Íhaldsmenn á Evrópuþinginu myndu fagna aðild Íslands að ESB
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins. EES/ESB-löggjöf
Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins.
Fullyrðing: Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins.
Heimildir staðfesta víðtæk tengsl Íslands og ESB. EEA-LEGAL-004 sýnir að Ísland er aðili að Schengen-svæðinu frá 2001, TRADE-DATA-001 staðfestir að ESB er stærsti viðskiptafélagi Íslands (um 50% útflutnings og 60% innflutnings), og LABOUR-DATA-013 lýsir djúpri samþættingu á vinnumarkaðssviði. Þessi tengsl — innri markaðsaðgangur, tollfrjáls verslun og frjáls för fólks — gera Ísland að einu náinna samstarfsríkja ESB utan sambandsins.
Samhengi sem vantar
EES-samningurinn er undirstaða samstarfsins og veitir Íslandi aðgang að innri markaðnum í skiptum fyrir innleiðingu á stórum hluta regluverks ESB — án atkvæðisréttar um reglurnar sjálfar.
Að hluta staðfest Nánara samstarf Íslands og ESB í efnahags- og öryggismálum myndi henta báðum aðilum. Viðskipti
nánara samstarf í efnahags- og öryggismálum myndi ljóslega henta báðum aðilum
Fullyrðing: Nánara samstarf Íslands og ESB í efnahags- og öryggismálum myndi henta báðum aðilum.
Heimildir styðja efnahagshlið fullyrðingarinnar að hluta. POL-DATA-017 sýnir mat Viðskiptaráðs um 2–4% landsframleiðsluaukningu og TRADE-DATA-022 bendir til þess að ESB hafi stefnumótandi hagsmuni af Íslandi vegna legu þess á norðurslóðum. SOV-HIST-003 undirstrikar aukna öryggispólitíska þýðingu Íslands eftir innrás Rússa í Úkraínu. Þó ber að nefna að fullyrðingin um gagnkvæman ávinning er skoðun sem ekki verður staðfest eða hrakið — heimildir sýna bæði möguleg tækifæri og áskoranir.
Samhengi sem vantar
Ávinningur af nánara samstarfi dreifist ójafnt — TRADE-DATA-022 bendir til þess að aðild Íslands hafi lítil efnahagsleg áhrif á ESB í heild. Líkanaáætlanir um landsframleiðsluaukningu eru háðar forsendum og hafa stundum reynst bjartsýnni en raunin varð.
Nokkur stoð Spá Aðildarviðræður gætu hafist fljótlega ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar jákvæðri niðurstöðu. Fordæmi
aðildarviðræður gætu hafist innan skamms og myndu byggja á þeim verulega árangri sem náðist í fyrri viðræðum
Fullyrðing: Aðildarviðræður gætu hafist fljótlega ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar jákvæðri niðurstöðu.
SOV-PARL-001 staðfestir að utanríkisráðherra hafi sagt að viðræður gætu hafist «um áramótin» ef þjóðin samþykkir. SOV-DATA-006 staðfestir að umsókn Íslands frá 2009 sé enn í gildi. EEA-LEGAL-013 bendir þó til þess að viðræðuferlið taki yfirleitt 5–10 ár og krefjist skimunnar á hverju lagasviði. Orðalagið «fljótlega» er matskennt — ráðherrann nefndi «um áramótin» en heimildir benda til þess að þetta sé vonbrigðavænt frekar en raunhæft tímaáætlun, þar sem pólitísk og tæknileg ferli þurfa tíma.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin «fljótlega» er óljós — utanríkisráðherra sagði «um áramótin» en heimildir benda til þess að þetta sé vonbrigðavænt mat. Aðildarviðræður krefjast samþykkis ESB-ráðsins og skimunnarferlis framkvæmdastjórnarinnar sem tekur marga mánuði. Ísland hefði forskot vegna EES-samræmis en 11 af 33 köflum voru enn óopnaðir þegar viðræðum var frestað 2013. Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi og Alþingi þarf að staðfesta ákvörðunina.
Að hluta staðfest Fyrri aðildarviðræður Íslands og ESB skiluðu verulegum árangri sem hægt væri að byggja á. Fordæmi
myndu byggja á þeim verulega árangri sem náðist í fyrri viðræðum
Fullyrðing: Fyrri aðildarviðræður Íslands og ESB skiluðu verulegum árangri sem hægt væri að byggja á.
