POL-DATA-017
Sérfræðigreining
Miðlungs
Viðskiptaráð Íslands hefur tekið afstöðu með ESB-aðild og áætlar að hún myndi auka landsframleiðslu um 2–4% á 10 árum vegna minni viðskiptakostnaðar, lægri vaxta og aukinnar beinnar erlendrar fjárfestingar. Ráðið bendir á lýðræðishalla EES-samningsins þar sem íslensk fyrirtæki þurfa að fara eftir ESB-reglum án þess að hafa áhrif á mótun þeirra.
Enska frumtextinn
Viðskiptaráð Íslands (Iceland Chamber of Commerce) has taken a pro-EU position, emphasising competitiveness and business environment arguments. The Chamber's 2025 report estimates that EU membership would boost Iceland's GDP by 2–4% over 10 years through reduced trade costs, lower interest rates, and increased FDI. The Chamber highlights that Iceland ranks poorly on the World Bank's trading-across-borders indicators compared to EU/EEA peers, partly due to customs procedures and regulatory divergences that persist despite EEA membership. The Chamber also argues that the EEA's 'decision-shaping' deficit means Icelandic businesses must comply with EU regulations without having influenced their design.
Heimild
Viðskiptaráð Íslands — 'The Economic Case for EU Membership' (2025)
Viðskiptaráð Íslands eru hagsmunasamtök atvinnulífsins sem vinna að bættum viðskiptaskilyrðum og samkeppnishæfni íslensks efnahagslífs.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Áætlanir um hagvöxt vegna aðildar eru háðar líkönum og mjög mismunandi. Mat Viðskiptaráðs kann að ofmeta ávinning fyrir alþjóðlega sinnuð fyrirtæki en vanmeta aðlögunarkostnað fyrir greinar sem einbeita sér að innanlandsmarkaði. Svipaðar áætlanir um aukinn hagvöxt fyrir önnur aðildarríki hafa stundum reynst of bjartsýnar.
Notuð í greiningum (30)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi gefa Íslandi kost á lægri vöxtum, sterkari gjaldmiðli og öflugra samkeppnisumhverfi í banka- og tryggingageiranum.
Að kjósa tækifæri, eða hafna því Vísir
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru myndi leiða til þess að fjárfestingamarkaður á Íslandi myndi margfaldast vegna þess að innkoman yrði í sama gjaldmiðli og afborganir fjárfesta.
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru myndi draga úr harðleika efnahagslegra áfalla á Íslandi og Ísland myndi jafna sig á þeim hraðar.
Auðvaldið, popúlismi, hestaskeifan & ESB Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Stórir atvinnurekendur á Íslandi — í landbúnaði, sjávarútvegi og flugi — hafa lýst andstöðu sinni við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Andmælir Hagsmunasamtök stórra atvinnurekenda á Íslandi hafa beitt áhrifum til að koma í veg fyrir ESB-aðild og þær kerfisbreytingar sem henni fylgja, þar á meðal upptöku evru.
Baráttan gegn ESB aðild er hafin yfir flokkspólitík Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland myndi greiða meira til ESB en það myndi fá í gegn um aðild
Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir
- Að hluta staðfest Styður Aðlögunarviðræður hafa verið erfiðari hjá Balkanskagalöndunum sem hafa þurft að vinna upp spillingarstiga.
Dagur reifar ömurlegar afleiðingar Brexit DV
- Að hluta staðfest Styður Kostnaður Brexit er dvergsmár miðað við vöxt og sparnað sem ESB-aðild myndi leiða af sér fyrir Ísland
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands er almennt góð gagnvart ESB.
- Að hluta staðfest Styður Samningsstaða Íslands hefur lengi verið góð þegar kemur að því að uppfylla grundvallarskilyrði ESB-aðildar.
Engin samtöl hafi átt sér stað um fiskveiðikommissar Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ávinningur af lægri vöxtum við upptöku evru gæti vegið þyngra en aðildargjöld til ESB.
Erum við tilbúin að axla miklar fjárskuldbindingar fyrir lönd ESB? Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild Íslands myndi kosta gríðarlegar fjárhæðir og leiða til lækkunar lífskjara og kaupmáttar.
- Óstutt Andmælir ESB-aðild Íslands hefur ekkert fjárhagslegt gildi fyrir Ísland.
ESB-aðild geti knúið umbætur á vinnumarkaðsmódelinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti verið akkeri fyrir íslenskan vinnumarkað og efnahagslíf.
