PARTY-DATA-011
Sérfræðigreining
Há
Eftir Alþingiskosningar 2013 reyndi ný ríkisstjórn Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins að draga umsókn Íslands um ESB-aðild til baka. Frumvarp þar að lútandi náði aldrei í atkvæðagreiðslu á Alþingi og utanríkisráðherrann Gunnar Bragi Sveinsson sendi einhliða bréf til ESB 12. mars 2015. Framkvæmdastjórn ESB lýsti því yfir að bréfið fæli ekki í sér formlega afturköllun og telur umsóknina frá 2009 enn gilda.
Enska frumtextinn
After the 2013 Icelandic parliamentary elections, the new coalition government of the Progressive Party and Independence Party sought to withdraw Iceland's EU membership application. In February 2015, the governing parties submitted a bill to Althingi seeking approval to formally withdraw, but the bill failed due to vigorous opposition obstruction and was never put to a final vote. Foreign Minister Gunnar Bragi Sveinsson then unilaterally sent a letter to the EU on 12 March 2015, stating that Iceland should no longer be regarded as a candidate country. The EU's response was ambiguous — the European Commission's spokesperson stated that Sveinsson's letter did not constitute a formal withdrawal of the application. The Latvian EU presidency replied on behalf of the Council. The decision to bypass parliament provoked significant public protests outside the Althingi. The EU has continued to regard Iceland's 2009 application as technically still valid, a point that became relevant again in the lead-up to the 2026 referendum.
Heimild
Icelandic Ministry for Foreign Affairs; EU Council of Ministers; Reykjavik Grapevine; IceNews
Utanríkisráðuneytið fer með utanríkismál Íslands og ráðherraráð ESB sér um ákvarðanatöku ríkjanna í Evrópusambandinu.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Réttarstaða umsóknar Íslands er enn umdeild. ESB hefur aldrei formlega viðurkennt að umsóknin hafi verið dregin til baka og framkvæmdastjórn Evrópusambandsins lýsti því yfir í mars 2026 að umsóknin væri enn í gildi. Íslenskir lögfræðingar eru ósammála um hvort bréf utanríkisráðherra geti gengið framar þingsályktun.
Notuð í greiningum (44)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstöðuflokkarnir lofuðu að fara með ESB-málið áfram í þjóðaratkvæðagreiðslu 2013 en gerðu það ekki og fóru ekki heldur með það fyrir utanríkismálanefnd.
- Að hluta staðfest Styður Það er fordæmalaust að ríki ætli að sækja um ESB-aðild þar sem ekki er meirihluti fyrir því á þingi og ekki einu sinni í ríkisstjórn.
Á ný fyrir leiðtogaráð ESB bjorn_is
- Staðfest Styður ESB-aðildarumsókn Íslands er enn í gildi samkvæmt greinargerð utanríkisráðherra.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðildarumsókn Íslands var formlega afturkölluð gagnvart leiðtogaráðinu 12. mars 2015.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðildarumsókn Íslands var formlega afturkölluð gagnvart leiðtogaráðinu 12. mars 2015.
Að kíkja undir pilsfaldinn hjá Maddömunni í Brüssel Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-umsóknin varð sjálfdauð á útmánuðum 2013.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á stjórnarskrá sem áttu að heimila ESB-umsókn féllu niður þegar ríkisstjórnin missti þingmeirihluta 2013.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Þarfnast samhengis Styður Fyrri ríkisstjórnir lofuðu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild en efndu ekki loforðið.
Að setja puttana í eyrun og kalla það stefnu Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ef þjóðaratkvæðagreiðslunni um viðræður er hafnað munu ESB-málefni á Íslandi líklega fara af dagskrá í mörg ár eða jafnvel áratugi.
- Að hluta staðfest Andmælir Saga Íslands sýnir að stór pólitísk mál fara ekki strax aftur á dagskrá þegar þeim er hafnað, heldur festast þau og umræðan deyr.
Að stíga á bak hesti á skipsfjöl Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Íslensk stjórnvöld hætti við ESB-aðildarferlið þremur árum eftir að það hófst árið 2010, þ.e. um 2013.
Aðild að ESB bakdyramegin DV
- Staðfest Styður Þegar aðildarviðræður við ESB voru komnar nokkuð áleiðis komst ný ríkisstjórn til valda sem hugnaðist ekki að halda viðræðunum áfram og utanríkisráðherra skrifaði bréf til ESB um að viðræður myndu ekki halda áfram.
