Ný könnun: Andstæðingar ESB fá byr í seglin
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Andstaða við inngöngu Íslands í Evrópusambandið hefur aukist jafnt og þétt á síðustu tólf mánuðum. Kannanir
andstaða við inngöngu Íslands í Evrópusambandið hefur aukist jafnt og þétt á síðustu tólf mánuðum
Fullyrðing: Andstaða við inngöngu Íslands í Evrópusambandið hefur aukist jafnt og þétt á síðustu tólf mánuðum.
POLL-DATA-001 sýnir að andstaða fór úr u.þ.b. 50% árið 2022 niður í um 40% seint á árinu 2025, sem bendir til minnkandi andstöðu á löngum tíma. Hins vegar sýnir POLL-DATA-014 jafnt 42/42% skiptingu í febrúar-mars 2026 og POLL-DATA-009 tengir sveiflur í ESB-stuðningi við efnahagsaðstæður. Engin heimild í staðreyndagrunni staðfestir «jafna og þétta» aukningu andstöðu á síðustu tólf mánuðum sérstaklega — tímaröðin 2022–2025 bendir þvert á móti til þess að andstaða hafi minnkað þótt hún hafi hugsanlega snúist við á nýjan leik.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn hefur ekki ítarlega tímaröð yfir síðustu tólf mánuði (apríl 2025 til apríl 2026) sem myndi sýna mánaðarlega þróun. POLL-DATA-001 nær til 2022–2025 og sýnir minnkandi andstöðu á því tímabili. Fullyrðingin gæti vísað til nýrri gagna sem eru ekki í staðreyndagrunninum. Þá ber að hafa í huga að spurningaorðalag hefur mikil áhrif á mælda andstöðu (POLL-DATA-010).
Að hluta staðfest Andstaðan við ESB-aðild Íslands hefur ekki mælst meiri í könnunum Gallup frá árinu 2010. Kannanir
Raunar hefur andstaðan ekki mælst meiri í könnunum Gallup frá árinu 2010.
Fullyrðing: Andstaðan við ESB-aðild Íslands hefur ekki mælst meiri í könnunum Gallup frá árinu 2010.
POLL-DATA-009 sýnir að í kjölfar fjármálahrunsins 2008–2010 hækkaði ESB-stuðningur í ~55%, sem þýðir að andstaða var þá um 30–35%. Þegar stuðningur minnkaði aftur á árunum 2011–2016 (niður í 25–30%) jókst andstaða samsvarandi. POLL-DATA-001 sýnir svo andstöðu um 40% árið 2022 og hún hefur verið 42% samkvæmt POLL-DATA-014 (mars 2026). Fullyrðingin er trúverðug að andstaðan sé nú meiri en um árabil, en heimildir staðfesta ekki nákvæmlega hvort hún sé hin mesta frá 2010 — t.d. var andstaða hugsanlega sambærileg á árunum 2014–2016 þegar stuðningur var í lægð.
Samhengi sem vantar
Gallup-tímaröðin yfir ESB-andstöðu frá 2010 til dagsins í dag vantar í staðreyndagrunninn. POLL-DATA-009 bendir til þess að andstaðan hafi verið há á árunum 2014–2016 (stuðningur 25–30%), sem þýðir hugsanlega 50–60% andstöðu þá — hærri en nú (42%). Það dregur úr gildi fullyrðingarinnar um sögulega hæstu andstöðu. Einnig skiptir spurningaorðalag máli (POLL-DATA-010).
Staðfest Níutíu prósent kjósenda Miðflokksins segja sig andvíga inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
Andstaðan við inngöngu Íslands í Evrópusambandið er mest hjá kjósendum Miðflokksins en 90% þeirra segjast andvígir inngöngu.
Fullyrðing: Níutíu prósent kjósenda Miðflokksins segja sig andvíga inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~10% stuðning við ESB-aðild meðal kjósenda Miðflokksins, sem gefur til kynna ~90% andstöðu og samræmist fullyrðingunni. POLITICAL-DATA-005 og POL-DATA-020 staðfesta að Miðflokkurinn er sterkasti ESB-andstæðingurinn á Alþingi. POLL-DATA-016 staðfestir einnig að kjósendur Miðflokksins eru meðal andvígra ESB-aðild.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 gefur ~10% stuðning sem gefur 90% andstöðu til kynna, en raunveruleg flokkasundurliðun (andstaða vs. óákveðnir) er ekki nákvæm. Flokkabundnir undirhópar hafa meiri skekkjumörk vegna fárra svarenda. Gögnin eru frá nóvember 2025; apríl 2026-tölur gætu verið aðrar.
