SOV-LEGAL-032
Lagalegur texti
Há
ESB-aðild myndi flytja viðskiptastefnulögsögu frá Íslandi til ESB, þar sem sameiginleg viðskiptastefna og tollasamband falla undir einkaréttarlögsögu sambandsins samkvæmt TFEU. Í stað 31 fríverzlunarsamnings EFTA við 43 viðskiptafélaga fengi Ísland aðgang að viðskiptaneti ESB sem nær til yfir 70 landa — en myndi missa sjálfstæðan samningsrétt; sérstaka þýðingu hefðu verndartollar á landbúnaðarvörur þar sem Ísland heldur nú 30–100%+ tollum á mjólk- og kjötvörur.
Enska frumtextinn
EU membership would transfer trade policy sovereignty from Iceland to the EU. Under the EU's exclusive competence in common commercial policy (Article 207 TFEU) and customs union (Article 28 TFEU), Iceland would lose the ability to negotiate bilateral trade agreements independently. Currently, Iceland negotiates trade agreements through EFTA (which has 31 free trade agreements covering 43 partners) and bilaterally. As an EU member, Iceland would benefit from the EU's extensive trade agreement network (covering over 70 countries), but would be unable to pursue independent trade deals. The EU's Common External Tariff would replace Iceland's national tariff schedule, potentially affecting import prices for goods not covered by existing EEA arrangements — particularly agricultural products, where Iceland maintains high protective tariffs (30–100%+ on dairy and meat). Iceland would gain a voice in EU trade policy through the Council's Trade Policy Committee but would be one of 28+ member states.
Heimild
TFEU Articles 28, 207; EFTA — Free Trade Agreements list; European Commission — Trade agreements overview
EFTA (Fríverslunarsamtök Evrópu) annast fríverzlunarsamninga fyrir aðildarríkin, þ.m.t. Ísland, Noreg og Sviss, og birtir yfirlit yfir gildandi samninga.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Heildaráhrif á viðskipti Íslands fara eftir því hvort viðskiptasamningar ESB bjóða upp á betri eða verri kjör en samningar EFTA/tvíhliða samningar í atvinnugreinum sem eru Íslandi mikilvægar. Núverandi viðskiptasamningar EFTA ná yfir flesta helstu viðskiptaaðila Íslands en samningar ESB ná til landa (t.d. Japan og Mercosur) þar sem samningar EFTA eru ófullnægjandi. Afnám tolla á landbúnaðarvörur hefði veruleg áhrif innanlands en hægt væri að stýra þeim með aðlögunartímabilum.
Notuð í greiningum (52)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Hagsmunamat ESB er núna þannig að sambandið lítur á stóru myndina og vill að líkt þenkjandi ríki standi saman, til dæmis í tollastríði.
Að hafa vit fyrir sjálfum sér Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarríki ESB eru fullvalda og sjálfstæð ríki.
Að hafna eigin þjóð Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi þýða að Ísland framseldi fullveldi sitt til Brussel.
Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarríki ESB eru fullvalda og sjálfstæð ríki.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands gæti veikt lítillega viðskiptahagsmuni Bandaríkjanna gagnvart Íslandi.
Brútal greining á ESB fyrir veruleikafirrta ESB-sinna á Íslandi Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrði Ísland fullkomlega undirgefið kerfi hannað fyrir stóru meginlandsríkin
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Yfirþjóðlegt vald ESB DV
- Staðfest Styður Ísland er ekki hluti af sameiginlegri viðskiptastefnu ESB og ekki þátttakandi í tollabandalaginu.
Davíð Þór Björgvinsson: Víðtækt samkomulag um stjórnarskrárbreytingu DV
- Staðfest Styður Innan ESB eru sumar valdheimildir að fullu hjá ESB, eins og tollabandalagið og að hluta til evran.
Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland afsala sér tækjunum til að leiðrétta eigin vandamál í samfélaginu
Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn
- Staðfest Styður Við fulla aðild Íslands að ESB myndi heimild til að gera sjálfstæða viðskiptasamninga hyrfa.
- Staðfest Styður Aðild að ESB felur í sér aðild að stofnanakerfi sem fer með sjálfstætt lagasetningarvald á tilteknum sviðum.
