← Til baka á Heimildir
POLITICAL-DATA-014 Sérfræðigreining Miðlungs
Flokkastefnur Stjórnmálalegt flokkur folksins coalition contradiction
Flokkur fólksins er í þversagnarkenndri stöðu í ESB-umræðunni — flokkurinn situr í ríkisstjórn með tveimur ESB-hlynntum flokkum en er sjálfur ESB-efins. Gallup-gögn benda til að um 35–40% kjósenda flokksins styðji aðildarviðræður en meirihlutinn sé andvígur. Þessi aðstaða skapar sérkennilega hreyfingu þar sem stjórnarflokkur herðist gegn þeirri niðurstöðu sem eigin ríkisstjórn vinnur að.
Enska frumtextinn

Flokkur fólksins (the People's Party) occupies a contradictory position in the EU referendum debate. The party holds 8 seats in the Althingi and is a junior coalition partner alongside Samfylkingin (Social Democrats, pro-EU) and Viðreisn (Reform Party, strongly pro-EU). The coalition agreement includes the commitment to hold the 29 August 2026 referendum on resuming EU accession negotiations. However, Flokkur fólksins officially opposes EU membership and its leader Inga Sæland has repeatedly expressed EU-sceptic views. The party's voter base is split: Gallup data suggests roughly 35–40% of Flokkur fólksins voters support EU negotiations, while the majority oppose. This creates an unusual dynamic where a governing party is actively campaigning against the outcome its own coalition is facilitating. Similar situations have occurred in other European referenda — notably the 2016 UK referendum, where the Conservative cabinet was split between Leave and Remain camps.

Heimild

Flokkur fólksins party platform; Gallup Þjóðarpúls cross-tabulations by party (February 2026); Althingi coalition agreement 2024

Stefnuskrá Flokks fólksins, krossgreining Þjóðarpúls Gallup eftir flokkum í febrúar 2026 og stjórnarsáttmáli ríkisstjórnarinnar 2024.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Tilteknar tölur um skiptingu atkvæða eru áætlaðar og byggja á krosskeyrslum kannana með tiltölulega litlum úrtökum. Afstaða Flokks fólksins gæti þróast þegar nær dregur þjóðaratkvæðagreiðslunni. Flokkurinn gæti verið að nota þjóðaratkvæðagreiðsluna til að tjá andstöðu við ESB um leið og stöðugleika í ríkisstjórnarsamstarfi er viðhaldið. Innri hreyfingar innan flokksins eru ef til vill ekki að fullu sýnilegar í opinberum skoðanakönnunum.

Notuð í greiningum (20)

#123. - Er kreppuverðbólga að skella á landinu? Spursmál (mbl.is)

  • Staðfest Styður Gjá er á milli meirihluta og minnihluta í þinginu um þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB-aðild.

25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)

  • Að hluta staðfest Styður Flokkur fólksins hefur alltaf verið hlynntur beinu lýðræði og Inga Sæland hefur talað fyrir þjóðaratkvæðagreiðslum alveg frá stofnun flokksins.

Að ESB umræðu, þjóðaratkvæði og hugsanlega aðildarviðræðu að þjóðinni forspurðri Blog.is

  • Staðfest Styður Flokkur fólksins sagðist vera á móti ESB-aðild en er þrátt fyrir það hluti af ríkisstjórn sem fer í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-málið

Andstaðan ekki verið meiri í 16 ár Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður 49% kjósenda Flokks fólksins eru hlynntir ESB-aðild.
  • Að hluta staðfest Andmælir 32% kjósenda Flokks fólksins eru andvígir ESB-aðild.

Bókaspjall: Frelsið eftir Mill með Hannesi Hólmsteini Spursmál (mbl.is)

  • Staðfest Styður Stór gjá er á milli meirihluta og minnihluta á Alþingi um þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild.

Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV

  • Að hluta staðfest Andmælir Allir flokkar ríkisstjórnarinnar voru sammála um að þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-aðildarviðræður yrði haldin, þrátt fyrir skiptar skoðanir innan og milli flokka.

