Sérlausn Íra reyndist gagnslaus

Raddir í greininni

Hjörtur J. Guðmundsson Höfundur Fullyrt sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
27 greinar
2 fullyrðingar
Evrópusambandið Fullyrt
99 greinar
1 fullyrðing
Finnbogi Jónsson Umorðað aðstoðaryfirlögregluþjónn við greiningardeild ríkislögreglustjóra
2 greinar
1 fullyrðing

Niðurstöður

Að hluta staðfest: 2 Óstutt: 1 Heimildir vantar: 1

Fullyrðingar (4)

Að hluta staðfest Greiningarsdeild ríkislögreglustjóra mun leggja mat á hvort erlend ríki eða erlendir hagsmunaaðilar reyni að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið um ESB-aðild. Fullveldi
Til stendur að leggja mat á það af hálfu greiningardeildar ríkislögreglustjóra hvort erlend ríki eða erlendir aðrir hagsmunaaðilar kunni að reyna að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið í lok sumars um það hvort sækjast eigi á ný eftir inngöngu í Evrópusambandið.

Fullyrðing: Greiningarsdeild ríkislögreglustjóra mun leggja mat á hvort erlend ríki eða erlendir hagsmunaaðilar reyni að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið um ESB-aðild.

SOV-PARL-005 staðfestir að utanríkisráðherra varaði við erlendum afskiptum af þjóðaratkvæðinu og sagði þau óásættanleg, hvort sem um ESB eða önnur ríki væri að ræða. Þetta styður almenna umræðu um erlend áhrif á kosningaferlið. Hins vegar nefnir engin heimild greiningardeild ríkislögreglustjóra sérstaklega, né þau áform deildarinnar að meta erlend áhrif. Fullyrðingin er því aðeins studd að hluta — umræðan um erlend afskipti er staðfest, en hlutverk lögreglunnar er ekki staðfest.

Samhengi sem vantar

Engin heimild nefnir greiningardeild ríkislögreglustjóra eða áform hennar um mat á erlendum áhrifum. SOV-LEGAL-025 lýsir banni við erlendum fjárframlögum til stjórnmálasamtaka, en tekur ekki til ólöglegra áhrifa eða njósnastarfsemi. Til þyrfti yfirlýsingu frá ríkislögreglustjóra eða opinbera staðfestingu á þessum áformum.

Heimildir: SOV-PARL-005
Óstutt Evrópusambandið hefur lýst formlega yfir vilja til að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið á Íslandi. Fullveldi
enda hefur það lýst formlega yfir vilja til slíkra afskipta

Fullyrðing: Evrópusambandið hefur lýst formlega yfir vilja til að hafa áhrif á þjóðaratkvæðið á Íslandi.

Engin heimild í staðreyndagrunninum staðfestir að ESB hafi formlega lýst yfir vilja til afskipta af íslenskri þjóðaratkvæðagreiðslu. TRADE-DATA-022 sýnir þvert á móti að ESB er ekki að virkum hætti að sækjast eftir íslenskri aðild og hefur ekki sett hana í forgang í stækkunarstefnu sinni. SOV-DATA-006 og POLL-DATA-017 fjalla um innlend ferli en ekki um afstöðu ESB.

Samhengi sem vantar

Fullyrðingin notar sterkt orðalag («formlega lýst yfir vilja til afskipta») sem krefst beinnar heimildar — yfirlýsingar frá framkvæmdastjórn ESB, ráðherraráði eða Evrópuþinginu. Slík heimild er ekki tiltæk hér. Rétt er að greina á milli stuðningsyfirlýsingar við aðildarferli (sem væri eðlileg) og raunverulegra afskipta af kosningaferli (sem væri óeðlilegt). TRADE-DATA-022 dregur fram að núverandi áhersla ESB í stækkunarmálum er á Vesturbalkanlönd, Úkraínu og Moldóvu — ekki Ísland.

