Telur að aðild kosti 10-15 milljarða á ári
Raddir í greininni
Niðurstöður
Nokkur stoð Spá Nettókostnaðaraukning við ESB-aðild gæti numið allt að sjö milljörðum króna á ári Viðskipti
Nettókostnaðaraukning við að ganga inn í Evrópusambandið gæti numið allt að sjö milljörðum króna á ári.
Fullyrðing: Nettókostnaðaraukning við ESB-aðild gæti numið allt að sjö milljörðum króna á ári
Talan sjö milljarðar króna á ári fellur innan þess bils sem heimildir nefna fyrir nettóframlag Íslands við ESB-aðild. TRADE-DATA-035 metur nettóframlag á 2,4–10,1 milljarða króna á ári miðað við greiningar áranna 2002–2010, og TRADE-DATA-010 áætlar nettóframlag á €100–180 milljónir (um 15–27 milljarðar króna á núverandi gengi). EEA-DATA-005 nefnir brúttóframlag á €150–250 milljónir á ári, og TRADE-COMP-005 metur nettó-EU-framlag á €100–180 milljónir samanborið við €20–30 milljónir vegna EES.
Samhengi sem vantar
Heimildir spanna breitt bil — frá um 2,4 milljörðum króna (lægri mörk TRADE-DATA-035) upp í um 27 milljarða króna (efri mörk TRADE-DATA-010 á núverandi gengi). Talan sjö milljarðar nær því aðeins yfir hluta þessa bils. Nettóstaða ræðst af samningaviðræðum, móttekum styrkjum (sameiginlega landbúnaðarstefnan, byggðasjóðir, Horizon Europe) og því hvort talin sé regluverkskostnaður með beinum framlögum. TRADE-DATA-035 byggir á efnahagsaðstæðum 2002–2010 og gengur að úreltum forsendum.
Að hluta staðfest Kostnaður við ESB-aðild nemur á bilinu 10–15 milljörðum króna árlega samkvæmt mati utanríkisráðuneytisins Viðskipti
Upplýsti Þorgerður að kostnaður við aðild nemi á bilinu 10-15 milljörðum árlega, samkvæmt mati utanríkisráðuneytisins
Fullyrðing: Kostnaður við ESB-aðild nemur á bilinu 10–15 milljörðum króna árlega samkvæmt mati utanríkisráðuneytisins
Talnabilið 10–15 milljarðar fellur að hluta innan þess sem heimildir staðfesta. TRADE-DATA-035 metur beint árlegt framlag Íslands á 7,2–14,9 milljarða króna samkvæmt fjórum óháðum greiningum 2002–2010, sem rímar nokkurn veginn við efri hluta bilsins. TRADE-DATA-010 og EEA-DATA-005 gefa hærri tölur miðað við núverandi gengi (€200–250 milljónir brúttó, eða um 30–37 milljarðar króna), en TRADE-COMP-005 nefnir nettó-EU-framlag á €100–180 milljónir. Engin heimild í gagnagrunninum staðfestir beinlínis mat utanríkisráðuneytisins.
Samhengi sem vantar
Heimildir greina ekki frá nýlegu mati utanríkisráðuneytisins — gögnin í staðreyndagrunninum eru annaðhvort frá 2002–2010 (TRADE-DATA-035) eða nýrri áætlanir frá fræðasamfélagi (TRADE-DATA-010, EEA-DATA-005). Bilið 10–15 milljarðar virðist eiga við brúttóframlag fremur en nettó þegar styrkir frá ESB eru reiknaðir á móti. Forsendur ráðuneytisins eru ekki gefnar upp í fullyrðingunni og ekki er ljóst hvort gengisforsendur, regluverkskostnaður eða byggðastyrkir séu meðtaldir.
Að hluta staðfest Kostnaður Íslands við þátttöku í EES nemur um átta milljörðum króna árlega EES/ESB-löggjöf
en á móti falli niður kostnaður við þátttöku í EES, sem nemi árlega um átta milljörðum
Fullyrðing: Kostnaður Íslands við þátttöku í EES nemur um átta milljörðum króna árlega
Talan átta milljarðar króna á ári er talsvert hærri en beinar EES-greiðslur sem heimildir tilgreina. EEA-DATA-005 metur framlag Íslands til EES- og Noregsstyrkja á €10–12 milljónir á ári (um 1,5–1,8 milljarðar króna á núverandi gengi), TRADE-DATA-009 nefnir um €13 milljónir á ári og EEA-DATA-008 €9,6 milljónir. TRADE-COMP-005 áætlar heildarfjárskuldbindingar Íslands vegna EES — að meðtöldum EFTA-fjárhagsáætlun og regluverkskostnaði — á €20–30 milljónir, sem nemur um 3–4,5 milljörðum króna. Talan átta milljarðar er um tvöfalt hærri en jafnvel víðasta mat heimildanna.
Samhengi sem vantar
Munurinn á átta milljörðum (fullyrðingunni) og 3–4,5 milljörðum (víðasta mati heimilda) gæti stafað af mismunandi skilgreiningu á «kostnaði» — hvort talinn sé beinn fjárkostnaður (framlög til EES- og Noregsstyrkja) eða einnig óbeinn kostnaður innleiðingar regluverks, eftirlitsstofnana og stjórnsýslu. Engin heimild í gagnagrunninum áætlar slíkan heildarkostnað á átta milljörðum króna. TRADE-COMP-005 minnir á að beinn samanburður á EES- og ESB-kostnaði sé ófullkominn án þess að taka tillit til ávinnings, t.d. áhrifa á innri markaðinn og þátttöku í Horizon Europe.
Heimildir vantar Spá Hvert prósent lægri vextir vegna evruupptöku myndi skila 32 milljörðum króna í sparnaði á vöxtum heimilanna Gjaldmiðill
Hvert prósent vegna upptöku evru myndi skila okkur – hvert prósent – myndi skila okkur 32 milljörðum í lægri vexti
Fullyrðing: Hvert prósent lægri vextir vegna evruupptöku myndi skila 32 milljörðum króna í sparnaði á vöxtum heimilanna
Engin heimild í gagnagrunninum staðfestir þessa tilteknu tölulegu fullyrðingu um 32 milljarða króna sparnað fyrir hvert prósentustig í lægri vöxtum. Heimildirnar lýsa almennum vaxtamun (CURR-DATA-007: Íslendingar greiða 3–4 sinnum hærri heildarvexti en evrusvæðisbúar) og mögulegri 3–4 prósentustiga lækkun ef evran væri tekin upp (CURR-DATA-015), en gefa ekki út reikning á heildarsparnaði heimila í krónum talið.
Samhengi sem vantar
Til að staðfesta tölulega fullyrðingu af þessu tagi þyrfti uppfærða útreikninga á heildarstofni íbúðalána á Íslandi og næmnigreiningu vaxtakostnaðar. Ekkert af heimildunum framkvæmir þennan útreikning. HOUSING-DATA-009 og HOUS-DATA-006 minna á að lægri vextir hækka oftast fasteignaverð frekar en að sparnaður lendi hjá heimilum, sem flækir túlkun á slíkum sparnaðartölum.