EEA-LEGAL-012
Lagalegur texti
Há
Frá Lissabon-samningnum 2009 hefur stækkunarstefna ESB gert þá kröfu að ný aðildarríki taki yfir allt regluverkið án varanlegra undanþága; fordæmið frá aðild Króatíu 2013 staðfestir þessa meginreglu, þótt tímabundin aðlögunartímabil séu möguleg. Varanlegar undanþágur sem eldri aðildarríki hafa fengið eru taldar einstæð söguleg sértilfelli og pólitísk sátt gagnvart nýjum umsækjendum leyfir ekki slíkar undanþágur.
Enska frumtextinn
Since the Treaty of Lisbon (2009), EU enlargement policy has established that new member states cannot negotiate permanent opt-outs from EU policies. Existing permanent opt-outs — Denmark's euro opt-out (ended by referendum in 2022 for defence, but euro opt-out remains in force as of 2026; Denmark has not adopted the euro), Ireland's opt-out from certain justice/home affairs measures, and Poland and the UK's protocol on the Charter of Fundamental Rights — were granted under specific historical circumstances that are considered unrepeatable. Commissioner for Enlargement Stefan Füle (2010–2014) repeatedly stated that the full acquis must be adopted by all new members. Croatia's 2013 accession confirmed this principle: no permanent opt-outs were granted, only temporary transition periods.
Heimild
European Commission Enlargement Policy; Treaty of Lisbon; Croatia Accession Treaty (2012)
Framkvæmdastjórn ESB og Lissabon-samningurinn eru opinberar heimildir um stækkunarstefnu og skilyrði aðildar að Evrópusambandinu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þrátt fyrir að formleg afstaða sé sú að engar nýjar undanþágur verði veittar hefur ESB sýnt raunhæfan sveigjanleika í tilteknum málum. Endurskoðuð stækkunaraðferðafræði frá 2020 kynnti til sögunnar „afturkræfni“ og hertari skilyrði en skapaði ekki nýja ferla fyrir undanþágur. Sumir lögfræðingar halda því fram að 49. grein sáttmálans um Evrópusambandið (TEU) heimili tæknilega séð hvaða niðurstöðu sem samið er um, en pólitísk samstaða gegn nýjum undanþágum er mjög sterk.
Notuð í greiningum (71)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið reyndi ítrekað frá 2009 til 2013 að útskýra fyrir Íslandi að umsóknarferli um aðild snýst um að uppfylla kröfur ESB, ekki um samningaviðræður.
- Að hluta staðfest Andmælir Marta Kos, stækkunarstjóri ESB, hefur ítrekað sagt að samið sé á grundvelli þess umhverfis og raunveruleika sem hvert aðildarríki sem sækir um býr við.
Á ný fyrir leiðtogaráð ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Leiðtogaráð ESB þyrfti einróma að samþykkja Ísland sem kandidatsland.
Að kíkja í pakkann sem er nú þegar opinn Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Danmörk tryggði sér undanþágur árið 1992 vegna þess að landið var nú þegar aðili að Evrópusambandinu
- Að hluta staðfest Styður Ný ríki sem sækja um aðild að ESB í dag verða að taka upp allt regluverk ESB (acquis communautaire) — engar varanlegar undanþágur eru í boði
- Að hluta staðfest Styður Hugmyndin um «Evrópu a la carte» (þar sem ríki velja sér reglur) hefur verið liðin undir lok í rúmlega 20 ár
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt Heather Grabbe eru engar undanþágur í boði fyrir ný aðildarríki ESB — einungis er hægt að semja um aðlögunartímabil
- Staðfest Styður Varanleg og full undanþága frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni (CFP) er eitthvað sem ESB getur aldrei samþykkt án þess að kerfið hrynji
Aðlögun að ESB sé þegar hluti af daglegu lífi Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Forsætisráðherra sagði að aðlögun að regluverki ESB sé þegar hluti af daglegu lífi þjóðar og þings.
- Þarfnast samhengis Andmælir Forsætisráðherra sagði að ekkert myndi breytast varðandi aðlögunarferlið við áframhaldandi aðildarviðræður við ESB.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í umræðum um ESB-aðild Íslands er ítrekað vísað í 15–17 ára gamlar tilvitnanir í Olli Rehn og Stefan Füle.