- Staðfest Styður ESB-aðild felur í sér þátttöku í tollabandalagi og sameiginlegri viðskiptastefnu, og aðildarríki framselja samningsvald á því sviði til sambandsins.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Andmælir Íslenskt þjóðfélag telur 380 þúsund íbúa og hefur því engar stærðarhagkvæmni í verslun.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Staðfest Styður Evrópusambandið er tollabandalag gagnvart þriðju ríkjum.
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið hefur stærsta net fríverslunar- og samstarfssamninga í heiminum.
Evrópuréttur óhjákvæmilegur inngöngu í ESB Morgunblaðið
- Staðfest Styður Innganga Íslands í Evrópusambandið myndi hafa í för með sér að Evrópuréttur gilti á Íslandi.
Fáir treysta ESB í spillingarmálum Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi þýða að yfirstjórn langflestra mála Íslendinga yrði framseld til stofnana og embættismanna sambandsins, þar á meðal framkvæmdastjórnar ESB og Evrópuþingsins.
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB varði lykilatvinnuvegi og hugsanlegar eftirgjafer á mikilvægum þjóðarhagsmunum.
Hætta á sársaukafullri aðlögun án breytts módels Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið tekur ekki ábyrgð á efnahagsmálum aðildarlanda — íslensk efnahagsmál verða alltaf á ábyrgð Íslendinga.
Haraldur Ólafsson: Auðvitað er hættuspil fyrir íslensku að Ísland gangi í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland er eitt af tæplega 200 sjálfstæðum ríkjum í heiminum.
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild flyðist umtalsverður hluti stjórnvalds Íslands úr landi.
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrðu Íslendingar neyddir til að hlíta lögum sem samin eru erlendis af aðilum sem hafa hagsmuni ótalmargra annarra þjóða til viðmiðunar.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB samanstendur af 27 þjóðum sem yrðu að samþykkja sérmeðferð fyrir Ísland.
Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengi í Evrópusambandið myndi landið koma inn fyrir tollamúra sambandsins gagnvart öðrum heimshlutum, sem myndi leiða til dýrari innfluttra vara.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild gæti enginn ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.
Hvað felst í liggja lágt leiðinni? DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild þýðir að enginn getur ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild Svíþjóðar hættu öll lög að vera samin eingöngu innanlands — stór hluti löggjafar er nú innleiðing á tilskipunum ESB.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er utan tollabandalags ESB og getur sjálft samið við ríki utan EES um fríverslun og tollasamninga.
Í þágu heimilanna… utan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland hefði verið aðili að ESB hefði ESB stöðvað áformin um lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti.
- Staðfest Styður Þjóð sem gengur í ESB verður að gefa upp að minnsta hluta af fullveldi sínu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Flestar ákvarðanir yrðu eftir sem áður teknar á Alþingi Íslendinga við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrðu öll viðskipti og netinnkaup Íslendinga án tolla og annarra gjalda milli Evrópuríkja.
- Að hluta staðfest Andmælir Danmörk, Írland, Frakkland, Svíþjóð, Holland, Belgía, Spánn og Lúxemborg eru aðilar að ESB og eru fullvalda ríki með eigin fjárlög og eigin skattastefnu.
Ísland í Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland myndi skipa einn fulltrúa í Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins við aðild.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til þess að Ísland missi sjálfræði sitt og gæti ekki lengur sett sína eigin stefnu.
Listin að blekkja heila þjóð Vísir
- Staðfest Styður Umræðan um ESB-aðildarviðræður snertir ágreiningsatriði um fullveldi, efnahagsstefnu, gjaldmiðil, yfirráð yfir náttúruauðlindum og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Listin að blekkja heila þjóð Vísir
- Að hluta staðfest Styður Umræðan um ESB-aðild snertir ágreining um fullveldi, efnahagsstefnu, gjaldmiðil, yfirráð yfir náttúruauðlindum og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Ný samtök um andstöðu gegn Evrópusambandinu Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Evrópusamvinna þróaðist frá einföldu viðskipta- og tollabandalagi í sífellt ólýðræðislegra skrifræðisbákn.