Að hluta staðfest Áttatíu og fimm prósent kjósenda Framsóknarflokksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
Alls segjast 85% kjósenda Framsóknarflokksins andvígir inngöngu
Fullyrðing: Áttatíu og fimm prósent kjósenda Framsóknarflokksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~20% ESB-stuðning meðal Framsóknar-kjósenda (nóvember 2025), sem gefur til kynna ~80% andstöðu — lægra en fullyrðingin um 85%. POL-DATA-020 og POLL-DATA-016 lýsa Framsóknar-kjósendum sem «um það bil jafnt skiptum» varðandi framhald viðræðna, sem gefur öðruvísi mynd. Munurinn gæti skýrst af því að greinin vísar til nýrri könnunar eða að spurningin snýr sérstaklega að ESB-aðild (ekki viðræðum), þar sem andstaðan er venjulega meiri.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-016 segir Framsóknar-kjósendur «um það bil jafnt skipta» varðandi viðræður, sem er verulegur munur á 85% andstöðu. Greinarmunurinn á milli stuðnings við ESB-aðild og stuðnings við viðræður (POLL-DATA-010) getur skýrt eitthvað af misræminu. Flokkabundnir undirhópar byggja á fáum svarendum og hafa breiðari skekkjumörk.
Að hluta staðfest Áttatíu og þrjú prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
83% kjósenda Sjálfstæðisflokksins
Fullyrðing: Áttatíu og þrjú prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~25% ESB-stuðning meðal kjósenda Sjálfstæðisflokksins (nóvember 2025), sem gefur til kynna ~75% andstöðu — lægra en fullyrðingin um 83%. POL-DATA-006 nefnir 20–25% stuðning, sem þýðir 75–80% andstöðu. Fullyrðingin um 83% andstöðu er í hærri kantinum og gæti komið úr nýrri könnun sem mælir beinan aðildarstuðning þar sem andstaðan er yfirleitt meiri.
Samhengi sem vantar
Heimildir benda til 75–80% andstöðu frekar en 83%, en munurinn er innan skekkjumarka flokkabundinna undirhópa. Mismunandi spurningaorðalag (ESB-aðild vs. viðræður) getur haft áhrif (POLL-DATA-010). Tölurnar úr POLL-DATA-011 eru frá nóvember 2025 og gætu hafa breyst.
Að hluta staðfest Tíu prósent kjósenda Framsóknarflokksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið — hæst hlutfall meðal kjósenda þessara þriggja flokka. Kannanir
Af þessum þremur flokkum er flestir kjósenda Framsóknar hlynntir eða 10%
Fullyrðing: Tíu prósent kjósenda Framsóknarflokksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið — hæst hlutfall meðal kjósenda þessara þriggja flokka.
POLL-DATA-011 sýnir ~20% ESB-stuðning meðal Framsóknar-kjósenda, sem er tvöfalt hærra en fullyrðingin um 10%. Þó er samanburðurinn réttmætur: Framsóknar-kjósendur eru hlynntari en kjósendur Miðflokksins (~10%) og Sjálfstæðisflokksins (~25%) — en Sjálfstæðisflokkskjósendur eru reyndar hlynntari samkvæmt þessum gögnum, sem stangast á við fullyrðinguna. Munurinn gæti stafað af mismunandi könnunum eða spurningaorðalagi.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 sýnir ~20% stuðning hjá Framsóknar-kjósendum og ~25% hjá Sjálfstæðisflokkskjósendum, sem stangast á við bæði töluna (10% í stað 20%) og röðunina (Framsókn ekki hæst). Greinarmunur á milli spurninga um aðild og viðræður gæti skýrt eitthvað. Fullyrðingin gæti vísað til annarrar könnunar sem ekki er í staðreyndagrunni.