- Að hluta staðfest Styður Uffe Ellemann-Jensen sagði í viðtalinu 2017 að Evrópusambandið væri sveigjanlegt og þróist á mismunandi hraða.
- Að hluta staðfest Andmælir Uffe Ellemann-Jensen sagði skýrt í viðtalinu 2017 að Evrópusambandið sé ekki lokaður pakki.
- Að hluta staðfest Andmælir Uffe Ellemann-Jensen útskýrði í viðtalinu 2017 að aðild að Evrópusambandinu byggist á samningum þar sem tekið er tillit til hvers ríkis.
- Að hluta staðfest Andmælir Í skýrslu Björns Bjarnarsonar frá 2007 kemur fram að ríki hafa ítrekað fengið undanþágur og sérlausnir í aðildarsamningum við ESB.
- Að hluta staðfest Andmælir Marta Kos, stækkunarstjóri Evrópusambandsins, hefur lýst því yfir að «samningar um aðild að Evrópusambandinu eru sértækir fyrir hvert og eitt ríki, og við tökum mið af þeim raunveruleika sem umsóknarríki búa við».
Ákall til ESB-sinna: Hvar eru undanþágurnar? Vísir
- Staðfest Styður 27 lönd eru nú í Evrópusambandinu.
- Að hluta staðfest Styður Einungis tvær þjóðir í Evrópusambandinu hafa fengið varanlegar undanþágur: Danmörk og Írland.
- Staðfest Styður Inngönguferlið í ESB snýst ekki um að semja um grundvallarreglur heldur um hraða aðlögunar.
- Staðfest Styður Štefan Füle, fyrrum stækkunarstjóri ESB, lagði mikla áherslu á að aðlögunarferlið sé það sem er samið um þegar Ísland sótti síðast um aðild.
Davíð og EES bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Glufa opnaðist á árunum 1989 til 1993 sem gerði það kleift að gera EES-samninginn við Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Eftir gerð EES-samningsins hefur engum þjóðum staðið til boða sambærilegur samningur við Evrópusambandið — þær hefðu annað hvort orðið að gerast aðilar að sambandinu eða standa alfarið utan samrunaþróunarinnar í Evrópu.
Davíð Þór Björgvinsson: Baudenbacher veður villu vegar – Ef ESB og Ísland telja aðildarumsóknina í gildi þá er hún í gildi DV
- Staðfest Styður Mörg ríki í Austur-Evrópu þurft að gerast aðilar að Mannréttindasáttmála Evrópu til að uppfylla skilyrði ESB um virðingu gilda sambandsins
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Innganga nýrra ríkja í ESB DV
- Staðfest Styður Mannréttindaskrá ESB telst til frumréttar Evrópusambandsins.
- Staðfest Styður Aðildarsamningar einstakra ríkja eru hluti af frumrétti Evrópusambandsins.
- Að hluta staðfest Andmælir Sérlausnir, tímabundnar eða varanlegar, geta falist í skilmálum ESB-aðildar, eins og sagan hefur sýnt.
Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir
- Staðfest Styður Varanlegar undanþágur frá kjarna ESB-réttarins, svo sem sameiginlegri sjávarútvegsstefnu, eru ekki í boði við aðildarviðræður
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðildarviðræður er ekkert um að semja annað en hvenær Ísland taki upp reglur ESB og fullnægi kröfum þeirra — engar undanþágur nema tímabundnar.
- Staðfest Styður Það er ósatt að Ísland geti fengið varanlegar undanþágur við ESB-aðildarviðræður.
Ég mun selja landið fokdýrt Stjórnmálin
- Staðfest Styður Reglur um atkvæðavægi í ESB-stofnunum verður seint breytt þannig að annað gildi um eitt ríki en önnur.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Mörg ESB-ríki hafa fengið sérlausnir og undanþágur um málefni sem þeim skipta máli.
- Að hluta staðfest Andmælir Grundvallaratriðin í ESB krefjast þess að öll aðildarríki fylgi sömu reglum.
Erna og Jón útskýra lok, lok og læs -- lokunarskilyrði aðildarferlisins Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Frá samþykkt Lissabon-sáttmálans 2009 er lokun samningskafla ófrávíkjanlegt ferli.