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra stöðvaði aðildarviðræður við ESB án þess að afla þingsályktunartillögu frá Alþingi til að bakka þá ákvörðun.
- Staðfest Styður ESB túlkaði bréf íslenska utanríkisráðherrans þannig að ríkisstjórnin vildi ekki vera umsóknarríki en ekki að umsóknin sem slík væri dregin til baka.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Guðlaugur Þór Þórðarson alþingismaður og fyrrverandi utanríkisráðherra sagði í viðtali í Morgunblaðinu «Ríkisstjórnin er að blekkja almenning» og ýjaði að því að umsókn um aðildarviðræður sé ekki lengur í gildi.
- Að hluta staðfest Styður Í minnisblaði til ríkisstjórnar 27. ágúst 2013 var sérstaklega tekið fram að ákvörðunin um að gera hlé á viðræðunum «feli ekki í sér slit á aðildarviðræðum».
Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ef nei-svar fæst í þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB-aðild verður málið úr sögunni í íslenskri pólitík að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð.
Alveg skýrt um hvað verður kosið Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ríkisstjórnin 2013–2016 reyndi að afturkalla umsókn Íslands um ESB-aðild en það var aldrei formlega gert.
- Að hluta staðfest Styður Þingmeirihluti var ekki fyrir því að kalla aftur umsóknina um ESB-aðild.
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur sagt skýrt að umsókn Íslands um aðild sé í fullu gildi.
- Að hluta staðfest Styður Bréfaskipti um afturköllun ESB-umsóknarinnar fóru aldrei fyrir utanríkismálanefnd þingsins.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Þarfnast samhengis Andmælir Evrópusambandið hefur staðfest að Ísland sé ekki umsóknarríki, m.a. á fundum árið 2015.
- Að hluta staðfest Styður Aðstoðarmaður stækkunarstjóra ESB sagði að umsókn Íslands væri gjaldgeng (valid) en öll aðildarríki þyrftu að samþykkja endurnýjun viðræðna.
Braut ríkisstjórnin þingskaparlög? – Umdeilt ákvæði sem hefur ítrekað valdið átökum DV
- Að hluta staðfest Styður Árið 2015 sendi þáverandi utanríkisráðherra Gunnar Bragi Sveinsson bréf til ESB þar sem óskað var eftir því að Ísland yrði ekki lengur talið umsóknarríki, án þess að málið hafi verið borið undir utanríkismálanefnd.
- Að hluta staðfest Styður Össur Skarphéðinsson, þáverandi þingmaður Samfylkingarinnar, taldi árið 2015 að ríkisstjórnin hefði brotið gegn 24. gr. þingskapalaga með því að bera ekki viðræðuslit við Evrópusambandið undir utanríkismálanefnd, og að málinu hafi beinlínis verið haldið leyndu fyrir nefndarmönnum.
- Að hluta staðfest Styður Gunnar Bragi Sveinsson taldi árið 2015 að bréf hans til ESB um að Ísland ætti ekki lengur að teljast umsóknarríki væri ekki meiri háttar utanríkismál, þar sem málið hefði oft verið til umræðu í nefndinni og öllum væri ljóst hvaða afstöðu ríkisstjórnin hefði til aðildarumsóknarinnar.
- Að hluta staðfest Styður Birgir Ármannsson, þáverandi formaður utanríkismálanefndar, taldi árið 2015 að bréf Gunnars Braga til ESB hafi verið staðfesting og ítrekun á stefnumörkun sem þegar hafi komið fram, en ekki ný stefnumótun.
- Að hluta staðfest Styður Björn Thorarensen taldi að það væri með ólíkindum að bréf Gunnars Braga til ESB um aðildarviðræður hefði ekki verið rætt í utanríkismálanefnd, þar sem enginn vafi væri á að um meiri háttar utanríkismál væri að ræða.
