TRADE-DATA-022
Alþjóðastofnun
Miðlungs
Áhugi ESB á Íslandi sem hugsanlegu aðildarríki endurspeglar nokkur stefnuleg atriði, þótt aðild Íslands hafi aldrei verið forgangsmál sambandsins. Framkvæmdastjórnin gaf jákvætt álit á umsókn Íslands árið 2010, meðal annars vegna mikillar samræmingar við regluverkið í gegnum EES-samninginn, en efnahagslegt vægi Íslands er lítið (landsframleiðsla um 25 milljarðar evra). Norðurslóða- og sjávarútvegshagsmunir auka þó hernaðarlegt gildi Íslands í augum ESB.
Enska frumtextinn
The European Union's interest in Iceland as a potential member state reflects several strategic considerations, though Iceland's accession has never been a top EU priority. During the 2010–2013 negotiations, the EU welcomed Iceland's application partly because it was a 'easy' candidate — already highly aligned with the acquis through the EEA, with strong democratic institutions and a functioning market economy. The European Commission's 2010 Opinion on Iceland's application was overwhelmingly positive. However, Iceland is economically very small (GDP approximately EUR 25 billion, population approximately 390,000), meaning its accession would have minimal impact on the EU's aggregate economy. Strategic factors that make Iceland of interest to the EU include: its North Atlantic/Arctic location (relevant for EU Arctic policy and maritime resources), its substantial fisheries resources (which would come under the CFP), and the political signal of expanding the Union to include a prosperous Nordic democracy. Some analysts have suggested that Iceland could be part of a broader Nordic/EEA enlargement 'package' (alongside potential Norwegian reconsideration), but there is no documented EU policy to pursue this.
Heimild
European Commission — Opinion on Iceland's application (SEC(2010) 153); EU Arctic Policy Communications
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er framkvæmdarvald ESB og birtir álit á umsóknum um aðild ásamt stefnuskjölum um stækkun sambandsins og norðurslóðastefnu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Forgangsatriði ESB í stækkunarmálum hafa breyst verulega frá umsókn Íslands árið 2010. Núverandi áhersla ESB í stækkunarmálum beinist að Vestur-Balkanskaga (Svartfjallalandi, Serbíu, Albaníu, Norður-Makedóníu, Bosníu og Hersegóvínu, Kósovó) og nýlega að Úkraínu, Moldóvu og Georgíu. Ísland þyrfti ekki að byrja frá grunni ef það sækti um aftur – framfarir í samningaviðræðunum 2010–2013 yrðu líklega viðurkenndar – en stofnanalegt svigrúm ESB til stækkunar beinist nú annað. Sú lýsing að ESB „vilji“ Ísland beinlínis inn í sambandið er of mikið af því góða – ESB myndi fagna Íslandi en er ekki að sækjast eftir aðild Íslands með virkum hætti.
Notuð í greiningum (34)
18 mánuðirnir byggja ekki á formlegum samtölum Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland er öðruvísi en önnur ríki sem sótt hafa um ESB-aðild, sérstaklega hvað varðar fiskveiðar og auðlindir.
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Staðfest Styður Ekkert land sem hefur sótt um aðild að ESB byggir alla sína afkomu á fiskveiðum eins og Ísland gerir, sem gefur landinu sérstöðu í viðræðum.
Á ný fyrir leiðtogaráð ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Leiðtogaráð ESB þyrfti einróma að samþykkja Ísland sem kandidatsland.
Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Vísir
- Staðfest Andmælir Aðildarviðræður Íslands við ESB yrðu ekki einfaldar né léttar.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Breska dagblaðið Daily Telegraph greindi frá því að innan ESB sæju menn tækifæri til að nota inngöngu Íslands sem «skraut» til að fá aðildarríkin til að fallast á aðild fátækari og umdeildari ríkja í eins konar «pakkadíl».
- Að hluta staðfest Styður Á vefsíðum ESB er Ísland hvergi að finna á lista yfir umsóknarríki.
- Að hluta staðfest Styður Aðstoðarmaður stækkunarstjóra ESB sagði að umsókn Íslands væri gjaldgeng (valid) en öll aðildarríki þyrftu að samþykkja endurnýjun viðræðna.
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið gerði á sínum tíma athugasemdir við að íslenska stjórnsýslubáknið væri ekki nærri nógu stórt til að ráða við inngöngu.
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Að hluta staðfest Styður Króatía sótti um aðild að ESB um svipað leyti og Ísland.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands er almennt góð gagnvart ESB.
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands hefur lengi verið góð þegar kemur að því að uppfylla grundvallarskilyrði ESB-aðildar.
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands gagnvart ESB er sterkari nú en hún var fyrir tíu árum.
- Að hluta staðfest Andmælir Samningsstaða Íslands gagnvart ESB er sterkari nú en hún var fyrir tíu árum.
Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV
- Óstutt Andmælir Evrópusambandið var mun minna jákvætt gagnvart hugsanlegri aðild Íslands rétt eftir hrunið 2008.
ESB-aðild geti knúið umbætur á vinnumarkaðsmódelinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti verið akkeri fyrir íslenskan vinnumarkað og efnahagslíf.
ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)
- Að hluta staðfest Styður Stækkunardeild ESB selur aðild Íslands leiðtogaráði ESB á þeirri forsendu að Ísland verði ekki þiggjandi ríki heldur greiði með sér og muni leiða til aðildar Noregs.
- Að hluta staðfest Styður Í POLITICO-greininni kemur fram að aðildarríki ESB hafi meiri hag af því að hleypa ríkum löndum í sambandið en fátækum í austri.