ESB-aðild: Eldstormur geisar DV
- Að hluta staðfest Styður Engar varanlegar undanþágur eru í boði við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Andmælir Sérhvert ríki sem gengið hefur í ESB hefur fengið sérlausn um sína grundvallarhagsmuni.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
- Að hluta staðfest Styður RÚV greindi frá því síðastliðinn föstudag að engar varanlegar undanþágur séu í boði við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Styður 95% af regluverki ESB séu óumsemjanleg þar sem 27 aðildarríkin hafi þegar samþykkt þá hluta.
- Að hluta staðfest Styður Ríki sem hafa gengið í ESB hafi þurft að samþykkja alla hluta regluverksins.
- Að hluta staðfest Styður Ríki sem vill ganga í ESB geti einungis samið um tímalínu innleiðingar ESB-reglna, ekki fengið undanþágur frá þeim.
- Að hluta staðfest Styður Stefan Füle, þáverandi stækkunarstjóri ESB, hafi sagt á blaðamannafundi með Össuri Skarphéðinssyni að engar varanlegar undanþágur séu frá regluverki ESB.
ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)
- Staðfest Styður Öll núverandi aðildarríki ESB þyrftu að gefa samþykki sitt til að nýjar þjóðir geti gengið í sambandið.
ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild er ekki óumflýjanleg staðreynd fyrir Íslendinga.
ESB veit að þetta er risamál fyrir Ísland Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Forsætisráðherra telur að áframhaldandi forræði yfir auðlindum og heimildir í deilistofnum séu ófrávíkjanleg krafa í mögulegum aðildarviðræðum.
Evrópuhraðlestin fer út af sporinu Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður SGP-reglur ESB gera engar undantekningar vegna smáþjóða.
Fengu hvorugt varanlegar undanþágur Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forystumenn innan Evrópusambandsins hafa margoft lýst því yfir að varanlegar undanþágur frá yfirstjórn sambandsins séu ekki á boðstólum.
- Að hluta staðfest Styður Heather Grabbe, sérfræðingur hjá Bruegel-hugveitunni í Brussel, staðfesti 6. mars 2026 í samtali við Ríkisútvarpið að varanlegar undanþágur séu ekki á boðstólum.
Fleiri andvígir inngöngu í ESB en hlynntir Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Štefan Füle, arftaki Rehns sem stækkunarráðherra ESB, lýsti því yfir á fundi utanríkismálanefndar Alþingis í október 2011 að markmiðið með umsókn yrði að vera að ganga í ESB — ekki einungis að sjá hvað væri í boði.
- Að hluta staðfest Styður Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar, benti á í samtali við DV í janúar að forsenda þess að hefja aðildarferlið væri vilji til að ganga í ESB.
Gagnrýna að aðlögunarferli sé kallað samningaviðræður Morgunblaðið
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur varað við þeim misskilningi að hægt sé að semja sig frá meginlögum ESB og hafnar þessum skilningi í sínu eigin kynningarefni.
- Staðfest Styður Grunnreglur Evrópusambandsins hafa lagagildi og sérhver varanleg undanþága sem eigi að halda gagnvart dómstólum verður að taka upp í frumrétt sambandsins.
- Staðfest Styður Til þess að varanleg undanþága sé lögleg í ESB þarf samþykki allra aðildarlanda fyrir breytingu á frumrétti sambandsins.
Gerðir samningar sviknir af ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Á sviðum sem falla undir einkavaldsvið ESB eru varanlegar undanþágur aðeins tryggðar með breytingu á sáttmálum.
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Að hluta staðfest Styður Hættan er á að þegar búið er að taka eitt skref í þá átt að þrengja EES-réttindi, taki menn fleiri skref
Hætta á kvótahoppi Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Ekkert aðildarríki ESB hefur hingað til fengið varanlegar undanþágur frá reglum Evrópusambandsins á sviði sjávarútvegsmála.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB veitir engar varanlegar undanþágur í sjávarútvegs- eða landbúnaðarmálum lengur.
- Að hluta staðfest Styður Ísland myndi ekki geta fengið varanlega undanþágu vegna 200 mílna fiskveiðilögsögu sinnar við aðild að ESB.
Hræðslubandalagið óttast góðan samning DV
- Að hluta staðfest Styður Æðstu leiðtogar ESB hafa fullyrt að samningar um aðild að Evrópusambandinu séu sértækir fyrir hvert og eitt ríki og að tekið sé mið af raunveruleika umsóknarríkja.