Davíð Þór Björgvinsson: Baudenbacher veður villu vegar – Ef ESB og Ísland telja aðildarumsóknina í gildi þá er hún í gildi DV
- Að hluta staðfest Styður Baudenbacher túlkar stöðuna þannig að aðildarumsókn Íslands hafi verið dregin til baka og þurfi því að sækja um á nýtt
- Staðfest Styður Forseti framkvæmdastjórnar ESB og stækkunarstjórinn hafa lýst því áliti að aðildarumsókn Íslands sé í fullu gildi
- Staðfest Styður Það var ríkisstjórnin sem sendi bréf um að hætta viðræðum 2013, en aflat sér ekki umboðs frá Alþingi eins og gert hafi verið þegar umsóknin var send
- Að hluta staðfest Styður Frá þjóðréttarlegu sjónarmiði og frá íslenskri stjórnskipun er ekkert rangt við að ESB og Ísland semji um að halda viðræðum áfram á grundvelli upprunalegu umsóknarinnar
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Innganga nýrra ríkja í ESB DV
- Staðfest Styður Ísland sótti um ESB-aðild árið 2009 á grundvelli þingsályktunartillögu þar sem ríkisstjórn var falið að sækja um.
- Staðfest Styður Ísland fékk stöðu umsóknarríkis (Candidate State) hjá ESB.
Ekki framhald á ESB-viðræðum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ísland afturkallaði formlega ESB-umsóknina 12. mars 2015.
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland afturkallaði formlega ESB-umsóknina 12. mars 2015.
Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ekki liggur fyrir hvort kalla þurfi saman ríkjaráðstefnu allra 27 Evrópusambandsríkjanna til að samþykkja aðildarumsókn Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Deilt er um hvort aðildarumsókn Íslands frá 2010 sé enn í gildi.
- Að hluta staðfest Styður Núverandi stjórnvöld halda því fram að aðildarumsóknin frá 2010 hafi aldrei verið formlega dregin til baka.
- Að hluta staðfest Styður Spurningin um hvort þörf sé á ríkjaráðstefnu tengist beint spurningunni um hvort aðildarumsókn Íslands frá 2010 sé enn í gildi eða hvort leggja þurfi inn nýja umsókn.
Ellefu lykilatriði sem þú þarft að vita um þjóðaratkvæðagreiðslu Kratinn
- Að hluta staðfest Styður Umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu var aldrei formlega dregin til baka.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks fraus aðildarviðræðurnar án þess að fara með málið í gegnum Alþingi eða leita álits þjóðarinnar.
- Staðfest Styður Forsvarsmenn Evrópusambandsins hafa margstaðfest þann skilning að íslenska umsóknin hafi ekki verið dregin til baka.
Engin samtöl hafi átt sér stað um fiskveiðikommissar Vísir
- Staðfest Styður Engar aðildarviðræður Íslands og ESB eru farnar af stað.
Fólk sem treystir ekki þjóð til að hafa vit fyrir sjálfri sér Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-málið hefur verið óútkljáð og ofarlega á baugi í umræðunni í meira en 30 ár.
Guðrún og Sigmundur Davíð sögðust vilja þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Sigmundur Davíð Gunnlaugsson lofaði þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB árið 2013 þegar hann var formaður Framsóknarflokksins og forsætisráðherra.
Hvers vegna er umsóknin til Evrópusambandsins frá 2009 falin? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillaga utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu 2026 fjallar um "framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu" en umsóknin frá 2009 var um fulla aðild — þetta tvennt er í ósamræmi.
Ísland og ESB – óskhyggja og staðreyndir Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Ef niðurstaðan í þjóðaratkvæðagreiðslunni 2027 verður sú að halda áfram viðræðum mun ferlið líklega tekið upp þar sem frá var horfið árið 2013.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Staðfest Styður Alþingi samþykkti umsókn um ESB-aðild árið 2009.
Kristrún og þjóðaratkvæðagreiðslan bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Á nýju þingi eftir 2013-kosningar var enginn meirihluti fyrir því að halda áfram ESB-viðræðum.
Ljósið elt út í haug Vísir
- Að hluta staðfest Styður Gunnar Bragi Sveinsson, þáverandi utanríkisráðherra, sagði í viðtali við Morgunblaðið þann 13. mars 2015 að hann hefði ekki sent neitt bréf þar sem fram kæmi að einhverju væri rift eða það dregið til baka.
- Staðfest Styður Ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks, sem sat frá 2013 til 2015, dró aldrei formlega til baka umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu.