TRADE-DATA-022 staðfestir að Ísland myndi ekki byrja frá grunni ef aðildarviðræður hæfust á ný — líklegt er að árangur frá 2010–2013 yrði viðurkenndur. Framkvæmdastjórn ESB gaf jákvætt álit á umsókn Íslands árið 2010. Þó vantar heimildir um nákvæman fjölda lokaðra samningskafla og hvaða kaflar standi enn opin, sem gerir erfitt að meta hvort "verulegur árangur" sé réttar lýsing eða ofmetinn.
Samhengi sem vantar
Heimildir í staðreyndagrunni greina ekki frá fjölda lokaðra samningskafla né hvaða lykilkaflar — einkum sjávarútvegur og landbúnaður — stóðu enn opnir þegar viðræðum var frestað 2013. Aðstæður innan ESB hafa breyst mikið síðan, m.a. vegna Brexit og stækkunar á Vestur-Balkanskaga.
Að hluta staðfest ECR-hópurinn er með góð tengsl við Miðflokkinn á Íslandi. Flokkastefnur
ECR flokkahópurinn er með góð tengsl við Miðflokkinn, enda deilum við í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða.
Fullyrðing: ECR-hópurinn er með góð tengsl við Miðflokkinn á Íslandi.
PARTY-DATA-015 staðfestir að Adam Bielan, samhæfingarmaður ECR, hafi lýst góðum tengslum við Miðflokkinn og sameiginlegum skoðunum. PARTY-DATA-012 og POLITICAL-DATA-013 staðfesta tengsl Miðflokksins við ECR-hreyfinguna. Þó ber að hafa í huga að Miðflokkurinn er ekki formlegur aðili að ECR og hefur ekki sjálfur staðfest þessi tengsl opinberlega. Fullyrðingin er því studd af ECR-hliðinni en ekki af Miðflokknum sjálfum.
Samhengi sem vantar
Tengsl Miðflokksins við ECR eru óformleg — flokkurinn er ekki skráður aðili (PARTY-DATA-015). Staðfesting á góðum tengslum kemur frá ECR-fulltrúa (Bielan), ekki frá Miðflokknum. Sjálfstæðisflokkurinn er hins vegar formlegur aðili að ECR-flokknum frá 2011, sem gæti valdið ruglingi.
Að hluta staðfest ECR-hópurinn og Miðflokkurinn deila í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða. Flokkastefnur
enda deilum við í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða
Fullyrðing: ECR-hópurinn og Miðflokkurinn deila í meginatriðum sömu skoðunum á mikilvægi lýðræðislegrar ákvarðanatöku innan einstakra þjóða.
POLITICAL-DATA-013 staðfestir að Miðflokkurinn hefur sett sig á bekk evrópskeptískra og fullveldissinnaðra flokka, og ECR-hópurinn samanstendur af flokkum eins og Fratelli d'd og PiS sem leggja áherslu á þjóðríkið. Bæði aðilar eru evrópskeptískir, sem bendir til sameiginlegra grunnskoðana um þjóðlega ákvarðanatöku. Fullyrðingin er þó einföldun — ECR-hópurinn spannar breiðan meirihlutaarm og innri áherslur flokkanna eru ólíkar.
Samhengi sem vantar
ECR-hópurinn inniheldur fjölbreytta flokka með ólíkar áherslur — frá Fratelli d'd sem er ríkisstjórnarflokkur á Ítalíu til PiS í Póllandi og sænskra demókrata. Sameiginleg yfirlýsing um "lýðræðislega ákvarðanatöku innan þjóða" getur þýtt mjög mismunandi hluti innan hópsins.
Heimildir vantar Miðflokkurinn á Íslandi á í mögulegum formlegum samningaviðræðum um aðild að ECR-hópnum. Flokkastefnur
Fréttastofa hefur einnig óskað eftir upplýsingum um hvort í gangi séu formlegar viðræður um aðild Miðflokksins að ECR hópnum.
Fullyrðing: Miðflokkurinn á Íslandi á í mögulegum formlegum samningaviðræðum um aðild að ECR-hópnum.
Fullyrðingin er sett fram sem spurning, ekki staðhæfing — greinin segir að fréttastofa hafi óskað eftir upplýsingum um þetta. PARTY-DATA-012 staðfestir að Miðflokkurinn er þegar í óformlegum tengslum við ECR, en nefnir ekki formlegar aðildarviðræður. POLITICAL-DATA-013 lýsir tengslunum sem "affiliated" en útskýrir ekki hvort formleg aðild sé til umræðu.
Samhengi sem vantar
Formlega séð geta aðeins flokkar í ESB-aðildarríkjum átt fulla aðild að flokkahópum Evrópuþingsins. ECR-flokkurinn (ECR Party) getur þó veitt samstarfsaðild eða áheyrnaraðild að flokkum utan ESB, en heimildir skýra ekki hvort slíkt sé til umræðu.