- Að hluta staðfest Andmælir Donald Tusk, forsætisráðherra Póllands, sagði að ESB væri reiðubúið að hlusta á sérstakar óskir Íslands.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Staðfest Styður Með Maastricht-sáttmálanum (1992) og Lissabon-sáttmálanum (2007) voru stigin stór skref í átt til yfirþjóðlegs ríkjasambands með sameiginlega löggjöf, stefnumótun og dómstóla.
Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Formlegar undanþágur sem breyta valdsviði ESB samkvæmt sáttmálum eru aðeins varanlegar ef þær eru festar í frumrétti ESB.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB, til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs.
Hvað kostar aðild að ESB? Um 20-25 milljarða brúttó, 6-9 nettó Evrópustraumar
- Staðfest Styður Danmörk er ekki aðili að dóms- og innanríkismálum ESB.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Staðfest Styður Til að fá varanlega undanþágu frá grunnreglum ESB þyrfti hvert og eitt hinna 27 aðildarríkja að samþykkja hana.
Hvað þýðir góður samningur? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB gefur til kynna að sérlausnir eða sérfyrirkomulag við aðlögun að regluverkinu séu ekki í boði.
- Staðfest Styður Aðild að ESB felur í sér lögleiðingu á öllu því regluverki sem fylgir inngöngu.
Hvenær hefst höfuðborgaferð Kristrúnar? bjorn.blog.is
- Að hluta staðfest Styður Leiðtogaráð ESB getur ekki gert minni kröfur til Íslands en annarra umsóknarríkja, þar sem það yrði fordæmi sem önnur ríki myndu vísa til.
Hvenær hefst höfuðborgaferð Kristrúnar? bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Aðildarferli Íslands ræðst í höfuðborgum 27 ESB-ríkja, ekki í Reykjavík.
- Að hluta staðfest Styður Leiðtogaráð ESB getur ekki gert minni kröfur til Íslands en annarra ríkja sem sækja um aðild, þar sem slíkt yrði fordæmi sem önnur umsóknarríki myndu vísa til.
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Þeir sem eru á móti ESB-aðild haldið fram, með samhljómi frá Brussel, að í aðildarviðræðum sé aðeins hægt að semja um innleiðingu, fresti og aðlögunarsvigrúm en ekki varanlegar undanþágur frá regluverki ESB.
Ísland í Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Aðildarsáttmálar Evrópusambandsins geta aðeins breyst með nýrri lagasetningu í samræmi við óskir viðkomandi aðildarríkis og þurfa samþykki allra aðildarríkja.
- Að hluta staðfest Styður Allar undanþágur, aðlögunartímabil og sérlausnir sem gilda um nýtt aðildarríki eru hluti af aðildarsáttmálanum og verða ekki breyttar nema með nýrri lagasetningu.
Ísland og ESB – óskhyggja og staðreyndir Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Samningsrammi ESB útilokaði undanþágur frá laga- og regluverki sambandsins nema þær væru tímabundnar og fáar.
- Að hluta staðfest Styður Í samningsrammanum fyrir Ísland (25. grein) var kveðið á um að frávik frá reglum ESB yrðu að vera tímabundin og takmörkuð að umfangi.
- Að hluta staðfest Styður Engin ríki hafa fengið varanlegar undanþágur frá sameiginlegri fiskveiðistefnu eða sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður Dæmi úr aðildarsamningum Finna, Svía og Austurríkis sýna að tímabundnar undanþágur renni út innan fárra ára.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á reglum ESB til hagsbóta fyrir ný aðildarríki, eins og í tilviki Möltu í sjávarútvegi, geta síðar verið felldar niður eða breytt af sambandinu einhliða.
- Að hluta staðfest Styður Štefan Füle, stækkunarstjóri ESB, sagði á blaðamannafundi í Brussel árið 2010 að engin varanleg undanþága frá regluverki ESB væri í boði.
- Að hluta staðfest Styður Varanlegar undanþágur á sviði sjávarútvegs eða landbúnaðar eru í reynd útilokaðar nema með breytingu á grunnsáttmálum ESB — sem krefðist samþykkis allra aðildarríkja.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Staðfest Andmælir Utanríkisráðherra hefur sagt að hún muni ekki samþykkja aðild án forræðis Íslands yfir auðlindum þjóðarinnar.