Evrópuhraðlestin fer út af sporinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Miðað við VLF Íslands árið 2024 (um 4.750 milljarðar króna) er réttara að tala um 14–15 milljarða króna í árlegt nettóframlag, fremur en 10–15 milljarðar.
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland nýtur mikils velvilja innan ESB
- Að hluta staðfest Styður Ólíklegt er að ESB myndi grípa til aðgerða sem beinlínis eru ætlaðar til að klekkja á Íslendingum eða Norðmönnum
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Að hluta staðfest Styður VLF Íslands árið 2024 var um 4.750 milljarðar króna.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Gögn ESB sýna að við inngöngu yrði að stóruka umfang hins opinbera á Íslandi.
Hvenær hefst höfuðborgaferð Kristrúnar? bjorn.blog.is
- Að hluta staðfest Styður Ríki á Vestur-Balkanskaga eða stuðningsríki þeirra gætu litið svo á að forgangsröðun í þágu Íslands raski jafnvægi í stækkunarstefnu ESB.
Hvenær hefst höfuðborgaferð Kristrúnar? bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Ríki á Vestur-Balkanskaga eða stuðningsríki þeirra gætu litið svo á að forgangsröðun í þágu Íslands raski jafnvægi í stækkunarstefnu ESB.
Íhaldsmenn á Evrópuþinginu myndu fagna aðild Íslands að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Nánara samstarf Íslands og ESB í efnahags- og öryggismálum myndi henta báðum aðilum.
- Að hluta staðfest Styður Fyrri aðildarviðræður Íslands og ESB skiluðu verulegum árangri sem hægt væri að byggja á.
Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Lögreglan telur að sum ríki kunni að sjá sér hag í ESB-aðild Íslands vegna náttúruauðlinda landsins.
Ólafur Ragnar svarar Carl Bildt: Stjórnarskrárlega ómögulegt Nútíminn
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt umfjöllun Politico gæti Ísland lokið aðildarviðræðum og orðið 28. aðildarríki Evrópusambandsins á tiltölulega skömmum tíma.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Áhugi Evrópusambandsins á Íslandi er nýtilkominn og tengist landfræðilegri legu landsins í miðju Atlantshafi á stríðstímum í Evrópu, ekki sérstakri stjórnvísi íslenskra stjórnvalda.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Andmælir Áhersla Brusselmanna í umfjöllun um Ísland hefur undanfarið snúist meira um öryggis- og varnarmál en efnahagsmál.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Heimildir vantar Styður Haldið hefur verið fram að Ísland sé nú í sterkari samningsstöðu gagnvart ESB en þegar aðildarviðræður voru stöðvaðar 2013.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Norðurslóðir hafa fengið miklu meira vægi hjá ESB vegna breytinga í alþjóðamálum og Ísland er mikilvægur hlekkur vegna nálægðar við Grænland.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
- Þarfnast samhengis Styður Verkefni Evrópusambandsins snúist um að stækka.
- Þarfnast samhengis Styður Ísland sé mjög eftirsóknarvert fyrir Evrópusambandið að fá inn vegna sterks efnahagslífs.
- Þarfnast samhengis Andmælir Ísland sé mjög eftirsóknarvert fyrir Evrópusambandið að fá inn vegna sterks efnahagslífs.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Heimildir vantar Andmælir Ísland hefur aldrei verið í jafn sterkri stöðu til að semja um aðild að Evrópusambandinu.
Tala þvert á það sem ESB sjálft segir Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt gögnum Evrópusambandsins um íslenska umsókn vantaði mikið upp á aðlögun Íslands að sambandinu, einkum hvað varðar umfang stjórnsýslunnar.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland uppfyllir nú þegar flest skilyrði sem ESB setur um inngöngu hvað varðar efnahagslega stöðu, virkt markaðshagkerfi, stöðugt stjórnarfar, skilvirka stjórnsýslu, réttaríkið, lýðræðishefð og grundvallarréttindi.
- Að hluta staðfest Andmælir Samningsstaða Íslands gagnvart ESB hefur batnað verulega vegna aukins mikilvægis landsins í öryggismálum.
Þorgerður Katrín: Grænland er ástæða ESB-umsóknar Íslands Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Það hefur sjaldan verið haldið því fram jafn skýrt að ástæða þess að Ísland íhugar ESB-aðild tengist stöðunni í kringum Grænland og breyttri stöðu stórvelda á Norður-Atlantshafi.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður Aldrei fyrr hefur ríki sem hefur sjávarútveg sem grundvallarhagsmuni sótt um aðild að ESB.
Upplýsingar vantar Bændablaðið
- Staðfest Styður Ísland tók þátt í aðildarviðræðum við ESB fyrir rúmum áratug og samningsmarkmið voru sett fram á þeim tíma.
Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma Nútíminn
- Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðherra Íslands taldi að Ísland gæti orðið næsta ríki til að ganga í Evrópusambandið ef aðildarviðræður hefjast á ný.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið er að dýpka innbyrðis samstarf sitt og verja hagsmuni sinna fyrirtækja vegna þróunar heimsmála.
Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur þegar aðlagast Evrópska efnahagssvæðinu að miklu leyti, sem myndi gefa Íslandi forskot í aðildarferlinu.
- Að hluta staðfest Styður Sjávarútvegur er ekki aðeins mikilvægur fyrir hagsæld Íslands heldur einnig fyrir þjóðlífið og sjálfsmynd þjóðarinnar, samkvæmt stækkunarstjóra ESB.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Tyrkland sótti um ESB-aðild þegar Guðlaugur Þór var í menntaskóla og sú aðildarumsókn er nú steindauð.
- Að hluta staðfest Styður Ísland er ekki skráð sem umsækjandi um ESB-aðild í gögnum Evrópusambandsins.