← Til baka á Heimildir
POL-DATA-020 Sérfræðigreining
Flokkastefnur Stjórnmálalegt opposition eu positions 2026
Helstu stjórnarandstöðuflokkar í mars 2026: Sjálfstæðisflokkurinn (13 sæti) er andvígur ESB-aðild og gagnrýnir kosningadaginn 29. ágúst sem óheppilegan, Miðflokkurinn (8 sæti) er harðastur í andstöðunni og hefur gagnrýnt bæði aðildina og þjóðaratkvæðagreiðsluferlið, en Framsóknarflokkurinn (4 sæti) er innbyrðis klofinn þótt hann sé í grunninn ESB-efins.
Enska frumtextinn

As of March 2026, the main opposition parties' positions on the EU referendum are: Sjálfstæðisflokkurinn (Independence Party, 13 seats) opposes EU membership but has not called for boycotting the referendum. The party's official position emphasises sovereignty, control of natural resources (especially fisheries), and the adequacy of the EEA arrangement. Sjálfstæðisflokkurinn has criticised the 29 August referendum date as unsuitable, arguing meaningful public debate cannot occur during summer holidays. The party's former leader submitted parliamentary resolutions six times to withdraw Iceland's EU application entirely. Miðflokkurinn (Centre Party, 8 seats) is firmly opposed to EU membership and has been the most vocally anti-EU party in Alþingi, consistently arguing against both membership and the referendum process. Framsóknarflokkurinn (Progressive Party, 4 seats) is internally divided but historically EU-sceptic; approximately half of its voters oppose continuing negotiations.

Heimild

Sjálfstæðisflokkurinn — party website (xd.is); Miðflokkurinn — public statements; Gallup Þjóðarpúls party breakdown March 2026

Opinber vefsíða Sjálfstæðisflokksins (xd.is), opinberar yfirlýsingar Miðflokksins og niðurstöður Þjóðarpúls Gallup um flokksskiptingu kjósenda í mars 2026.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Afstaða flokka getur breyst, sérstaklega þegar nær dregur þjóðaratkvæðagreiðslu og kosningabaráttan harðnar. Innri klofningur er til staðar innan allra flokka – Sjálfstæðisflokkurinn hefur atvinnulífsvænan arm sem er opnari fyrir aðild að ESB og einstakir þingmenn kunna að ganga gegn flokkslínunni. Framsóknarflokkurinn, með sín fjögur þingsæti, hefur tapað fyrri styrk og afstaða hans hefur minna vægi en áratugina á undan.

Notuð í greiningum (28)

Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn er á móti ESB-aðildarviðræðum.

Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður Það er ekki meirihluti fyrir ESB-aðild á Alþingi.

Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn

  • Að hluta staðfest Andmælir Nánast allir flokkar á Alþingi lofuðu í kosningum að þjóðin ætti að ráða úrslitum um næstu skref varðandi aðildarumsóknina að ESB

Andstaðan ekki verið meiri í 16 ár Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Andmælir 85% kjósenda Framsóknarflokksins eru andvígir ESB-aðild.

Dagur reifar ömurlegar afleiðingar Brexit DV

  • Að hluta staðfest Styður Í íslenskri opinberri umræðu er nær enginn þátttakandi sem talar fyrir því að ganga úr EES-samningnum
  • Að hluta staðfest Styður Háværustu andstæðingar Evrópusambandsins á Íslandi eru þeir sem tala gegn EES-samningnum

Ekki sannfærð um aðild en kallar eftir kjölfestu í umræðu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Framsóknarflokkurinn er einhuga í sinni afstöðu gegn aðild að Evrópusambandinu.

Fólk sem treystir ekki þjóð til að hafa vit fyrir sjálfri sér Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Forsvarsmenn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks vildu á kjörtímabilinu 2009 til 2013 fara í svokallað tvöfalt atkvæðagreiðsluferli í ESB-málinu.
  • Að hluta staðfest Styður Andstæðingar þjóðaratkvæðagreiðslunnar eru í minnihluta á þingi.

Fyrstu umræðu um ESB-tillögu lokið Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Í umræðunni á Alþingi hafa komið fram skiptar skoðanir stjórnarliða og stjórnarandstöðunnar um ESB-aðildarviðræður.

Geta ekki sagt „full og varanleg“ Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Formaður Framsóknarflokksins og þingmaður Sjálfstæðisflokksins töldu báðir skort hafa á svörum, greiningum og skýrum upplýsingum frá utanríkisráðherra um undirbúning þjóðaratkvæðagreiðslunnar.

