Ekki sannfærð um aðild en kallar eftir kjölfestu í umræðu
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Framsóknarflokkurinn er einhuga í sinni afstöðu gegn aðild að Evrópusambandinu. Flokkastefnur
Lilja Dögg Alfreðsdóttir formaður Framsóknarflokksins hefur sagt flokkinn einhuga í sinni afstöðu gegn aðild að Evrópusambandinu.
Fullyrðing: Framsóknarflokkurinn er einhuga í sinni afstöðu gegn aðild að Evrópusambandinu.
Heimildir staðfesta að Framsóknarflokkurinn sé á móti ESB-aðild, en fullyrðingin um «einhuga» afstöðu er of víð. POL-DATA-007 bendir á að yngri þingmenn flokksins hafi tekið pragmatískari afstöðu og telji að sameiginleg landbúnaðarstefna ESB geti reynst bændum hagstæð. POL-DATA-020 sýnir jafnframt að um helmingur kjósenda flokksins sé andvígur framhaldi viðræðna — sem þýðir að hinn helmingurinn er opinn fyrir þeim. Þá nefnir POLITICAL-DATA-007 að sumir flokksmeðlimir hafi sýnt vilja til að endurmeta ESB-afstöðu flokksins. Formlega er flokkurinn á móti aðild, en orðið «einhuga» gefur ranga mynd af innri spennum.
Samhengi sem vantar
POL-DATA-007 bendir á að formaður flokksins þegar heimildin var skráð var Sigurður Ingi Jóhannsson, ekki Lilja Dögg Alfreðsdóttir — formannsbreytingin er ekki staðfest í heimildum. Sumir yngri þingmenn hafa tekið pragmatískari afstöðu og kjósendur flokksins eru klofnir. Þá hefur kjósendagrunnur flokksins borgaravæðst, sem kann að draga úr landbúnaðartengdri andstöðu.
Staðfest Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra tilkynnti um þjóðaratkvæðagreiðsluna í upphafi mars 2026. Fullveldi
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra tilkynnti um atkvæðagreiðsluna í upphafi mánaðar og hefur lagt fram þingsályktunartillögu þess efnis á þingi.
Fullyrðing: Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra tilkynnti um þjóðaratkvæðagreiðsluna í upphafi mars 2026.
SOV-LEGAL-028 staðfestir að þingsályktunartillagan var lögð fram föstudaginn 7. mars 2026 og SOV-PARL-001 staðfestir flutningsræðu utanríkisráðherra 9. mars. SOV-INTL-001 bendir á að ríkisstjórnin hafi tilkynnt dagsetninguna formlega 7. mars. Fullyrðingin er rétt hvað varðar bæði tilkynningu og framlagningu þingsályktunartillögu.
Samhengi sem vantar
POLITICO Europe greindi frá áformum um þjóðaratkvæðagreiðslu þegar 23. febrúar og forsætisráðherra staðfesti áform við Bloomberg 25. febrúar — tilkynningin í mars var því formleg staðfesting á fréttaleku sem átti sér stað vikum fyrr.
Heimildir vantar Þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðsluna var til umræðu á þremur þingfundum. Fullveldi
Tillagan var til umræðu á þremur þingfundum og á fundum bæði utanríkismála- og stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
Fullyrðing: Þingsályktunartillaga um þjóðaratkvæðagreiðsluna var til umræðu á þremur þingfundum.
Engar heimildir í staðreyndagrunninum staðfesta nákvæman fjölda þingfunda þar sem tillagan var rædd. SOV-PARL-001 og SOV-PARL-005 vísa til umræðna á Alþingi en tilgreina ekki fjölda funda. SOV-LEGAL-028 lýsir framlagningu tillögunnar en nefnir ekki hversu oft hún kom til umræðu. Talan «þrír þingfundir» er ekki staðfest né afsönnuð.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðreyndagrunnsins ná yfir framlagningu og fyrstu umræðu en innihalda ekki yfirlit yfir heildarfjölda þingfunda þar sem tillagan var á dagskrá. Þingræður Höllu Hrundar frá 9. og 16. mars benda til að umræður hafi átt sér stað á fleiri en einum fundi, en nákvæm tala er óstaðfest.
Að hluta staðfest Þingsályktunartillagan var til umræðu á fundum bæði utanríkismálanefndar og stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar. Fullveldi
Tillagan var til umræðu á þremur þingfundum og á fundum bæði utanríkismála- og stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
Fullyrðing: Þingsályktunartillagan var til umræðu á fundum bæði utanríkismálanefndar og stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
SOV-LEGAL-028 og SOV-PARL-005 staðfesta þátt utanríkismálanefndar — stjórnarandstaðan kvartaði yfir ófullnægjandi samráði við nefndina og SOV-LEGAL-019 lýsir hlutverki hennar samkvæmt 24. grein þingskipanalaga. Hins vegar nefna engar heimildir í staðreyndagrunninum stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd sérstaklega. Fyrri hluti fullyrðingarinnar (utanríkismálanefnd) er studdur, en seinni hlutinn (stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd) er óstaðfestur.
Samhengi sem vantar
Heimildir fjalla eingöngu um utanríkismálanefnd. Þátttaka stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar er trúverðug í ljósi eðlis málsins (þjóðaratkvæðagreiðsla varðar stjórnskipulegt fyrirkomulag), en engar heimildir staðfesta hana beint.
Staðfest Þingsályktunartillagan er til vinnslu hjá utanríkismálanefnd Alþingis (mars 2026). Fullveldi
Tillagan er nú til vinnslu hjá utanríkismálanefnd.