ESB-tillaga Þorgerðar Katrínar hangir á bláþræði Nútíminn

  • Að hluta staðfest Styður Inga Sæland lýsti því yfir í pistli í Morgunblaðinu að hún væri sjálf á móti aðild Íslands að ESB.
  • Staðfest Styður Inga Sæland styður að þjóðin fái að greiða atkvæði um ESB-aðildarmálið þrátt fyrir eigin andstöðu við aðild.
  • Að hluta staðfest Styður Ráðherrar Samfylkingar og Flokks fólksins hafa síðustu daga gert sér far um að setja fyrirvara við málatilbúnað Þorgerðar Katrínar og Viðreisnar í ESB-málinu.

Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Samfylkingin, Viðreisn og Flokkur fólksins hafi sett ESB-aðild aftur á dagskrá með fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu.

Hefur leshæfnin smitast inn í ráðuneytin Blog.is

  • Að hluta staðfest Andmælir Samfylkingin og Flokkur fólksins styðja ESB-aðild Íslands
  • Staðfest Styður Flokkur fólksins vill ekki sérstaklega koma þjóðinni í ESB

Heiða Kristín Helgadóttir: Gott að þjóðaratkvæðagreiðslan komi ekki beint ofan í almenna pólitíska umræðu DV

  • Staðfest Andmælir Stjórnvöld hyggjast halda þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst 2026 og vilja fá já-niðurstöðu í kosningunum.

Heiðrún: Dýr verður Flokkur fólksins allur vb

  • Staðfest Styður Flokkur fólksins er andvígur inngöngu í Evrópusambandið.
  • Að hluta staðfest Styður Flokkur fólksins þarf stuðning Samfylkingarinnar og Viðreisnar til þess að þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður við ESB nái fram að ganga, og fórnarkostnaðurinn felst í ákveðnum sjávarútvegsmálum.

Inga vill ekki setja „tugi milljarða í loftslagsmál“ Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Flokkur fólksins setur þau skilyrði fyrir ESB-aðild að Ísland fái full og óafturkræf yfirráð yfir auðlindum sínum.

Kristrún telur þurfa 70% stuðning við tillöguna Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Inga Sæland í Flokki fólksins lýsti sig í kosningabaráttunni 2024 bæði gegn ESB-aðild og gegn þjóðaratkvæðagreiðslu á þessu kjörtímabili.
  • Að hluta staðfest Andmælir Kristrún Frostadóttir sagði fyrir kosningar 2024 að til þess að hefja aðildarviðræður þyrfti samstöðu flestra eða allra stjórnmálaflokka, ekki bara eins til tveggja flokka.

Ný könnun: Andstæðingar ESB fá byr í seglin Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Fjörutíu og níu prósent kjósenda Flokks fólksins segjast hlynntir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
  • Að hluta staðfest Andmælir Þrjátíu og tvö prósent kjósenda Flokks fólksins segjast andvígir inngöngu Íslands í Evrópusambandið.

Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Yfirlýst stefna Flokks fólksins er að Ísland haldi sig utan ESB.

Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin

  • Að hluta staðfest Styður Sjálfstæðisflokkur, Framsóknarflokkur og Flokkur fólksins leggjast gegn ESB-aðild ásamt Miðflokknum.

Þegar áframhald verður bakslag Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Þjóðin er nú klofin í herðar niður vegna umræðunnar um ESB-aðild.

Þjóðin á báðum áttum um viðræður: 52% gegn 48% Morgunblaðið

  • Óstutt Andmælir Kjósendur Flokks fólksins eru einnig hlynntir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna.

Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is

  • Staðfest Styður Inga Sæland skólamálaráðherra og formaður Flokks fólksins er á móti ESB-aðild.

Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei Stjórnmálin

  • Að hluta staðfest Styður Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, ætlaði heldur ekki að beita sér í kosningabaráttunni í aðdraganda þjóðaratkvæðisins.