- Að hluta staðfest Styður Niðurstaða utanríkisráðuneytisins var sú að bréf íslenskra yfirvalda til ESB árið 2015 hafi ekki falið í sér formlega afturköllun aðildarumsóknar Íslands, heldur aðeins áréttingu á því að viðræðum hefði verið hætt.
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur aldrei litið á bréf íslenskra yfirvalda sem formlega afturköllun aðildarumsóknar.
- Að hluta staðfest Styður Gunnar Bragi Sveinsson virtist vera á þeirri skoðun að erindi hans til Evrópusambandsins í apríl 2015 hafi haft þær afleiðingar að Ísland hefði dregið aðildarumsókn sína til baka.
Málið hvorki skýrt né nægilega vel undirbúið Viðskiptablaðið
- Þarfnast samhengis Styður Viðræðum Íslands um ESB-aðild var slitið af hálfu Íslands árið 2015 og Ísland var tekið af lista sem umsóknarríki
- Að hluta staðfest Andmælir Það er villandi að gefa til kynna í spurningu þjóðaratkvæðagreiðslunnar að unnt sé að halda áfram aðildarviðræðum sem hefur verið slitið
Ný samtök um andstöðu gegn Evrópusambandinu Bændablaðið
- Staðfest Styður Stjórnvöld létu ekki fara fram þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja skyldi aðildarviðræður við ESB árið 2009, heldur sögðu einungis að kosið yrði um niðurstöðuna.
Ólafur Ragnar svarar Carl Bildt: Stjórnarskrárlega ómögulegt Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Ísland ákvað að draga umsókn sína um ESB-aðild til baka eftir að viðræðurnar voru stöðvaðar.
Ótæk stefna Viðreisnar Björn Bjarnason
- Staðfest Styður Ríkisstjórn sem mynduð var að loknum þingkosningum vorið 2013 lýsti andstöðu við aðild að ESB og efnaði ekki til þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin sem mynduð var eftir þingkosningarnar 2013 sagði að það væri pólitískt ómögulegt að stofna til viðræðna um aðild að ESB ef ekki væri meirihluti á Alþingi fyrir aðild.
Óvarfærið orðalag geti orðið til vandræða í áratugi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Landskjörstjórn telur orðalag um hvort «halda eigi áfram» aðildarviðræður vera gildishlaðið þar sem enn sé deilt um hvort umsókn Íslands sé virk eða ekki.
- Að hluta staðfest Styður Ursula von der Leyen forseti framkvæmdarstjórnar ESB hefur sagt að aðildarumsókn Íslands sé enn virk.
- Að hluta staðfest Styður Viktor Orri Valgarðsson stjórnmálafræðingur segir að Evrópusambandið gæti þegar að því kemur ákveðið að þurfi að ganga til nýrra viðræðna, óháð því hvað ríkisstjórnin og forseta ESB segja í dag.
Óvíst um afdrif umsóknar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ekki hefur komið til tals á vettvangi ríkisstjórnarinnar hvað verði um aðildarumsókn Íslands að ESB ef þjóðin hafnar því að halda aðildarviðræðum áfram.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Umsókn Íslands um ESB-aðild var formlega dregin til baka í kjölfar stöðvunar aðildarferlisins.
- Heimildir vantar Styður Haldið hefur verið fram að hægt sé að taka upp viðræður þar sem frá var horfið árið 2013.
Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Samningstaða Íslands gagnvart Evrópusambandinu er ekki sterk, verði umsókn landsins endurnýjuð.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bréf Gunnars Braga Sveinssonar til ESB um að hætta við aðildarumsóknina var talið vera brot á lögum þar sem það var ekki rætt við utanríkismálanefnd Alþingis.
- Að hluta staðfest Styður Bréf Gunnars Braga var í andstöðu við yfirlýsingar beggja stjórnarflokka og stefnuyfirlýsingu Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks.
- Staðfest Styður Stefnuyfirlýsing ríkisstjórnar Bjarna og Sigmundar frá maí 2013 talaði um «hlé á aðildarviðræðum» en ekki formleg slit.
- Að hluta staðfest Styður Gunnar Bragi Sveinsson lagði fram þingsályktunartillögu í febrúar 2014 um að slíta viðræðum við ESB formlega.
- Staðfest Styður Þingsályktunartillaga Gunnars Braga um formleg slit á viðræðum náði ekki meirihluta á Alþingi og «sofnaði» í utanríkismálanefnd.
