Króatía tók upp evru 1. janúar 2023 og á fyrstu tveimur árum lækkaðu fasteignaveðlán þar niður í um 3,0% — undir þýskt meðaltal upp á 3,71%. Landsframleiðsla Króatíu jókst um 3,4% árið 2023 og um 3,5% árið 2024, langt umfram meðaltal evrusvæðisins (0,4% og 0,8%); verðlag lækkaði úr hámarki 13,1% snemma árs 2023 í um 3,4% síðla árs 2024.
Enska frumtextinn
Croatia adopted the euro on 1 January 2023, becoming the 20th eurozone member. In the first two years after adoption, housing loan interest rates in Croatia fell significantly: by September 2025, Croatian housing loan rates averaged approximately 3.0%, compared to 3.71% in Germany (December 2025). Croatian National Bank Governor Boris Vujčić stated at a BIS conference in January 2024 that Croatian mortgage rates had fallen below German rates (3.64% vs 4.22% at the time), and the gap has widened since. Corporate lending rates also fell. Croatia's GDP grew 3.4% in 2023 and an estimated 3.5% in 2024, significantly outperforming the eurozone average (0.4% and 0.8% respectively). Inflation converged with the eurozone: from a peak of 13.1% in early 2023, Croatian HICP fell to approximately 3.4% by late 2024.
Heimild
ECB Statistical Data Warehouse — MFI Interest Rates; Croatian National Bank; BIS
Gagnagrunnar Seðlabanka Evrópu (ECB Statistical Data Warehouse) geyma vaxtatölfræði fjármálastofnana á evrusvæðinu; þjóðbanki Króatíu og Alþjóðagreiðslubanki (BIS) eru viðbótarheimildir um vaxtaþróun eftir evruupptökuna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Kröftugur hagvöxtur Króatíu endurspeglar marga þætti umfram upptöku evrunnar (uppbyggingarsjóðir ESB, endurreisn ferðaþjónustu, umbætur á vinnumarkaði). Vaxtasamleitni var fyrirséð og hún hraðaðist vegna vaxtalækkana Seðlabanka Evrópu árið 2024. Verðlag til neytenda hækkaði í fyrstu eftir upptöku evrunnar (áhrif af námundun), þótt opinberar tölur sýndu takmörkuð áhrif. Króatía hafði þegar tengt kúnuna náið við evruna í tvo áratugi, sem dró úr umfangi stefnubreytingarinnar.
Notuð í greiningum (10)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Króatíski seðlabankastjórinn sagði að húsnæðiskostnaður króatískra heimila lækkaði eftir að Króatía tók upp evru árið 2023 og er nú aðeins undir þeim kostnaði sem Þjóðverjar búa við.
Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn
- Að hluta staðfest Styður Með aðild að ESB og upptöku evru myndi Ísland fá lægri fjármagnskostnað á evruvöxtum
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Staðfest Styður Stöðugleiki á banka- og fjármálamarkaði jókst í Króatíu eftir upptöku evrunnar.
- Staðfest Styður Ferðaþjónusta í Króatíu nýtur mjög góðs af evruna og er um 20% af hagkerfi landsins.
Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru í Króatíu leiddi til mikillar lækkunar stýrivaxta, verðbólgu og húsnæðisvaxta.
- Að hluta staðfest Styður Sambærileg þróun og í Króatíu — lækkun stýrivaxta, verðbólgu og húsnæðisvaxta — ætti sér stað hér á landi við inngöngu Íslands í ESB.
Gjaldeyrisáhættan þurrkaðist út Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Eftir að taka upp evruna eru ríkisskuldir Króatíu eingöngu í innlendri mynt og fólk og fyrirtæki hafa enga gjaldeyrisáhættu
- Að hluta staðfest Styður Vextir á íbúðalánum og fyrirtækjalánum í Króatíu eru nú þeir sömu og í Þýskalandi
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður Evran myndi stórbæta efnahagskerfið, vextir muni lækka og kaupmáttur aukast
Orðið á götunni: Börnin okkar eiga það skilið! DV
- Staðfest Styður Króatíski seðlabankastjórinn hefur lýst því hvernig ESB-aðild leiddi til lækkunar vaxta í Króatíu.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Staðfest Styður Vextir í Króatíu urðu sambærilegir eða lægri en í Þýskalandi eftir að Króatar tóku upp evruna, þvert á hrakspár.
Staða nokkurra mála í Íslandsfarsa blogis
- Óstutt Andmælir Fullyrðing um að vextir hafi lækkað í Króatíu með upptöku evru á sér ekki stoð í tölum króatíska seðlabankans
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Að hluta staðfest Styður Boris Vujcic sagði að vextir hafi snarlækkað strax eftir upptöku evru í Króatíu vegna stöðugleikans sem fylgdi öflugum gjaldmiðli.
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga í Króatíu fór úr um 12% niður í um 3,5% eftir upptöku evru.
- Að hluta staðfest Styður Boris Vujcic sagði að aðalkostir evrunnar séu minni áhætta, lægri fjármagnakostnaður og meiri þjóðhagslegur sveigjanleiki.