Guðlaugur Þór: Það á að vera hægt að ræða öll mál í Sjálfstæðisflokknum – líka aðild að ESB DV

  • Staðfest Styður Í Sjálfstæðisflokknum hefur lengi verið erfitt að ræða ESB-aðild og Evrópumál — það var talið ótækt að vekja máls á þeim.
  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn er ekki sammála um Evrópumál og ESB-aðild.

Ísland er ekki til sölu Vísir

  • Staðfest Styður Framsóknarflokkurinn er gegn ESB-aðild Íslands

Ísland í NATO – ekki ESB! bjorn_is

  • Að hluta staðfest Styður 84% þeirra sem myndu kjósa Sjálfstæðisflokkinn eru andvígir ESB-aðild.

Kolbrún segir stjórnarandstöðuna tala niður til þjóðarinnar DV

  • Að hluta staðfest Styður Kolbrún Bergþórsdóttir segir að þingmenn stjórnarandstöðunnar, aðallega úr Sjálfstæðisflokki og Miðflokki, séu á móti fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður.
  • Að hluta staðfest Styður Kolbrún Bergþórsdóttir fullyrðir að stjórnarandstaðan haldi því fram að engar undanþágur séu í boði í ESB-samningaviðræðum.

Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Ísland er ekki með þingmeirihluta fyrir ESB-aðildarumsókninni á Alþingi.

Ný könnun: Andstæðingar ESB fá byr í seglin Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður Níutíu prósent kjósenda Miðflokksins segja sig andvíga inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
  • Að hluta staðfest Andmælir Áttatíu og fimm prósent kjósenda Framsóknarflokksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
  • Að hluta staðfest Styður Áttatíu og þrjú prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.

Segir það dellu að aðildarviðræður séu hafnar Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram tillögu um að þjóðaratkvæðagreiðslan verði frestuð um nokkrar vikur

Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV

  • Að hluta staðfest Styður Framsóknarflokkurinn tók þátt í samningsgerð EES-samningsins en snerist síðan gegn honum þegar kom að kosningunum.
  • Að hluta staðfest Styður Bæði Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn líta í dag á EES-samninginn sem mikilvægasta og veigameirisamning í sögu Íslands.

Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV

  • Að hluta staðfest Styður Allir stjórnmálaflokkar á Alþingi viðurkenna mikilvægi EES-samningsins fyrir atvinnulíf og efnahag landsmanna.

Sjái þegar merki um að forspá um klofningu þjóðarinnar standist Vísir/Bylgjan

  • Að hluta staðfest Styður Bæði Kristrún Frostadóttir og stjórnarandstaðan spáðu fyrir kosningar að þjóðaratkvæðagreiðslan myndi skipta þjóðinni í fylkingar.

Sjávarauðlindin í ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Útgerðin og stjórnmálaflokkar hennar hafa verið mótfallin því að eftirlitskerfi á borð við það sem ESB krefst verði gert að íslenskum lögum.

Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin

  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkur, Framsóknarflokkur og Flokkur fólksins leggjast gegn ESB-aðild ásamt Miðflokknum.

Stjórnarskráin bannar ESB-aðild Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Aðeins tveir þingflokkar af sex vilja ESB-aðild á Alþingi.

Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin

  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn er gegn ESB-aðild Íslands.

Það má semja um aðildarskilmála að ESB DV

  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkurinn stefndi á að söguleg réttindi Íslendinga til veiða innan 200 mílna yrðu tryggð í ESB-samningi.

Þegar fílarnir dansa er ekki gott að vera gras RÚV

  • Staðfest Styður Fulltrúar Sjálfstæðisflokks og Miðflokks kröfðust svara um hvort tryggja ætti yfirráð Íslands yfir sjávarauðlindum í aðildarviðræðum við Evrópusambandið.

Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Hugmyndir um að svara ESB með mótvægistollum eða hætta innleiðingu EES-gerða eru vanreifaðar.

Þriðjungur andvígur atkvæðagreiðslunni Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Kjósendur Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins eru andvígastir þjóðaratkvæðagreiðslunni.
  • Að hluta staðfest Styður Rúmur helmingur kjósenda Framsóknarflokksins er andvígur þjóðaratkvæðagreiðslunni.

Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstaðan á Alþingi er alfarið á móti ESB-aðild.