Fimmtugasta grein sáttmálans um Evrópusambandið (50. gr. TEU) veitir aðildarríkjum skýra og einhliða heimild til að ganga úr sambandinu. Evrópudómstóllinn staðfesti í Wightman-málinu (C-621/18) að ríki getur afturkallað úrsagnartilkynningu hvenær sem er áður en útganga tekur gildi — ESB-aðild er þar af leiðandi afturkræf ákvörðun.
Enska frumtextinn
Lög nr. 162/2006 um starfsemi stjórnmálasamtaka (síðar breytt, m.a. með lögum nr. 126/2011) kveða á um að óheimilt sé að veita viðtöku framlögum frá erlendum ríkisborgurum, fyrirtækjum eða öðrum aðilum sem skráðir eru í öðrum löndum (6. gr. 5. mgr.). Undantekning er gerð fyrir erlenda ríkisborgara sem hafa kosningarétt á Íslandi skv. lögum um sveitarstjórnarkosningar (lög nr. 5/1998). Hámarksframlag frá einstaklingum og lögaðilum er 400.000 kr. á ári. Brot varða fangelsi allt að 2 árum eða sektum (12. gr.). Lögin taka þó ekki til óbeinna áhrifa eins og ráðgjafarstarfsemi eða óformlega samskipta — bannið nær eingöngu til fjárframlaga.
Heimild
Alþingi — Lög nr. 162/2006 um starfsemi stjórnmálasamtaka
Evrópudómstóllinn (CJEU) er æðsti dómstóll Evrópusambandsins sem túlkar sáttmála ESB og kveður upp bindandi úrskurði um rétt sambandsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Lögin banna fjárframlög frá erlendum aðilum en taka ekki á óbeinum áhrifum á borð við ráðgjafarstarfsemi, málefnavinnu eða óformleg samskipti. Fullyrðing Dags B. Eggertssonar á Alþingi um að það sé „bannað að þiggja fé frá erlendum hagsmunaöflum“ er rétt hvað varðar fjárframlög en nær ekki yfir önnur áhrifaform sem greiningin fjallar um.
Notuð í greiningum (1)
Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Meðal leiða til erlendra áhrifa á kosningar eru áróður, þrýstingur á kjósendur, ólögleg fjármögnun og hótanir gegn þeim sem taka þátt í opinberri umræðu.