- Að hluta staðfest Styður Lissabon-samningurinn var samþykktur af ESB-ríkjunum árið 2009.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður Það er talið óraunhæft að Ísland fái undanþágur eða sérmeðferð við ESB-aðild
Kristrún í ESB-viðræðum bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður ESB veitir ekki varanlegar undanþágur — umsóknarríki verður að fallast á innleiðingu á öllum lagabálki ESB (acquis communautaire).
Kristrún: spyrjið Þorgerði Katrínu hvað nei þýðir Blog.is
- Að hluta staðfest Styður ESB býður ekki upp á óskuldbindandi viðræður — aðeins aðlögun að reglum sambandsins.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Staðfesturéttur ESB tryggir erlendum ESB-fyrirtækjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki, eða kaupa upp starfandi fyrirtæki, í hvaða aðildarríki sem er á nákvæmlega sömu kjörum og heimamenn.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Árið 2004 gengu tíu ríki í mið- og austur-Evrópu í ESB — stærsta stækkun í sögu sambandsins.
- Staðfest Styður Í kjölfar stækkunarinnar 2004 festist í sessi ný meginregla í ESB-stækkunarferli: umsóknarríki taka regluverkið upp í heild sinni og varanlegar undanþágur eru ekki lengur hluti af aðlögunarferlinu.
- Staðfest Styður Stefan Fule (fyrrverandi framkvæmdastjóri ESB um stækkun) hefur gefið yfirlýsingar sem staðfesta að aðlögun að regluverki sé meginmarkmið stækkunarferlisins, ekki samningaviðræður um efni þess.
- Staðfest Styður Stækkunarferli ESB eftir 2004 snýst um aðlögun að regluverki, ekki um að semja um reglurnar sjálfar, og engar varanlegar undanþágur eru í boði.
- Staðfest Styður Fram að stækkuninni 2004 gátu einstök ríki stundum fengið varanlegar undanþágur frá tilteknum þáttum acquis communautaire.
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þann 27. júní 2010 héldu Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra Íslands, Steven Vanackere, utanríkisráðherra Belgíu, og Stefan Fule, þáverandi stækkunarstjóri ESB, blaðamannafund í Brussel.
- Staðfest Styður Stefan Fule, þáverandi stækkunarstjóri ESB, sagði á blaðamannafundinum 2010 að engar varanlegar undanþágur yrðu frá regluverki ESB.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Umsóknarríki um ESB-aðild verða að beita regluverki sambandsins eins og það er þegar til aðildar kemur og geta aldrei breytt grunnreglum þess.
Segir baráttuna um Ísland hefjast á flokksráðsþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Það hefur verið mjög fátítt að ríki fái undanþágur í aðildarviðræðum við ESB og ekkert umsóknarríki hefur fengið undanþágur.
- Að hluta staðfest Styður Eftir stækkun ESB 2004–2005, þegar lönd Mið- og Austur-Evrópu gengu inn, var gefið út að ESB veitti ekki lengur undanþágur.
- Að hluta staðfest Styður Aðlögunartímabil eru veitt í einstaka tilfellum en undanþágur eru engar í aðildarviðræðum ESB.
Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Krafa Íslands um undanþágur í lykilmálum (sjávarútvegur, orka) er langsótt í samningum við ESB.
Segja „samningaviðræður“ vera villandi hugtak Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Regluverkið (acquis) er ekki umsemjanlegt í aðildarviðræðum við Evrópusambandið.
SEGJUM UPP EES SAMNINGNUM OG HÆTUM VIÐ ESB ÞJÓÐARATKVÆÐAGREIÐSLUNA blogis
- Að hluta staðfest Styður Stærsta breyting á ESB varð árið 2009 með Lissabon-sáttmálanum.
- Að hluta staðfest Styður Lissabon-sáttmálinn fór í þá átt að gera ESB að pólitísku sambandi með mun meiri heimildir framkvæmdastjórnar ESB til miðstýringar, bæði innan ESB-ríkjanna og EES-ríkjanna.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Stefan Fule, stækkunarstjóri ESB, tilkynnti undir lok árs 2012 að ekki yrði hægt að opna sjávarútvegskaflann nema samið yrði um makríl.