ESB-aðild sögð jákvæð fyrir stóru útgerðirnar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Arctica Finance telur líklegt að fjárhagslegt virði kvóta á Íslandi myndi aukast verulega við inngöngu í ESB.
ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? visir
- Að hluta staðfest Styður Ávinningur Íslands af ESB-aðild yrði margfaldur á við framlag, að því gefnu að staðið verði vörð um íslenska hagsmuni í samningaviðræðum
ESB heimtar 25% skatt af ágóða Svíþjóðar af raforkusölu til að fjármagna samevrópsk verkefni. (Kommúnismi). Blog.is
- Óstutt Andmælir Þjóðir sem ganga í ESB festast þar og veiklast
ESB-sinni staðinn að undirferli Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Bogi Nils Bogason heldur því fram að með skynsömum efnahagsaðgerðum sé hægt að lækka vexti og bæta efnahag landsmanna án ESB-aðildar.
Evruskýrslan án skýrrar niðurstöðu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Evruupptaka gæti veitt betri aðgang að dýpri fjármálamörkuðum og lækkað fjármagnskostnað ríkis, fyrirtækja og heimila vegna minna áhættuálags.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín taldi að ávinningur af lægri vöxtum við upptöku evru gæti vegið þyngra en aðildargjöldin.
Íhaldsmenn á Evrópuþinginu myndu fagna aðild Íslands að ESB RÚV
- Staðfest Styður Ísland er náið samstarfsríki Evrópusambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Nánara samstarf Íslands og ESB í efnahags- og öryggismálum myndi henta báðum aðilum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Vextir á Íslandi myndu ekki breytast við aðild að ESB.
Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Vísir
- Staðfest Styður Full aðild að Evrópusambandinu myndi breyta stöðu Íslands að hluta til en ekki í öllum atriðum.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður Evran myndi stórbæta efnahagskerfið, vextir muni lækka og kaupmáttur aukast
Orðið á götunni: Börnin okkar eiga það skilið! DV
- Að hluta staðfest Styður Aðild Íslands að ESB og upptaka evru myndi að líkindum hafa mjög góð áhrif á rekstur Icelandair, þar sem launakostnaður félagsins fellur að mestu til hér á landi.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild og upptaka evru myndu bæta samkeppnishæfni Íslands.
Samningurinn sem þjóðin á ekki að fá að sjá Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Aðild að ESB gæti bætt stöðu neytenda og aukið samkeppni, að mati Kristrúnar Frostadóttur.
Sólveig Anna um stöðu verkafólks innan eða utan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi auðvelda íslensku atvinnulífi að fá til landsins sérhæft starfsfólk.
- Að hluta staðfest Styður Fyrirsjáanlegra rekstrarumhverfi og sterkari tenging við stærri efnahagssvæði getur aukið stöðugleika og skilað sér í meira atvinnuöryggi og betri kjörum til lengdar.
Sveitarfélög á Íslandi og Evrópusambandið Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti leitt til lægri vaxta og stöðugri gjaldmiðils fyrir Ísland.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB: Hvað erum við að kjósa um? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti gefið Íslandi greiðari aðgang að stærri markaði og aukið efnahagslegt samstarf.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild mun líklega auka stöðugleika í hagkerfi Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland fá nýjan alþjóðlegan gjaldmiðil sem tryggir hagstæðari vaxtarkjör og samkeppni á bankamarkaði.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Full ESB-aðild myndi færa íslensku atvinnulífi aukinn fyrirsjáanleika, öryggi, stöðugleika og traust.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginlegur gjaldmiðill, tollfrjáls markaður og aukið traust fjárfesta hefur reynst lykilatriði fyrir fyrirtæki innan ESB.
- Að hluta staðfest Styður Reynslan sýnir að ríki sem ganga í ESB hafa yfirleitt notið aukinnar erlendrar fjárfestingar, lægri viðskiptakostnaðar og sterkari tengsla við evrópskan markað.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ísland yrði í aðstöðu til að hafa mótandi áhrif á þróun sjávarútvegsmálaflokksins innan ESB ef það gengur í sambandið.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Staðfest Styður Sambandið milli Íslands og evrópskra ríkja er gott.
Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur þegar aðlagast Evrópska efnahagssvæðinu að miklu leyti, sem myndi gefa Íslandi forskot í aðildarferlinu.