- Staðfest Styður Talsmaður ESB staðfesti að bréf Gunnars Braga væri ekki ígildi formlegrar afturköllunar á aðildarumsókninni samkvæmt reglum sambandsins.
- Staðfest Styður Ályktun Alþingis frá 2009 um ESB-aðildarumsóknina er enn þá í fullu gildi þar sem þingið hefur aldrei afturkallað hana.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Alþingi hefur ekki dregið aðildarumsókn Íslands til baka.
Stjórnarskráin bannar ESB-aðild Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Það reyndist tilgangslaust á árunum 2009 til 2013 að breyta stjórnarskránni án samvinnu allra flokka.
Svona er ferlið ef þjóðin samþykkir að 'kíkja í pakkann' RÚV
- Að hluta staðfest Styður Aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu frá 2009 er enn í gildi samkvæmt þingsályktunartillögu utanríkisráðherra.
Thjodaratkvaedasgreidslan olikleg 29. agust Blog.is
- Óstutt Andmælir Þjóðaratkvæðið um Icesave útilokar aðild Íslands að ESB samkvæmt athugasemd í bloggfærslunni.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Þarfnast samhengis Andmælir Ríkisstjórn Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins lofaði þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður árið 2013.
Þorgerður segir ESB bera virðingu fyrir ferli Íslands Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ef þjóðin kýs að sjá samning mun Evrópusambandinu verða gert viðvart um að þjóðin vilji halda áfram aðildarviðræðunum.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður Íslands við ESB hafa þegar byrjað.
Umboðslaus undirskrift utanríkisráðherra Blog.is
- Óstutt Andmælir Ekkert liggur staðfest skriflega af þar til bærum stofnunum hjá ESB að umsóknin frá 2009 sé virk.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórn undir forsæti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar 2015 staðfesti að umsóknin um ESB-aðild hefði verið afturkölluð og væri því ekki í gildi.
- Að hluta staðfest Andmælir Ríkisstjórn undir forsæti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar 2015 staðfesti að umsóknin um ESB-aðild hefði verið afturkölluð og væri því ekki í gildi.
- Þarfnast samhengis Andmælir Forystumenn ESB staðfestu árið 2015 að Ísland væri ekki lengur umsóknarríki.
Upplýsingafalsanir utanríkisráðuneytisins bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Bréfi Gunnars Braga var fylgt eftir með fundum sendimanna Íslands og för Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, þáverandi forsætisráðherra, til Brussel.
Utanríkisráðuneytið fellur á fyrsta prófinu bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Aðildarumsókn Íslands frá 2009 er talin enn í gildi og þar af leiðandi er hægt að taka upp þráðinn aftur án þess að sækja um á ný.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræðum Íslands við ESB var hætt árið 2013 en aðildarumsóknin frá 2009 var aldrei dregin til baka.
- Staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB hefur staðfest að aðildarumsókn Íslands frá 2009 sé enn í gildi.
- Að hluta staðfest Styður Þáverandi utanríkisráðherra Gunnar Bragi Sveinsson skýrði formanni ráðherraráðs ESB og stækkunarstjóra sambandsins frá í bréfi 12. mars 2015 að það væri bjargföst afstaða ríkisstjórnarinnar að ekki skyldi líta á Ísland sem umsóknarríki ESB.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðuneytið hefur sjálft sagt opinberlega að íslenska ríkisstjórnin hafi dregið umsóknina til baka.
Vafasöm spurning um ESB-viðræður bjorn_is
- Þarfnast samhengis Andmælir Árið 2015 tilkynntu íslensk stjórnvöld að Ísland teldi sig ekki lengur umsóknarríki að ESB.
- Þarfnast samhengis Andmælir Evrópusambandið tók Ísland af lista umsóknarríkja í stækkunarferli sambandsins árið 2015.
- Að hluta staðfest Andmælir Ef já-niðurstaða fæst í þjóðaratkvæðagreiðslunni myndi ríkisstjórn Íslands þurfa að hefja aðildarviðræður að nýju, ekki halda áfram þeim sem stöðvuðust 2013.
- Þarfnast samhengis Andmælir Aðildarviðræðurnar sem stöðvuðust 2013 voru formlega aflögðar þegar Ísland var tekið af umsóknarríkjalista ESB.