Að hluta staðfest Fimm prósent kjósenda Miðflokksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
þetta hlutfall er 5% hjá kjósendum Miðflokksins
Fullyrðing: Fimm prósent kjósenda Miðflokksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~10% ESB-stuðning hjá Miðflokkskjósendum (nóvember 2025), sem er tvöfalt meira en fullyrðingin um 5%. Fullyrðingin er þó í réttri átt — stuðningur hjá Miðflokkskjósendum er mjög lágur. Talan 5% gæti komið úr nýrri könnun sem mælir beinan aðildarstuðning frekar en stuðning við viðræður, en heimildir staðfesta ekki þessa tölu.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 mælir ~10% stuðning, ekki 5%. Munurinn gæti skýrst af mismunandi spurningaorðalagi eða tímasetningu könnunar. Flokkasundurliðanir Miðflokksins byggjast á fáum svarendum og hafa breiðari skekkjumörk.
Að hluta staðfest Þrjú prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
3% hjá kjósendum Sjálfstæðisflokksins
Fullyrðing: Þrjú prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
Heimildir benda til verulega hærri stuðnings en 3%. POLL-DATA-011 sýnir ~25% ESB-stuðning hjá Sjálfstæðisflokkskjósendum og POL-DATA-006 nefnir 20–25%. Munurinn á 3% og 20–25% er of mikill til að skýrast af skekkjumörkum einum. Talan 3% gæti vísað til annarrar spurningar eða könnunar, en hún er ekki studd af neinum heimild í staðreyndagrunni.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 og POL-DATA-006 sýna samhljóða 20–25% ESB-stuðning hjá Sjálfstæðisflokkskjósendum, sem er margfalt meira en 3%. Jafnvel með mismunandi spurningaorðalagi er munurinn of mikill. Greinin gæti vísað til nýrrar könnunar sem spyr um beinan aðildarvilja frekar en almennan stuðning, en sú könnun er ekki í staðreyndagrunni.
Að hluta staðfest Áttatíu og þrjú prósent kjósenda Samfylkingarinnar segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
kjósendur Samfylkingarinnar eru hlynntastir inngöngu í Evrópusambandið eða 83% þeirra
Fullyrðing: Áttatíu og þrjú prósent kjósenda Samfylkingarinnar segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~75% ESB-stuðning meðal kjósenda Samfylkingarinnar (nóvember 2025), sem er lægra en fullyrðingin um 83%. Þó er Samfylkingin meðal ESB-hlynntari flokka samkvæmt POLL-DATA-016 og POL-DATA-001. Fullyrðingin segir einnig að Samfylkingarkjósendur séu «hlynntastir», en POLL-DATA-011 sýnir ~90% stuðning hjá Viðreisnarkjósendum — þeir eru hlynntari. Talan 83% gæti komið úr nýrri könnun.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 sýnir ~75%, ekki 83%. Viðreisnarkjósendur mæla ~90% og eru hlynntari en Samfylkingarkjósendur samkvæmt þessu — sem stangast á við fullyrðinguna um að Samfylkingarkjósendur séu hlynntastir. Greinin gæti þó vísað til sérstakrar könnunar frá apríl 2026. Skekkjumörk flokkabundinna undirhópa eru töluverð.
Að hluta staðfest Sjötíu og átta prósent kjósenda Viðreisnar segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
Alls eru 78% kjósenda Viðreisnar hlynntir inngöngu
Fullyrðing: Sjötíu og átta prósent kjósenda Viðreisnar segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~90% stuðning hjá Viðreisnarkjósendum (nóvember 2025), sem er talsvert hærra en fullyrðingin um 78%. POLL-DATA-016 staðfestir að Viðreisnarkjósendur eru mest ESB-hlynntir, sem passar við fullyrðinguna að meginstefnu. Munurinn á 78% og ~90% gæti stafað af mismunandi spurningaorðalagi eða nýrri könnun þar sem stuðningur hefur minnkað.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 mælir ~90% en fullyrðingin segir 78%. Munurinn gæti skýrst af mismunandi tímasetningu (nóvember 2025 vs. nýrri könnun), eða af greinarmuni á milli stuðnings við «ESB-aðild» og «viðræður» (POLL-DATA-010). Flokkasundurliðanir hafa breiðari skekkjumörk.
Að hluta staðfest Fjörutíu og níu prósent kjósenda Flokks fólksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
49% kjósenda Flokks fólksins
Fullyrðing: Fjörutíu og níu prósent kjósenda Flokks fólksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir aðeins ~10% ESB-stuðning hjá kjósendum Flokks fólksins (nóvember 2025), sem er gífurlega frábrugðið 49%. POLITICAL-DATA-014 nefnir 35–40% stuðning við viðræður (ekki aðild). Talan 49% gæti komið úr nýrri könnun eða vísa til stuðnings við viðræður frekar en aðild, en engin heimild í staðreyndagrunni nálgast þessa tölu. Þó ber hún sterkt rök að greinarmunur á viðræðum og aðild skipti máli.
