Baráttan gegn ESB aðild er hafin yfir flokkspólitík
Raddir í greininni
Niðurstöður
Nokkur stoð Spá Ísland myndi greiða meira til ESB en það myndi fá í gegn um aðild Viðskipti
Halldór Benjamín Þorbergsson hagfræðilegar staðreyndir á borðið og kemst að þeirri niðurstöðu að Ísland myndi borga meira til ESB en við myndum fá út úr því að vera aðildarríki
Fullyrðing: Ísland myndi greiða meira til ESB en það myndi fá í gegn um aðild
TRADE-DATA-010 og EEA-DATA-008 staðfesta að áætlað brúttóframlag Íslands til ESB-fjárlaga væri um 200–250 milljónir evra á ári og nettóframlag um 100–180 milljónir evra eftir endurgreiðslur úr CAP, byggðasjóðum og rannsóknaráætlunum. PREC-DATA-025 staðfestir að Ísland yrði nettógreiðandi vegna hárrar VLF á mann. Fullyrðingin sleppur þó mikilvægu samhengi: bein samanburður á útgjöldum og endurgreiðslum nær ekki yfir óbeinan ávinning sem TRADE-COMP-005 nefnir — aðgang að innri markaðnum, fríverslunarsamningum ESB við þriðju ríki og pólitísk áhrif á reglur sem Ísland fylgir nú þegar í gegnum EES.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin einblínir á beint fjárhagslegt nettóframlag en lítur fram hjá öðrum efnahagslegum þáttum. POL-DATA-017 vísar í mat Viðskiptaráðs sem áætlar 2–4% VLF-aukningu yfir 10 ár vegna minni viðskiptakostnaðar, lægri vaxta og aukinnar fjárfestingar. TRADE-COMP-005 bendir á að núverandi EES-skuldbindingar Íslands séu um 20–30 milljónir evra á ári og að aðild myndi veita aukinn aðgang að Horizon Europe, Erasmus+ og fríverslunarsamningum ESB. Endanleg nettóstaða ræðst af samningsskilmálum og endurgreiðslum sem ekki er hægt að spá nákvæmlega fyrir um.
Víðtæk samstaða Spá Ísland yrði eitt ríkasta landið í ESB við aðild Viðskipti
Ísland yrði eitt ríkasta landið í ESB
Fullyrðing: Ísland yrði eitt ríkasta landið í ESB við aðild
PREC-DATA-025 staðfestir með afgerandi hætti að Ísland yrði ríkasta umsóknarríki ESB nokkurn tíma — VLF á mann (PPP) er um 78.800 dollarar (2024), 3–5 sinnum hærri en hjá núverandi umsóknarríkjum og yfir meðaltali ESB. EEA-DATA-016 styður þetta og sýnir að Ísland sé um 130% af meðaltali VLF í ESB. PREC-DATA-016 setur fram fordæmi Írlands sem náði sömu stöðu en úr lakari upphafsstöðu. Heimildirnar sammælast um að Ísland yrði nettógreiðandi vegna velmegunar sinnar.
Samhengi sem vantar
Fyrra mat fullyrðingabankans (slug ees-greidslur...) snerist um fiskveiðiþjóðir í tonnum, en þessi fullyrðing fjallar um VLF á mann sem er sterkari samanburður. PREC-DATA-016 bendir á að írsku VLF-tölurnar séu skekktar af bókhaldi fjölþjóðafyrirtækja, en það á ekki við um Ísland. Heimildirnar nefna að há VLF á mann tryggi ekki snurðulausa aðild — sjávarútvegur, landbúnaður og króna verða erfiðir samningskaflar.