← Til baka á Heimildir
FISH-PREC-004 Opinber tölfræði
Sjávarútvegur Fordæmi
Gögn frá Marine Institute sýna að írskur floti veiðir um 35,5% af þorskum úr sinni efnahagslögsögu að þyngd og 38,8% að verðmæti; við inngöngu í Evrópubandalagið árið 1973 tók írskt skip einungis um 12% en hlutdeild þeirra hefur þar síðan hækkað í um 30–40%. Þrátt fyrir þetta fær Írland aðeins um 3,5% af ESB-kvóta sem úthlutaður er í írskum sjávarlöndum — þrátt fyrir að þau nemi um 12% af heildarsjávarlöndum ESB eftir Brexit.
Enska frumtextinn

Ireland's share of fish catches in its own Exclusive Economic Zone (EEZ) is approximately 35.5% by weight and 38.8% by value, according to Marine Institute data. Before joining the EU in 1973, Irish vessels took only about 12% of catches from Irish waters; EU membership increased this to an average of approximately 30%, reaching as high as 40%. Ireland's EEZ represents approximately 12% of total EU waters (post-Brexit), but Ireland receives only about 3.5% of EU quotas allocated in Irish waters.

Heimild

European Commission Representation in Ireland / Marine Institute

Framkvæmdastjórn ESB gefur út staðreyndayfirlit um áhrif ESB-aðildar á sjávarútveg Írlands; Marine Institute er opinber rannsóknar- og ráðgjafastofnun í sjávarútvegsmálum á Írlandi.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Þessi 3,5% tala er umdeild: gögn frá framkvæmdastjórn ESB sýna að aflahlutdeild Írlands jókst verulega eftir inngöngu. Gagnrýnendur benda á misræmið milli eignarhluta í lögsögu (12%) og úthlutaðs kvóta (3,5%), en það endurspeglar hlutfallslega stöðugleikaregluna sem byggir á sögulegu veiðimynstri en ekki eingöngu landfræðilegri legu á hverjum tíma. Framkvæmdastjórn ESB heldur því fram að afli Írlands hafi aukist úr 12% í u.þ.b. 30–40% af afla innan írskrar lögsögu eftir inngöngu.

Notuð í greiningum (19)

Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV

  • Að hluta staðfest Andmælir Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB.

ESB-aðild sögð jákvæð fyrir stóru útgerðirnar RÚV

  • Að hluta staðfest Andmælir Ráðgjafafyrirtækið Arctica Finance telur að áhrif ESB-aðildar yrðu jákvæð fyrir stór íslensk sjávarútvegsfyrirtæki, jafnvel þótt engar undanþágur fengjust frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB.
  • Að hluta staðfest Andmælir Evrópulönd hafa í raun enga veiðireynslu í íslenskri lögsögu og því eru litlar líkur á að þau fái kvóta úr grunnstofni Íslands.
  • Að hluta staðfest Andmælir Arctica Finance telur líklegt að fjárhagslegt virði kvóta á Íslandi myndi aukast verulega við inngöngu í ESB.

ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Að opna sjávarútvegskafla í aðildarviðræðum við ESB þýðir að Ísland færi hluta stjórnar fiskveiða úr íslenskri lögsögu inn í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB.
  • Að hluta staðfest Andmælir Innganga Íslands í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB myndi færa störf, verðmæti, laun og skatttekjur tengdar sjávarútvegi út úr landi.

ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lét þau ummæli falla á fundi með forvígismönnum íslenskra millilandaviðskiptaráða að í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB sé líklegra að sambandið tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sjávarútvegsstefnu ESB.

Gerðir samningar sviknir af ESB Vísir

  • Staðfest Styður Niðurskurðurinn í aflaheimildum náði sérstaklega til fiskimiðanna við Írland.

Geta ekki sagt „full og varanleg“ Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Fullyrðing um full og varanleg yfirráð yfir fiskveiðiauðlindum er lykilatriði áður en þjóðin er beðin um að taka afstöðu til aðildarviðræðna við ESB.

Höggva í undirstöður greinarinnar Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður Umræður hafa skapast um að Ísland gæti misst yfirráð yfir sjávarauðlindinni við ESB-aðild.

Hreppaflutningar umræðunnar Blog.is (Heimssýn)

  • Að hluta staðfest Styður Írland gerði samning um forgang sinn að írskum miðum ef kæmi til mikils niðurskurðar á aflaheimildum innan ESB.

Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Reglan um hlutfallslegan stöðugleika tryggði Írlandi fast hlutfall í kvótaúthlutun á grundvelli sögulegrar veiðireynslu.

Hvað gerist ef við segjum nei? Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar nei-niðurstöðu mun Ísland ekki vita hvort Evrópusambandið taki í hugmyndir Íslands um yfirráð yfir sjávarútveginum.

INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is

  • Þarfnast samhengis Andmælir Eingöngu Íslendingar hafa veiðireynslu í íslenskri lögsögu og því sætu íslensk skip áfram ein að íslenskum miðum eftir aðild.

Írland v.s. Ísland. Munar bara einum staf? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Írland byggir velfengni sína á alþjóðlegri fjármálaþjónustu, lyfja- og tæknigeira, ekki fiski.

„Kommissarinn" íslenskur Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðherra telur líklegra að ESB tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið í hugsanlegum aðildarviðræðum en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.

Segir fund með Þorgerði Katrínu vonbrigði Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður ESB-aðild myndi fela í sér aðild Íslands að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB sem gæti rekist á við full og varanleg yfirráð Íslands yfir eigin auðlindum.

Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Umræðan um samningsstöðu Íslands hefur hingað til einkum snúist um hvort landið muni fá varanlega undanþágu frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.

Tók Tusk tillit til sjávarútvegsmála Írlands? Stjórnmálin

  • Staðfest Styður Írar settu það skilyrði fyrir inngöngu annarra ríkja í lögsögu sína að kæmi til niðurskurðar á aflaheimildum yrði þarlendum fiskiskipum tryggð lágmarkshlutdeild.

Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir

  • Staðfest Styður ESB-aðild gæti leitt til þess að erlendir aðilar fengju aukinn aðgang að íslenskum fiskimiðum
  • Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild gæti hluti arðsins af veiðum og vinnslu flust frá íslensku hagkerfi til annarra ríkja

Valdbærni ESB og sérlausnir Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður Írland gekk inn í Evrópusambandið á áttunda áratugnum og undirgekkst sameiginlega sjávarútvegsstefnu sambandsins líkt og önnur aðildarríki.

Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV

  • Staðfest Styður Sérstæð staða Íslands í sjávarútvegi er rædd í samningaviðræðum við aðildarþjóðir ESB.