Skýrt umboð skiptir máli Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Stækkunarstjóri ESB sagði í viðtölum að enginn einn samningur hefði verið eins og annar.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Undanþágur sem ESB hefur veitt tímabundið til aðildarríkja renna út.
Staða nokkurra mála í Íslandsfarsa blogis
- Að hluta staðfest Styður Enginn veit hver kostnaðurinn af ESB-aðild yrði eða hverjar afleiðingarnar yrðu til skemmri eða lengri tíma
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Einkaréttur ESB til lagasetningar í sjávarútvegsmálum hefur verið staðfestur í öllum aðildarsamningum hingað til.
- Staðfest Styður Samkvæmt samningsramma ESB frá 2010 verða mögulegar ráðstafanir varðandi aðlögun að vera takmarkaðar í tíma og umfangi og mega aldrei fela í sér breytingar á reglum eða stefnumiðum Evrópusambandsins.
- Staðfest Styður Í öllum aðildarsamningum sem gerðir hafa verið hefur verið samið um tímabundna aðlögunarfresti, en engin ríki hafa fengið varanlega undanþágu frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Embættismenn ESB hafa í íslenskum fjölmiðlum, meðal annars hjá RÚV, Morgunblaðinu og Stöð 2, staðfest að sameiginlega sjávarútvegsstefnan sé grunnstoð ESB, að grunnstoðir sambandsins séu ekki samningsatriði, að engin ríki hafi fengið varanlega undanþágu frá sjávarútvegsstefnunni, og að kröfur Íslands um slíka undanþágu séu ósamrýmanlegar regluverki sambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Lagaleg greining í skýrslu utanríkisráðherra til Alþingis 2014 bendir á að lagalegt svigrúm til varanlegra undanþága sé afar takmarkað í málaflokkum þar sem Evrópusambandið eitt hefur rétt til lagasetningar.
- Staðfest Styður Danmörk var þegar aðildarríki ESB þegar danskar undanþágur voru samdar, en Ísland væri umsóknarríki utan sambandsins — lagaleg staða þessara tveggja aðstæðna er gjörólík.
Stjórnarskráin bannar ESB-aðild Blog.is
- Að hluta staðfest Styður ESB gerir strangar kröfur til umsóknarríkja um að stjórnskipulega og stjórnarfarslega standi ekkert í vegi fyrir aðild.
Það má semja um aðildarskilmála að ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Pólland fékk undanþágu frá að taka upp regluverk ESB um grundvallarmannréttindi (EU Charter of Fundamental Rights).
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður 95% af reglubók ESB eru óumsemjanleg þar sem reglurnar hafa þegar verið samþykktar af 27 aðildarríkjum sambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Hægt er að semja um aðlögunartíma við ESB-inngöngu en engar undanþágur eru í boði.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Staðfest Andmælir Öll ný aðildarríki ESB hafa fengið sérákvæði sem taka tillit til sérstöðu þeirra.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Andmælir Öll umsóknarríki Evrópusambandsins síðustu áratuga hafa fengið samning sem hefur verið lagaður að sérstöðu hvers lands með sérákvæðum.
Þorgerður segir ESB bera virðingu fyrir ferli Íslands Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Danir eru dæmi um þjóð sem náði undanþágu frá varnar- og öryggiskafla ESB í samningaviðræðum.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Staðfest Styður Á sviðum sem falla undir einkavaldbærni ESB hafa aðildarríki ekki sjálfstæða heimild til að semja um frávik frá sameiginlegu regluverki.
- Að hluta staðfest Styður Undanþágur frá frjálsu flæði vara samrýmast ekki uppbyggingu ESB-sáttmálanna.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Tollfrelsi er hluti af grunnskipan innri markaðarins ESB og er ekki valkvæð útfærsla sem hægt er að semja um í hverju aðildarferli fyrir sig.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Engin fordæmi eru fyrir því að ný aðildarríki fái varanlegar undanþágur gegn lögum ESB um landbúnað eða fiskveiðar.
- Að hluta staðfest Styður Við skoðun helstu aðildarsamninga kemur í ljós að nýjum aðildarríkjum hafi ekki tekist að fá varanlegar undanþágur frá sameiginlegri stefnu ESB varðandi fiskveiðar þrátt fyrir tilraunir í þá átt.