Andstæðar heimildir: TRADE-DATA-022
Að hluta staðfest Samkvæmt skýrslu Evrópuþingsins um norðurslóðir ráða Ísland, Noregur og Grænland yfir stærstu sjálfbæru fiskimiðum norðurslóða sem séu mikilvæg fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins. Sjávarútvegur
Þar segir til að mynda að löndin þrjú ráði yfir stærstu sjálfbæru fiskimiðum norðurslóða sem séu mikilvæg fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins.

Fullyrðing: Samkvæmt skýrslu Evrópuþingsins um norðurslóðir ráða Ísland, Noregur og Grænland yfir stærstu sjálfbæru fiskimiðum norðurslóða sem séu mikilvæg fyrir matvælaöryggi Evrópusambandsins.

Efnislega styðja heimildir þá mynd að Ísland og Noregur séu stærstu sjávarútvegslöndin í Evrópu. FISH-DATA-019 og FISH-DATA-021 sýna afla Íslands (1,0–1,2 milljónir tonna) og Noregs (~2,5 milljónir tonna), sem eru langt umfram afla einstakra ESB-ríkja. FISH-COMP-001 staðfestir stærð norska sjávarútvegsins. Þó er frumtexti skýrslunnar ekki í staðreyndagrunninum, þannig að ekki er hægt að sannreyna nákvæmt orðalag hennar. Auk þess er fullyrðingin um «stærstu sjálfbæru fiskimiðin» víðtækari en gögn um aflamagn eingöngu — sjálfbærni byggist á stofnmati sem heimildir staðfesta aðeins að hluta.

Samhengi sem vantar

Frumtexti skýrslunnar vantar til staðfestingar á orðalaginu. FISH-COMP-003 sýnir að 60% af metnum fiskistofnum í Norðaustur-Atlantshafi eru nýttir við eða undir hámarks sjálfbærri nýtingu, en stofnmat fyrir fiskimið Grænlands er ekki sérstaklega staðfest í heimildunum. Hugtakið «stærstu sjálfbæru fiskimiðin» gæti verið umdeilanlegt eftir skilgreiningu á sjálfbærni.

Heimildir vantar Finnbogi Jónsson, aðstoðaryfirlögregluþjónn, sagði að ríki gætu séð hag í því að Ísland sé hluti af Evrópusambandinu vegna auðlinda sem þau gætu sótt í. Fullveldi
«Pað eru ríki sem gætu séð hag í því að Ísland sé hluti af Evrópusambandinu, þau hafi mögulega einhvers konar auðlindir sem að menn sjá fyrir að þeir gætu sótt í,» sagði hann enn fremur.

Fullyrðing: Finnbogi Jónsson, aðstoðaryfirlögregluþjónn, sagði að ríki gætu séð hag í því að Ísland sé hluti af Evrópusambandinu vegna auðlinda sem þau gætu sótt í.

Engin heimild í staðreyndagrunninum staðfestir bein ummæli Finnboga Jónssonar. TRADE-DATA-022 styður undirliggjandi hugmynd um að ESB hafi nokkurn hag af íslenskum sjávar- og norðurslóðaauðlindum ef til aðildar kæmi, en TRADE-DATA-022 tekur jafnframt fram að Ísland sé ekki í forgangi hjá ESB og að áhrif aðildar á sambandið séu «lágmarks». Sjálf ummæli lögreglumannsins eru ekki staðfest hér.

Samhengi sem vantar

Frumheimild fyrir ummælunum (viðtal Finnboga Jónssonar á Vísi) er ekki tiltæk í staðreyndagrunninum. TRADE-DATA-022 nefnir að sjávarauðlindir Íslands myndu falla undir sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna við aðild, sem er hluti af hagsmunum ESB, en jafnframt að engin tiltekin stefna ESB miði að íslenskri aðild í dag. SOV-DATA-020 bendir á að erlendir aðilar (sérstaklega Bandaríkin) hafa hag af íslenskum auðlindum óháð aðild að ESB. Heimildir sem byggja á sérstöku mati lögreglunnar liggja ekki fyrir.

Heimildir: TRADE-DATA-022