← Til baka á Heimildir
EEA-DATA-008 Alþjóðastofnun Miðlungs
EES/ESB-löggjöf Stjórnmálalegt eea financial contributions
Á tímabilinu 2021–2028 greiðir Ísland um 67,5 milljónir evra (~9,6 milljónir á ári) í EES/Noregs-styrki. Sem ESB-aðildarríki væri framlag Íslands áætlað 200–250 milljónir evra á ári miðað við þjóðartekjur, en Ísland fengi einnig styrki úr sjóðum ESB — hrein staða ræðst af samningaskilmálum.
Enska frumtextinn

Iceland contributes to the EU budget indirectly through the EEA and Norway Grants mechanism. For the 2021–2028 period, the combined EEA/Norway Grants total €3.2 billion, of which Iceland's share is approximately €67.5 million (~€9.6 million per year). This compares to what Iceland would pay as an EU member: based on gross national income, Iceland's assessed EU budget contribution would be approximately €200–250 million per year. However, Iceland would also receive EU funds — structural and cohesion funds, CAP payments, and research funding (Horizon Europe). Net contributions would depend on the negotiated terms, but small peripheral countries have historically been net recipients of EU funds.

Heimild

EEA Grants — Financial Mechanism Committee; European Commission — EU budget figures

Fjármálanefnd EES-styrkja sér um úthlutun fjármuna frá EES/EFTA-ríkjunum til nýrra aðildarríkja ESB í þágu efnahagslegrar og félagslegrar samheldni.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Upphæð EES-styrkjanna er heildarskuldbinding en ekki árleg útgjöld. Áætlað er að ímyndað framlag Íslands til fjárlaga ESB sé byggt á hlutdeild í vergum þjóðartekjum (VÞT) og endurspeglar því ekki endilega umsamda afslætti eða bráðabirgðafyrirkomulag. Staða nettóþega er ekki tryggð – hún fer eftir því hvaða útgjaldaáætlanir Ísland myndi uppfylla skilyrði fyrir.

Notuð í greiningum (11)

Ætla sér að tryggja yfirráð Íslands Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland greiðir 8 milljarða króna á ári vegna EES-samningsins
  • Staðfest Styður EES-greiðslur Íslands myndu falla niður við inngöngu í ESB

Dagur reifar ömurlegar afleiðingar Brexit DV

  • Staðfest Styður Kostir Evrópusamvinnunnar — þess að vera við borðið — eru að hluta til erfitt að reikna eða færa í orð

Engin samtöl hafi átt sér stað um fiskveiðikommissar Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Miðað við sambærilegar forsendur og hjá Finnum gætu nettóframlög Íslands til ESB numið um 10 til 15 milljörðum króna á ári.
  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland greiðir nú þegar um 8 milljarða króna á ári vegna EES-samningsins.

Evrópuhraðlestin fer út af sporinu Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður Bein framlög Íslands í Uppbyggingarsjód EES nema um 1,5–2 milljörðum króna á ári samkvæmt gildandi samningum.

Hvað kostar aðild að ESB? Um 20-25 milljarða brúttó, 6-9 nettó Evrópustraumar

  • Að hluta staðfest Styður Útreikningar byggðir á greiðslum Danmerkur, Svíþjóðar og Finnlands 2021–2024 benda til þess að ESB-aðild myndi kosta Ísland um 20–25 milljarða króna brúttó á ári.
  • Að hluta staðfest Styður Miðað við greiðslur Danmerkur hefðu árleg framlög Íslands til ESB-fjárlaga 2021–2024 numið um 25,2 milljörðum króna, eða um 66.500 krónum á hvern íbúa.
  • Að hluta staðfest Styður Miðað við Dönsku gögn hefðu til Íslands runnið um 17,2 milljarðar króna frá ESB, sem jafngildir um 45.400 krónum á mann.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland greiddi um 1,9 milljarða króna árið 2024 til reksturs stofnana tengdra aðild að EFTA og EES-samningnum (skrifstofa EFTA, ESA og Uppbyggingarsjóður EES).
  • Að hluta staðfest Styður Ísland hefði greitt að jafnaði um 23–27 milljarða króna á ári á yfirstandandi fjárhagstímabili á grundvelli VÞT-framlags, án tillits til sérstakra samkomulaga við ríkari þjóðir.

Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Brúttóframlag Íslands til ESB yrði líklega á bilinu 0,55–0,65% af vergri landsframleiðslu, eða um 26–31 milljarðar króna á ári, ef landið gengi í ESB.
  • Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, sagði á opnum fundi utanríkismálanefndar Alþingis 25. mars 2026 að árlegt nettóframlag Íslands yrði líklega um 0,3% af VLF, eða á bilinu 10–15 milljarðar króna á ári.
  • Að hluta staðfest Andmælir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sagði á fundi utanríkismálanefndar að greiðslur vegna EES upp á um 8 milljarða króna myndu falla niður við ESB-aðild.
  • Staðfest Styður Bein framlög Íslands í Uppbyggingarsjóð EES nema um 1,5–2 milljörðum króna á ári samkvæmt gildandi samningum.

Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Þorgerður Katrín fullyrti að árleg greiðsla Íslands vegna EES-samningsins næmi átta milljörðum króna.
  • Að hluta staðfest Styður Samkvæmt upplýsingum frá utanríkisráðuneytinu er gert ráð fyrir að greiðslur Íslands í Uppbyggingarsjóð EES verði samanlagt 12 milljarðar króna á tímabilinu 2022–2028.
  • Að hluta staðfest Styður Meðalleg árleg greiðsla Íslands í Uppbyggingarsjóð EES er um 1,7 milljarðar króna á ári samkvæmt gildandi samkomulagi.
  • Að hluta staðfest Styður Beinar greiðslur Íslands til ESB við inngöngu myndu nema rúmlega 1% af þjóðartekjum landsins.
  • Að hluta staðfest Styður Miðað við þjóðartekjur á síðasta ári myndu beinar greiðslur Íslands til ESB nema um 38 milljörðum króna árlega.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

  • Að hluta staðfest Styður Aðild Íslands að EES og EFTA kostar 7 til 9 milljarða króna á ári.

Þegar fílarnir dansa er ekki gott að vera gras RÚV

  • Að hluta staðfest Styður Miðað við hlutfall Finnlands af vergri landsframleiðslu gætu aðildargjöld Íslands til Evrópusambandsins verið á bilinu 10–15 milljarðar króna.
  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland greiðir 8 milljarða króna vegna EES-samningsins og sú greiðsla myndi falla niður við ESB-aðild.

Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Fjárhagsáætlun ESB fyrir árin 2028–2034 er í endurskoðun og í tengslum við hana er einnig styrkjakerfi EES-ríkjanna til skoðunar.

Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Vísir

  • Staðfest Styður Íslenska ríkið myndi að öllum líkindum greiða meira inn í ESB en það fengi til baka.