POL-DATA-012
Sérfræðigreining
Há
Samtök atvinnulífsins (SA) eru harðastir stuðningsmenn ESB-aðildar meðal samtakanna. Stefnuskjal SA frá 2025 bendir á að aðild myndi lækka fjármagnskostnað um 2–3 prósentustig, bæta regluvissu og veita aðgang að byggðasjóðum ESB. SA hafa heitið 200 milljónum króna (~1,3 milljónum evra) í kosningabaráttuna. Sjávarútvegsfyrirtæki innan SA hafa þó andmælt þessari afstöðu.
Enska frumtextinn
Samtök atvinnulífsins (SA, Confederation of Icelandic Enterprise) is the most prominent organisational supporter of EU membership. SA's position paper (2025) argues that membership would: (1) reduce the cost of capital by eliminating currency risk premium (~2–3 percentage points on interest rates), (2) improve regulatory predictability for businesses operating across borders, (3) provide access to EU structural funds for infrastructure, and (4) strengthen Iceland's negotiating position in international trade. SA represents approximately 2,000 companies employing 70% of private sector workers. However, SA's fisheries-sector members (through SFS) have dissented from the pro-EU position, creating internal tension. SA has pledged ISK 200 million (~€1.3 million) to the pro-EU campaign.
Heimild
SA — 'Iceland and Europe: The Business Case' (2025); SA annual congress resolutions
Samtök atvinnulífsins (SA) eru heildarsamtök atvinnurekenda á Íslandi sem eru fulltrúar um 2.000 fyrirtækja sem ráða 70% starfsmanna á almennum markaði.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Afstaða SA endurspeglar hagsmuni stórra, alþjóðlega sinnaðra fyrirtækja og er ekki endilega í samræmi við sjónarmið lítilla og meðalstórra fyrirtækja eða fyrirtækja sem einbeita sér að innanlandsmarkaði. Ósætti sjávarútvegsins innan SA er verulegt í ljósi efnahagslegs og pólitísks vægis greinarinnar.
Notuð í greiningum (29)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi gefa Íslandi kost á lægri vöxtum, sterkari gjaldmiðli og öflugra samkeppnisumhverfi í banka- og tryggingageiranum.
Ábyrgðin er Viðreisnar Björn Bjarnason
- Að hluta staðfest Andmælir Án virkrar þátttöku Sjálfstæðisflokksins er ekki unnt að leiða Ísland inn í ESB.
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Nýlegar kannanir Samtaka atvinnulífsins og Samtaka iðnaðarins meðal félagsmanna sýna vaxandi andstöðu við mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu.
Auðvaldið, popúlismi, hestaskeifan & ESB Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Stórir atvinnurekendur á Íslandi — í landbúnaði, sjávarútvegi og flugi — hafa lýst andstöðu sinni við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Andmælir Hagsmunasamtök stórra atvinnurekenda á Íslandi hafa beitt áhrifum til að koma í veg fyrir ESB-aðild og þær kerfisbreytingar sem henni fylgja, þar á meðal upptöku evru.
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Að hluta staðfest Styður Íslenskir bændur með fjármagnskostnað í rekstri eru forvitnir á ESB-aðild og hugsanlegar niðurstöður samningaviðræðna um heimskautalandbúnað.
Ekki nefna vextina! DV
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru mun leiða til aukinnar samkeppni á bankamarkaði og í tryggingum þar sem erlend fyrirtæki munu koma til landsins í auknum mæli, eins og hefur gerst í öllum löndum sem taka upp evru.
Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV
- Heimildir vantar Andmælir Samtök Atvinnulífsins og Samtök Iðnaðarins telja að forsætisráðherra geri of mikið úr sterkri samningastöðu Íslands.
ESB = Réttlæti Blog.is
- Óstutt Andmælir ESB-liðar á Íslandi hafa flutt rök fyrir ESB-aðild á grundvelli mannréttinda og siðlegra gilda
ESB-sinni staðinn að undirferli Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Bogi Nils Bogason heldur því fram að með skynsömum efnahagsaðgerðum sé hægt að lækka vexti og bæta efnahag landsmanna án ESB-aðildar.
Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið
- Þarfnast samhengis Andmælir Umræður innan atvinnulífsins og með launþegahreyfinguna um ESB-aðild hafa ekki átt sér stað
Heiða Kristín Helgadóttir: Einkennilegt ef stóru samtökin vilja ekki fá botn í viðræður og niðurstöðu DV
- Að hluta staðfest Styður Stjórnendur lítilla og meðalstórra fyrirtækja á Íslandi eru áhugasamir um að ljúka aðildarviðræðum við ESB, en forystumenn stærstu hagsmunasamtakanna eru það ekki.
- Að hluta staðfest Andmælir Stjórnendur lítilla og meðalstórra fyrirtækja á Íslandi eru áhugasamir um að ljúka aðildarviðræðum við ESB, en forystumenn stærstu hagsmunasamtakanna eru það ekki.