Fullyrðing: Þingsályktunartillagan er til vinnslu hjá utanríkismálanefnd Alþingis (mars 2026).
SOV-LEGAL-028 staðfestir að tillagan var lögð fram 7. mars 2026 og ríkisstjórnin sagði nefndinni yrði gefinn nægilegur tími til umfjöllunar. SOV-PARL-005 staðfestir bæði að tillagan sé til meðferðar og að utanríkismálanefnd hafi verið hluti af ferlinu — gagnrýni stjórnarandstöðunnar beindist einmitt að ófullnægjandi samráði við nefndina, sem sýnir að tillagan var í vinnslu hjá henni. Þá vísar SOV-LEGAL-019 til hlutverks nefndarinnar samkvæmt þingskipanalögum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta nefndarvinnslu en tilgreina ekki nákvæma stöðu tillögunnar innan nefndarinnar í mars 2026 (hvort fyrsta umræða nefndar hafi farið fram, hvort umsagnarferli sé hafið o.s.frv.).
Heimildir vantar Utanríkismálanefnd Alþingis gaf umsagnarfrest til 7. apríl 2026 vegna þingsályktunartillögunnar. Fullveldi
Nefndin hefur gefið umsagnarfrest til 7. apríl og hafa eins og stendur sent inn umsögn.
Fullyrðing: Utanríkismálanefnd Alþingis gaf umsagnarfrest til 7. apríl 2026 vegna þingsályktunartillögunnar.
Engar heimildir í staðreyndagrunninum nefna umsagnarfrest til 7. apríl 2026. SOV-LEGAL-028 og SOV-PARL-005 fjalla um framlagningu tillögunnar og nefndarvinnslu en tilgreina ekki sérstakar dagsetningar umsagnarfrests. Þetta er sennilega nýleg upplýsing sem hefur ekki verið skráð í staðreyndagrunn.
Samhengi sem vantar
Tiltækar heimildir staðfesta að tillagan sé til meðferðar hjá utanríkismálanefnd og að nefndarvinna sé í gangi, en nákvæm dagsetning umsagnarfrests er ekki í staðreyndagrunninum. Slíkar upplýsingar koma yfirleitt frá þingtíðindum eða nefndardagskrá sem ekki eru hluti af heimildasafninu.
Að hluta staðfest Halla Hrund Logadóttir, þingkona Framsóknarflokksins, telur EES-samninginn hafa reynst Íslendingum vel. EES/ESB-löggjöf
Halla Hrund telur EES-samninginn hafa reynst Íslendingum vel en að það þurfi að efla alþjóðasamstarf.
Fullyrðing: Halla Hrund Logadóttir, þingkona Framsóknarflokksins, telur EES-samninginn hafa reynst Íslendingum vel.
POLITICAL-DATA-007 staðfestir að Halla Hrund Logadóttir sé þingkona Framsóknarflokksins í Suðurkjördæmi. Þingræða hennar frá 9. mars 2026 sýnir jákvæða afstöðu til þjóðaratkvæðagreiðslunnar og pragmatíska nálgun, en bein tilvitnun um EES-samninginn kemur ekki skýrt fram í þeim brotum sem tiltæk eru. Afstaðan er í samræmi við almennan tón flokksins — POL-DATA-007 nefnir að Framsóknarflokkurinn sé á móti ESB-aðild en gagnrýnir ekki EES-samninginn sjálfan. Nákvæm orðanotkun Höllu Hrundar er þó ekki staðfest beint úr heimildum.
Samhengi sem vantar
Þingræðubrot Höllu Hrundar sýna opna afstöðu gagnvart þjóðaratkvæðagreiðslunni, en innihalda ekki beina tilvitnun um EES-samninginn. Fullyrðingin byggist á fjölmiðlatilvísun sem er ekki í staðreyndagrunninum.
Að hluta staðfest Halla Hrund Logadóttir hefur alltaf talið Ísland vel sett innan EES-samningsins. EES/ESB-löggjöf
Hún segist alltaf hafa talið Ísland vel sett innan EES-samningsins en á sama tíma sé mikilvægt að ræða af alvöru hvernig Ísland hagar sínum alþjóðamálum.
Fullyrðing: Halla Hrund Logadóttir hefur alltaf talið Ísland vel sett innan EES-samningsins.
POLITICAL-DATA-007 staðfestir stöðu Höllu Hrundar sem þingkonu Framsóknarflokksins og POL-DATA-007 staðfestir að flokkurinn sé á móti ESB-aðild en hafi ekki gagnrýnt EES-samninginn — sem samrýmist þeirri afstöðu að Ísland sé vel sett innan EES. Þingræðubrot hennar frá 9. mars sýna jákvæða og opna nálgun gagnvart alþjóðasamstarfi. Orðalagið «alltaf» er þó fullyrðing sem erfitt er að sannreyna án sögulegra heimilda um afstöðu hennar yfir lengri tíma.
Samhengi sem vantar
Orðið «alltaf» felur í sér söguleg fullyrðingu sem engar heimildir í staðreyndagrunninum geta staðfest eða afsannað. Halla Hrund var kosin á þing 2024 og heimildir ná ekki aftur til fyrri afstöðu hennar. Þá er athyglisvert að POLITICAL-DATA-007 nefnir að sumir flokksmeðlimir séu opnir fyrir endurmetnu ESB-stöðu, sem kann að sýna flóknari afstöðu innan flokksins.