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur ekki veitt nýjum aðildarríkjum varanlegar undanþágur frá lögum sambandsins um fiskveiðar.
- Að hluta staðfest Styður Við inngöngu nýrra ríkja er lagalega unnt samkvæmt sambandsrétti að kveða á um undanþágur í viðkomandi aðildarlögum, en sambandið setur ávallt fram þá meginkröfu að viðkomandi ríki gangi að öllu regluverki þess óbreyttu.
- Staðfest Styður Skýrsluhöfundar Hagfræðistofnunar fundu engar varanlegar undanþágur við skoðun á aðildarlögum einstakra ríkja, hvort sem litið er til landbúnaðar eða sjávarútvegs.
- Að hluta staðfest Styður Engar varanlegar undanþágur vegna fiskveiða voru í norska aðildarsamningnum sem Norðmenn felldu í þjóðaratkvæðagreiðslu með 52% atkvæða.
- Staðfest Styður Íslandi gæti reynst erfitt að ná varanlegum undanþágum frá reglum ESB, sérstaklega í sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.
- Að hluta staðfest Andmælir Fordæmi eru fyrir því að ná tímabundnum undanþágum eða sérreglum en þær haldast aðeins um tiltekinn tíma eða þar til löggjöf sambandsins breytist.
Valdbærni ESB og sérlausnir Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Mörk einkavaldbærni ESB verða ekki breytt nema með formlegri breytingu á frumrétti sambandsins.
- Staðfest Styður Reynslan sýnir að svigrúm til varanlegra sérlausna á sviðum sem falla undir einkavaldbærni ESB er takmarkað.
Valdið færi annars til Brussel Vísir
- Að hluta staðfest Styður Umsóknarríki að Evrópusambandinu hafa aldrei fengið varanlegar undanþágur (opt-outs) frá yfirstjórn sambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Nýju aðildarríki ESB fá ekki opt-out undanþágur.
- Að hluta staðfest Styður Það er ekki mögulegt fyrir Ísland að halda fullum yfirráðum yfir sjávarútvegsmálum við ESB-aðild nema með varanlegri undanþágu, sem er ekki í boði.
Valdið færi annars til Brussel stjornmalin
- Að hluta staðfest Styður Umsóknarríki að Evrópusambandinu hafa aldrei fengið varanlegar undanþágur (opt-outs) frá yfirstjórn sambandsins.
- Staðfest Styður Varanlegur undanþágukerfið (opt-out) er ekki lengur í boði fyrir ný aðildarríki að Evrópusambandinu.
- Staðfest Styður Andrés Pétursson, fyrrverandi formaður Evrópusamtakanna (forveri Evrópuhreyfingarinnar), hefur sagt að opt-out-kerfið sé lokað og ný aðildarríki fái ekki slíkar undanþágur.
Valdið yfir sjávarútvegsmálunum færi til Brussel Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Forystumenn og sérfræðingar innan Evrópusambandsins hafa ítrekað komið fram með þá skoðun að ekki sé hægt að fá varanlegar undanþágur frá yfirstjórn sambandsins í sjávarútvegsmálum.
- Að hluta staðfest Styður Engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins í sjávarútvegsmálum hafa verið veittar.
"Við köllum þetta ekki samningaviðræður" Stjórnmálin
- Staðfest Styður Marta Kos sagði við NRK að almennt verði ný ríki að samþykkja allar reglur Evrópusambandsins, en stundum sé mögulegt að fá aðlögunartímabil.
- Að hluta staðfest Styður Forystumenn Evrópusambandsins hafa skýrlega tekið fram að varanlegar undanþágur (opt-outs) séu ekki í boði.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Staðfest Styður Það er ekki valkostur að ganga inn í ESB án þess að vera aðili að sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni.
- Að hluta staðfest Styður Þjóðir sem ganga inn í ESB geta ekki lengur valið um hvort þær taki upp evru — sá valkostur er ekki lengur til staðar.
- Að hluta staðfest Andmælir Fjölmörg ESB-ríki hafa samið um sérlausnir, til dæmis frá gjaldmiðlasamstarfinu, sjávarútvegi og varnar- og öryggisstefnu sambandsins.