…og ég vil að þjóðin segi sitt álit Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild snertir efnahag, fullveldi, viðskipti, gildi og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland festa sig í göllum Evrópusamstarfsins, sérstaklega gagnvart náttúruauðlindum.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Tollvernd er hluti af sameiginlegri löggjöf Evrópusambandsins og því var óraunhæft fyrir Ísland að fara fram á að halda henni.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Staðfest Styður ESB-umræðan á Íslandi hefur lengst af snúist um fullveldi, sjávarútveg, gjaldmiðil og stjórnskipan.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Í núverandi kerfi skiptir í reynd litlu máli hvort ESB ráðskist með þjóðarauðlindina eða hvort hún sitji áfram hjá fámennum hópi einkaaðila innanlands, þar sem þjóðin hefur takmarkað vald yfir henni hvort sem er.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu við aðild að ESB og færi inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
- Staðfest Styður Við ESB-aðild gæti Ísland ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki — slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir Íslands hönd.
Samningaeftirlitið - bannað börnum! Vísir
- Að hluta staðfest Styður Gagnrýnendur ESB-aðildar halda fram að fullveldi tapist og hagvöxtur verði enginn við ESB-aðild
Segir fund með Þorgerði Katrínu vonbrigði Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður ESB-aðild myndi fela í sér aðild Íslands að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB sem gæti rekist á við full og varanleg yfirráð Íslands yfir eigin auðlindum.
Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Vísir
- Að hluta staðfest Styður Aðild að tollabandalagi ESB myndi veita Íslandi skjól sem það hefur ekki í dag.
Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV
- Staðfest Styður Ef Ísland gengi í ESB fengi landið sæti í ráðherraráði ESB á þeim sviðum sem skipta mestu fyrir íslenska hagsmuni.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild Íslands myndi styrkja sjálfstæði landsins fremur en draga úr því.
Sjötíu og fimm prósent sannleikur – samkvæmt tilfinningu, Dagur? Blog.is
- Staðfest Styður Tollabandalag ESB fellur að mestu leyti utan EES-samningsins.
Skiptir máli hvort Jens Garðar sé á þingi? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið hefur 27 fullvalda og sjálfstæð ríki sem aðildarríki.
Sólveig Anna um stöðu verkafólks innan eða utan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi auðvelda íslensku atvinnulífi að fá til landsins sérhæft starfsfólk.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengi í ESB væri íslenskur ráðherra einn af 28 í ráðherraráðinu.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild felur í sér raunverulega tilfærslu valds á ákveðnum sviðum frá Alþingi til yfirþjóðlegra stofnana ESB — framsal á fullveldi sem erfitt eða ómögulegt er að taka til baka.
Stjórnarskráin og ESB DV
- Staðfest Styður ESB-aðild fæli í sér víðtækara, skýrara og beinna framsal valdheimilda ríkisins en EES-samningurinn gerir ráð fyrir.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu með aðild að ESB.
- Staðfest Styður Með ESB-aðild færi Ísland inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild mun líklega auka stöðugleika í hagkerfi Íslands.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi tryggja tollfrelsi á öllum útflutningi Íslands til ESB-landa.
Þórdís myndi vilja þétta samstarf við ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild felur í sér verulegt valdaframsal.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Full ESB-aðild myndi færa íslensku atvinnulífi aukinn fyrirsjáanleika, öryggi, stöðugleika og traust.
- Þarfnast samhengis Andmælir Íslensk fyrirtæki fylgja nú þegar stórum hluta þeirra reglna sem gilda á innri markaði Evrópu og því væri óverulegt sem bættist við með fullri aðild.
- Að hluta staðfest Styður Vöruverð á Íslandi myndi lækka við ESB-aðild vegna þess að allur innflutningur frá ESB-löndum yrði tollfrjáls.
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi veikja samningsstöðu Bandaríkjanna gagnvart Íslandi í viðskiptamálum.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður ESB mun verða í forsvari í sjávarútvegsmálum innan alþjóðastofnana og í samningaviðræðum við ríki utan ESB ef Ísland gengur í sambandið.