Samhengi sem vantar
Heimildir sýna mjög mismunandi tölur: POLL-DATA-011 gefur ~10% aðildarstuðning, POLITICAL-DATA-014 gefur 35–40% viðræðustuðning, en fullyrðingin segir 49% hlynntir aðild. Talan 49% er ekki studd af neinum heimild. Greinarmunur á viðræðum og aðild (POLL-DATA-010) og flokkaskipting innan Flokks fólksins gætu skýrt eitthvað, en bilið er of mikið.
Að hluta staðfest Þrjátíu og tvö prósent kjósenda Flokks fólksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
Alls segjast 32% kjósenda Flokks fólksins vera andvígir inngöngu í Evrópusambandið
Fullyrðing: Þrjátíu og tvö prósent kjósenda Flokks fólksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~90% andstöðu meðal kjósenda Flokks fólksins (þ.e. aðeins ~10% stuðningur), sem stangast verulega á við 32% andstöðu. POLITICAL-DATA-014 segir meirihluta kjósenda flokksins vera á móti aðildarviðræðum. Talan 32% gæti stafað af nýrri könnun, en engin heimild í staðreyndagrunni styður svo lága andstöðu meðal kjósenda þessa ESB-andvíga flokks.
Samhengi sem vantar
Veruleg ósamræmi: POLL-DATA-011 gefur ~90% andstöðu en fullyrðingin segir 32%. POLITICAL-DATA-014 staðfestir að meirihluti kjósenda Flokks fólksins er andvígur. Ef 49% eru hlynntir (fullyrðing 11) og 32% andvígir, eru ~19% óákveðnir — þessi skipting hefur ekkert stoð í heimildum og gæti vísað til allt annarrar könnunar eða spurningar.
Að hluta staðfest Sex prósent kjósenda Samfylkingarinnar segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
þetta hlutfall er 6% hjá kjósendum Samfylkingarinnar
Fullyrðing: Sex prósent kjósenda Samfylkingarinnar segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~75% ESB-stuðning meðal Samfylkingarkjósenda (nóvember 2025), sem gefur ~25% andstöðu til kynna — verulega hærra en 6%. Ef fullyrðingin um 83% stuðning er rétt (fullyrðing 9) þá gætu 6% andvígir passað, en heimildir staðfesta ekki þessa tölu beint. POLL-DATA-016 og POLITICAL-DATA-008 staðfesta að Samfylkingarkjósendur eru mjög ESB-hlynntir, sem bendir til lágrar andstöðu — en nákvæm 6% tala er ekki í staðreyndagrunninum.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 gefur til kynna ~25% andstöðu hjá Samfylkingarkjósendum (100% - 75% stuðningur), en sá útreikningur vantar óákveðna kjósendur. Ef nýrri könnun mælir 83% stuðning og 6% andstöðu, eru ~11% óákveðnir. Flokkasundurliðanir hafa mikla skekkju. Greinin gæti vísað til könnunar sem er ekki í staðreyndagrunni.
Að hluta staðfest Þrjú prósent kjósenda Viðreisnar segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Kannanir
3% hjá kjósendum Viðreisnar
Fullyrðing: Þrjú prósent kjósenda Viðreisnar segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
POLL-DATA-011 sýnir ~90% ESB-stuðning hjá Viðreisnarkjósendum, sem gefur ~10% andstöðu til kynna — hærra en 3%. Ef fullyrðingin um 78% stuðning er rétt (fullyrðing 10) þá gætu 3% andvígir passað, en heimildir staðfesta ekki þessa tölu beint. POLL-DATA-016 staðfestir að Viðreisnarkjósendur eru mest ESB-hlynntir, sem bendir til mjög lágrar andstöðu.
Samhengi sem vantar
POLL-DATA-011 gefur til kynna ~10% andstöðu (100% - 90%) en fullyrðingin segir 3%. Munurinn gæti skýrst af mismunandi spurningaorðalagi, eða af því að stór hluti (19%) er óákveðinn. Talan 3% gæti komið úr nýrri könnun. Flokkabundnir undirhópar smærri flokka hafa mikla skekkju.