- Staðfest Styður Niðurstaða aðildarviðræðna við ESB myndi hafa áhrif á vaxtastig og fjármögnunarmöguleika íslensks atvinnulífs.
Heiða Kristín Helgadóttir: Nei er stórt svar – Já býður upp á valmöguleika DV
- Að hluta staðfest Andmælir Samtök atvinnulífsins gerðu skoðanakönnun um ESB-aðild á árinu 2025 þar sem meirihluti svarenda var andsnúinn aðildarviðræðum.
- Að hluta staðfest Styður Samtök atvinnulífsins eru með 2.000 fyrirtæki í sínum röðum.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi styrkja stöðu Íslands í umbreytingum á vinnumarkaði og efnahagslífi vegna gervigreindar.
„Hvað hafa þau að fela?“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir telur að yfirgnæfandi stuðningur sé við að Ísland fari í ákveðna vegferð hvað sjávarútvegsmál í ESB-samningum varðar.
Ísland stjórni ESB í sjávarútvegsmálum Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) hafa lýst andstöðu við inngöngu Íslands í ESB.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður Mörg íslensk fyrirtæki gera upp í evrum en ekki íslenskum krónum
Könnunin birt eftir umfjöllun Stjórnmálin.is Stjórnmálin
- Heimildir vantar Andmælir Könnun Félags atvinnurekenda þessa árs er í samræmi við niðurstöður kannana hjá Samtökum atvinnulífsins.
- Heimildir vantar Andmælir Könnun Félags atvinnurekenda þessa árs er í samræmi við niðurstöður kannana hjá Samtökum iðnaðarins.
- Að hluta staðfest Andmælir Verkalýðshreyfingin er á sömu slóðum og Félag atvinnurekenda, Samtök atvinnulífsins og Samtök iðnaðarins varðandi viðhorf til ESB-aðildar.
Kristrún og Þorgerður segja Grænlandsdeiluna hafa áhrif á ESB-umræðuna Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín sagði að möguleg ESB-aðild Íslands snúist einnig um efnahagslegt öryggi.
- Að hluta staðfest Styður Í íslenskri umræðu hafa Kristrún og Þorgerður Katrín oftar rætt efnahagsleg rök fyrir mögulegri ESB-aðild, svo sem áhrif á viðskipti.
Ný ESB-spurning - nýjar forsendur Blog.is (Björn Bjarnason)
- Staðfest Styður Sjávarútvegsmál eru taldir viðkvæmasti þátturinn í viðræðum Íslendinga við ESB.
Ný ESB-spurning - nýjar forsendur Björn Bjarnason
- Staðfest Styður Sjávarútvegsmál eru viðkvæmasti þáttur viðræðna Íslendinga við ESB.
Ótti Evrópuhreyfingarinnar Björn Bjarnason
- Óstutt Andmælir Samtök atvinnulífsins lýsa andstöðu við aðild að ESB.
- Að hluta staðfest Styður Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi lýsa andstöðu við aðild að ESB.
Samningurinn sem þjóðin á ekki að fá að sjá Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Aðild að ESB gæti bætt stöðu neytenda og aukið samkeppni, að mati Kristrúnar Frostadóttur.
Sérhagsmunir eða almannahagur Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn og fleiri flokkar áttu fundi með Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) til að samræma andstöðu við ESB-aðild.
Sólveig Anna um stöðu verkafólks innan eða utan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi auðvelda íslensku atvinnulífi að fá til landsins sérhæft starfsfólk.
Sveitarfélög á Íslandi og Evrópusambandið Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti leitt til lægri vaxta og stöðugri gjaldmiðils fyrir Ísland.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB: Hvað erum við að kjósa um? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti gefið Íslandi greiðari aðgang að stærri markaði og aukið efnahagslegt samstarf.
Thomas Möller: Búa tvær þjóðir í landinu okkar? DV
- Að hluta staðfest Andmælir Forsvarsmenn samtaka atvinnurekenda og einstakir forstjórar stórfyrirtækja hafa lýst því yfir í fjölmiðlum að þeir séu ýmist á móti aðildinni eða vilja fresta þjóðaratkvæðaafgreiðslunni um framhald viðræðnanna.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild mun líklega auka stöðugleika í hagkerfi Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild myndi Ísland fá nýjan alþjóðlegan gjaldmiðil sem tryggir hagstæðari vaxtarkjör og samkeppni á bankamarkaði.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Full ESB-aðild myndi færa íslensku atvinnulífi aukinn fyrirsjáanleika, öryggi, stöðugleika og traust.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginlegur gjaldmiðill, tollfrjáls markaður og aukið traust fjárfesta hefur reynst lykilatriði fyrir fyrirtæki innan ESB.
- Að hluta staðfest Styður Reynslan sýnir að ríki sem ganga í ESB hafa yfirleitt notið aukinnar erlendrar fjárfestingar, lægri viðskiptakostnaðar og sterkari tengsla við evrópskan markað.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Þarfnast samhengis Andmælir Atvinnulífið er á móti ESB-aðild.