heildaraflamark fyrir hvern fiskistofn og ráðherrar aðildarríkjanna semja um endanlegar tölur.
- Að hluta staðfest Styður Það yrði alfarið á hendi íslenskra stjórnvalda að ákveða hvernig kvótanum er skipt á milli báta, fyrirtækja eða svæða eftir að til aðildar kemur.
ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lét þau ummæli falla á fundi með forvígismönnum íslenskra millilandaviðskiptaráða að í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB sé líklegra að sambandið tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sjávarútvegsstefnu ESB.
Gerðir samningar sviknir af ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB tók ákvörðunina um niðurskurð í aflaheimildum, ekki alþjóðlegt vísindaráð.
Gert ráð fyrir að aðildarviðræður klárist á kjörtímabilinu Vísir
- Staðfest Styður Meðal markmiða Íslands í hugsanlegum aðildarviðræðum er að tryggja yfirráð yfir sjávarauðlindinni.
Hætta á kvótahoppi Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður ESB-aðild myndi fela í sér verulegt framsal valdheimilda á sviði fiskveiða til Evrópusambandsins.
- Staðfest Styður Evrópusambandið fer með óskiptar valdheimildir þegar kemur að verndun lífrænna auðlinda sjávar í sameiginlegri fiskveiðistefnu.
- Staðfest Styður Evrópusambandið tekur ákvarðanir um leyfilegan hámarksafla, skiptingu aflaheimilda á milli aðildarríkja, tæknilegar verndarráðstafanir og aða þætti sameiginlegrar fiskveiðistefnu.
- Staðfest Styður Meginregla í sambandsrétti ESB er að fiskiskip aðildarríkja geti veitt innan lögsögu annarra aðildarríkja að því marki sem þau hafa veiðiheimildir í viðkomandi stofnum.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt CFP ákveður ESB nýtingu og stjórnun fiskistofna innan lögsögu aðildarríkjanna.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Staðfest Styður Stýring veiða innan ESB byggir á sameiginlegu heildaraflamarki sem framkvæmdastjórnin leggur til og ráðherraráðið samþykkir.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Fyrstu áhrif ESB-aðildar á sænska útgerð var minnkun fiskveiðilögsögunnar úr 20 sjómílum í 12 sjómílur samkvæmt alþjóðlegum staðli.
- Staðfest Styður Fiskveiðum í Svíþjóð er stjórnað af sjávarútvegsnefnd ESB-ríkjanna sem setur aflakvóta.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt reglum ESB fá eingöngu þjóðir með nýlega veiðireynslu að veiða fisk í lögsögu aðildarríkja.
- Þarfnast samhengis Andmælir Eingöngu Íslendingar hafa veiðireynslu í íslenskri lögsögu og því sætu íslensk skip áfram ein að íslenskum miðum eftir aðild.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ráða sjálf hvernig þau útdeila kvóta sínum.
- Að hluta staðfest Styður Allar auðlindir utan 12 sjómílna lögsögu aðildarríkis eru sameiginleg eign viðkomandi ríkis og ESB.
Írland v.s. Ísland. Munar bara einum staf? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland ákvarðar sjálft hámarksafla á staðbundnum sjávarútvegsstofnum.
Ísland stjórni ESB í sjávarútvegsmálum Viðskiptablaðið
- Þarfnast samhengis Andmælir Hlutfallsleg stöðugleikaregla ESB heimilar ESB-ríkjum ekki að veiða í íslenskri lögsögu.
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, telur að ESB-aðild myndi fela í sér mikil tækifæri fyrir íslenskan sjávarútveg.
- Að hluta staðfest Styður Ísland gæti orðið fyrirmynd í stjórnun sjálfbærra fiskveiða innan ESB.
„Kommissarinn" íslenskur Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra telur líklegra að ESB tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Kvótinn: Þriðji valkosturinn Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ríkið getur tekið kvótann til baka vegna þess að það veitti hann upphaflega
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir mat það svo að í hugsanlegum aðildarviðræðum myndi ESB líklegra taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
Óvíst um afdrif umsóknar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra gaf til kynna að Ísland gæti náð sögulegum samningi við ESB um sjávarútvegsmál án þess að lúta sameiginlegri sjávarútvegsstefnu.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur í reynd skapað aðgang að auðlind sem getur gengið milli kynslóða í gegnum eignarhald fyrirtækja, þótt formlega sé ekki um eignarrétt yfir fiskinum að ræða.
- Að hluta staðfest Andmælir Í núverandi kerfi skiptir í reynd litlu máli hvort ESB ráðskist með þjóðarauðlindina eða hvort hún sitji áfram hjá fámennum hópi einkaaðila innanlands, þar sem þjóðin hefur takmarkað vald yfir henni hvort sem er.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Samningsmarkmið Íslands mega ekki vera leyndarmál Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg fiskveiðistefna ESB kveður á um að aðgangur að og stjórnun sjávarauðlinda sé að hluta til sameiginleg.
- Staðfest Styður Nýting sjávarauðlinda fellur undir 3. grein sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins (TFEU).
- Staðfest Styður ESB hefur samkvæmt 3. grein TFEU einkarétt á vernd lífríkis sjávar undir sameiginlegu fiskveiðistefnunni.
- Staðfest Styður 38. grein TFEU setur fiskveiðar inn í sameiginlega stefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður Samningsmarkmið Íslands í sjávarútvegi miðuðu að því að halda fullu forræði yfir fiskimiðunum og framsala ekki yfirstjórnina.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherrann taldi líklegt að Evrópusambandið myndi frekar taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Ísland þyrfti að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins.
Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka Morgunblaðið
- Þarfnast samhengis Andmælir Ísland og ESB eiga ekkert sameiginlegt í sjávarútvegsmálum.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Sameiginlega sjávarútvegsstefna ESB felur í sér að ríki geta einungis krafist veiðiheimilda innan lögsögu annars ríkis ef þau hafa sögulega veiðireynslu úr staðbundnum stofnum.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Jafnvel þó skip sé skráð undir íslensku fáni og með íslensku veiðileyfi þýðir það ekki sjálfkrafa að viðkomandi skip fái úthlutun úr kvóta.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 16(1), eiga veiðiheimildir sem aðildarríkjum eru úthlutaðar að tryggja hlutfallslegan stabileika í veiðum hvers aðildarríkis fyrir hvern fiskistofn.
- Að hluta staðfest Styður Hafa skal hagsmuni hvers aðildarríkis í huga þegar nýjum veiðiheimildum er úthlutað, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 16(1).
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki ákveður sjálft hvernig veiðiheimildum sem því eru úthlutaðar er skipt milli útgerða sem sigla undir fána þess, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 16(6).
- Staðfest Styður Aðildarríki ESB eiga að nota gagnsæ og hlutlæg viðmið við úthlutun veiðiheimilda, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1380/2013, grein 17.
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki gefur út, skipuleggur og afturkallar veiðileyfi, samkvæmt reglugerð ESB nr. 1224/2009, grein 6(5).
- Að hluta staðfest Styður Heildarveiðiheimild er ákveðin fyrir hvern stofn og henni skipt á milli aðildarríkja sem hafa lögsögu á viðkomandi svæði.
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki hefur nær allt um það að segja hvernig þeim veiðiheimildum sem því er úthlutað er útdeilt.
- Að hluta staðfest Styður Skilyrðin fyrir úthlutun veiðiheimilda eru að skip verði að vera undir fána aðildarríkisins og úthlutunin verði að vera gagnsæ og hlutlæg.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra.
- Að hluta staðfest Styður Þeim veiðiheimildum sem Ísland fær útdeilir Ísland milli íslensku útgerðanna sem skráðar eru samkvæmt íslenskum lögum, svo lengi sem lögin uppfylla skilyrði um gagnsæi og hlutlægni.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Staðfest Styður Þegar aðlögunarfrestir renna út verður fiskveiðistjórnun hluti af sameiginlegri stefnumörkun Evrópusambandsins og ákvarðanir teknar innan stofnanakerfis þess ásamt öðrum aðildarríkjum.
Stjórnarskráin og ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Varðveisla líffræðilegra auðlinda hafsins innan ramma sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar er óskipt valdheimild ESB.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB ákveður sambandið hversu mikið má veiða af hverri fisktegund á hverju ári.
- Að hluta staðfest Styður Til eru sérreglur og aðlögunartímabil fyrir sum ríki eða svæði innan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt meginreglu ESB getur ekkert ríki gert upp á milli eigin ríkisborgara og annarra í lögum um aðgang að fiskimiðum, nema hægt sé að færa gild rök fyrir slíku.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ESB ákveða hvernig veiðiheimildum þeirra er úthlutað og mega til dæmis sjá til þess að bannað sé að selja fiskveiðikvóta úr landi.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir
- Að hluta staðfest Styður Við aðild að ESB myndi Ísland taka upp sameiginlega fiskveiðistefnu sambandsins, sem byggir á samnýtingu aðgangs að fiskimiðum milli aðildarríkja
- Staðfest Styður ESB-aðild gæti leitt til þess að erlendir aðilar fengju aukinn aðgang að íslenskum fiskimiðum
- Að hluta staðfest Andmælir Við ESB-aðild gæti hluti arðsins af veiðum og vinnslu flust frá íslensku hagkerfi til annarra ríkja
Valdið færi annars til Brussel Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Það er ekki mögulegt fyrir Ísland að halda fullum yfirráðum yfir sjávarútvegsmálum við ESB-aðild nema með varanlegri undanþágu, sem er ekki í boði.
Valdið yfir sjávarútvegsmálunum færi til Brussel Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Reglan um að veiðireynsla ráði úthlutun aflaheimilda innan Evrópusambandsins á sér enga stoð í Lissabon-sáttmálanum heldur aðeins í reglugerð.
- Staðfest Styður Reglugerð um úthlutun aflaheimilda á grundvelli veiðireynslu gæti verið breytt eða afnumin án einróma samþykkis.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Staðfest Styður Tryggja þarf yfirráð Íslands yfir fiskveiðiauðlindinni í hugsanlegum aðildarsamningi.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Staðfest Styður Það er ekki valkostur að ganga inn í ESB án þess að vera aðili að sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni.
- Að hluta staðfest Styður Hvert einasta land sem er aðili að ESB ákveður sitt eigið kvótakerfi og útdeilir sínum aflaheimildum — sameiginlega sjávarútvegsstefnan snýst um heildarmagnið.
Vill veida tunfiskkvota Islands i Midjardarhafi Vidskiptabladid
- Að hluta staðfest Styður Íslandi er hætt við að missa sögulegan veiðirétt sinn á túnfiski innan Alþjóðatúnfiskráðsins ef kvótinn er ekki nýttur, og rétturinn gæti færst varanlega til annarra þjóða.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt samþykktum Alþjóðatúnfiskráðsins, íslenskum reglugerðum og ESB-reglugerðum er ekkert sem mælir gegn því að úthlutunarhafi leigi erlent skip og flaggi því inn á íslenskan fána áður en veiðar hefjast.