Stuðningur við ESB-aðild á Íslandi hefur sterka fylgni við efnahagsáföll. Í fjármálakreppunni 2008–2010 hækkaði stuðningur úr um 35% í 55% þegar landsframleiðsla dróst saman um 10,5% og krónan féll um helming. Fylgnistuðullinn milli trausts neytenda og ESB-stuðnings er um -0,6.
Enska frumtextinn
Support for EU membership in Iceland is strongly correlated with economic distress. During the 2008–2010 financial crisis, when GDP contracted by 10.5% cumulatively and the króna lost 50% of its value, support for EU membership surged from ~35% to ~55%. As the economy recovered (2011–2016), support fell back to 25–30%. A secondary uptick to ~40% occurred during the 2022–2023 inflation episode (CPI 8.3–8.7%). This pattern suggests that EU/euro membership is viewed partly as an insurance policy against economic instability rather than a principled commitment to European integration. The correlation coefficient between consumer confidence and EU support is approximately -0.6 (negative: lower confidence = higher EU support).
Heimild
Gallup Ísland — EU polls cross-referenced with Hagstofa consumer confidence index
Gallup á Íslandi er leiðandi skoðanakönnunarfyrirtæki sem framkvæmir reglulegar Þjóðarpúlskannanir um viðhorf almennings til stjórnmála og samfélagsmála.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Fylgni er ekki orsakasamband — aðrir þættir (samsetning ríkisstjórnar, umfjöllun fjölmiðla og alþjóðlegir atburðir) hafa einnig áhrif á stuðning við ESB. Núverandi þjóðaratkvæðagreiðsla fer fram á tímum þegar efnahagsleg afkoma er í meðallagi sem gæti dregið úr stuðningi sem rekja má til neyðarástands. Ef efnahagurinn veikist fyrir ágúst 2026 gæti það verið já-hliðinni í hag.
Notuð í greiningum (16)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin setti ESB-málið á oddinn vegna þess að hún var komin í þrot með efnahagsmálin sem hún var kosin út á — verðbólgu, vexti og stöðu heimilanna.
- Að hluta staðfest Styður Í tíð vinstristjórnarinnar var markmiðið að nota tækifærið í hruninu til að koma Íslandi inn í ESB, og mátti helst ekkert ganga upp á forsendum Íslands af því að það mátti ekki styggja ESB.
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Andstaða við ESB-aðild fer vaxandi milli sambærilegra kannana.
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Andstaða við ESB-aðild fer vaxandi milli sambærilegra kannana.
Andstaðan ekki verið meiri í 16 ár Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Andstaða við ESB-aðild Íslands hefur ekki mælst meiri frá árinu 2010.
Atvinnulífið snýst gegn ESB-viðræðum Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Við fyrri ESB-aðildarumsókn Íslands á árunum 2009–2012 mældist stuðningur félagsmanna Félags atvinnurekenda við aðildarviðræður allt að 60 prósent.
- Að hluta staðfest Styður Tiltrú á íslensku krónunni sem framtíðargjaldmiðli hefur aukist samanborið við eldri kannanir Félags atvinnurekenda.
Ekki framhald á ESB-viðræðum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB-umsóknin árið 2009 var afleiðing falls íslensku bankanna í fjármálakreppunni 2008, að mati Baudenbachers.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Staða efnahagsmála á Íslandi er erfið og atvinnuleysi er að aukast.
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Óstutt Andmælir Í skoðanakönnunum sem gerðar voru í kjölfar efnahagshrunsins 2008–2009 mældist yfir 70% stuðningur við ESB-aðild og jafnvel evru.
- Að hluta staðfest Styður Vorið 2009 hafði stuðningur við ESB-aðildarviðræður lækkað í yfir 60% en stuðningur við fulla aðild var komin niður í jafnvægi milli fylkinga.
- Að hluta staðfest Styður Stuðningur við ESB-aðild hélt áfram að dvína eftir að harðneskja ESB gagnvart Íslandi kom í ljós í Icesave-deilunni og makríldeilunni.
Minnihluti félaga í FA vill halda áfram viðræðum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Eftir að Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu í kjölfar efnahagshrunsins varð meirihluti félagsmanna Félags atvinnurekenda hlynntur framhaldi aðildarviðræðna, allt að 60%.
Mun Trump reyna að koma í veg fyrir inngöngu Íslands í ESB? Blog.is
- Heimildir vantar Styður Margir Íslendingar sjá ESB sem öryggisnet gegn óútreiknanlegum Trump.
Ný könnun: Andstæðingar ESB fá byr í seglin Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Andstaðan við ESB-aðild Íslands hefur ekki mælst meiri í könnunum Gallup frá árinu 2010.
Ný samtök um andstöðu gegn Evrópusambandinu Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þrýstingur á að koma Íslandi inn í ESB hefur lengi verið nokkur og hefur gengið þvert á bakka á síðustu 20 árum.
Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið
- Staðfest Styður Margir sem studdu ESB-aðild vildu fá evru í stað íslensku krónunnar.
- Að hluta staðfest Styður Eitt af markmiðum ESB-aðildar var að styrkja viðskipti og efnahag Íslands eftir bankahrunið 2008.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Andmælir POLITICO greindi frá því að aukinn stuðningur við ESB-aðild á Íslandi væri einkum knúinn áfram af öryggissjónarmiðum og ótta við Trump, fremur en efnahagslegum hvötum.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Minni verðbólga og lægri vextir myndu leiða til minni stuðnings við endurnýjað ESB-umsóknarferli.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í hlaðvarpinu Chess After Dark 27. ágúst 2024 að þegar gengur illa í efnahagsmálum — þ.e. verðbólga og háir vextir — byrji fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Meiri verðbólga eykur líkurnar á því að fólk vilji ganga í Evrópusambandið.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Stuðningur við ESB-aðild hjá Félagi atvinnurekenda tók að hjaðna verulega árin 2016 til 2017 og hefur ekki náð sér á strik síðan.