PARTY-DATA-019
Sérfræðigreining
Miðlungs
Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir (Samfylkingin) hefur ítrekað lagt áherslu á að niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar þurfi að vera «ofboðslega sterkt umboð» og að þjóðfélagsleg sátt sé nauðsynleg til að hefja viðræður um ESB-aðild — þótt löggjöfin um þjóðaratkvæðagreiðsluna kveði ekki á um slíkt lágmarkshlutfall. Forsætisráðherrann hefur einnig undirstrikað að þjóðaratkvæðagreiðslan snúist um það hvort hefja eigi viðræður, en sérstakt Alþingissamþykki og mögulega önnur þjóðaratkvæðagreiðsla þyrfti til við lok aðildarferlisins.
Enska frumtextinn
Prime Minister Kristrún Frostadóttir (Samfylkingin) has emphasised that any EU accession process would require a 'ofboðslega sterkt umboð' (extraordinarily strong mandate) and broad societal consensus. In interviews and Althingi debates in early 2026, she stated that a narrow referendum victory would not be sufficient to proceed with accession negotiations — implying that the margin of victory matters, not just a simple majority. This framing is notable because the referendum legislation itself does not specify a minimum threshold or supermajority requirement. Frostadóttir has also stressed that the referendum is about resuming negotiations, not about joining the EU — any accession treaty would require separate parliamentary ratification and potentially a second referendum.
Heimild
Althingi debate records; RÚV interviews with PM Kristrún Frostadóttir, February–March 2026
Þingræður og RÚV-viðtöl við forsætisráðherra Kristrúnu Frostadóttur á tímabilinu febrúar–mars 2026.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Yfirlýsingar forsætisráðherra um þörfina fyrir „sterkt umboð“ eru pólitísk framsetning fremur en lagaleg krafa. Enginn formlegur þröskuldur er til staðar í löggjöfinni um þjóðaratkvæðagreiðslur umfram einfaldan meirihluta. Áherslan á styrk umboðsins kann að vera mælskubragð til að stýra væntingum eða til að senda skilaboð til ESB-efasemdaríkra samstarfsflokka um að ferlinu verði ekki flýtt.
Notuð í greiningum (39)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði á blaðamannafundi á föstudagi og ítrekaði í þinginu í dag að þjóðin þurfi ekki að verða sérfræðingar í ESB til að kjósa 29. ágúst.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði að aðildarferli krefðist ofboðslega sterks umboðs og víðtækrar samstöðu í samfélaginu.
Aðlögun að ESB sé þegar hluti af daglegu lífi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að þjóðin muni eiga bæði fyrsta og síðasta orðið þegar kemur að ESB-aðildarviðræðum — bæði hvort farið verði í viðræður og hvort samningurinn verði samþykktur.
- Staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að endanlegur samningur muni ráða því hvort Ísland gangi til fullnaðaraðildar að ESB.
Ég held að það geti verið gluggi núna fyrir Ísland Kratinn
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst 2026 gæti orðið fyrri þjóðaratkvæðagreiðslan af tveimur.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir, formaður Samfylkingarinnar, mun greiða atkvæði með áframhaldandi aðildarviðræðum í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst 2026.
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir myndi aðeins styðja ESB-aðild að fullu ef hún væri sannfærð um að góður samningur hefði fengist sem tryggði hagsmuni Íslands og fullt forræði yfir auðlindum þjóðarinnar.
Er leiðangurinn þess virði? Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra lýsti ekki yfir stuðningi við ESB-aðild.
ESB-aðild geti knúið umbætur á vinnumarkaðsmódelinu Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Forsætisráðherra telur ESB-aðild vera einn valkost sem rangt sé að útiloka á þessum tímapunkti.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Sjálfstæðisflokkurinn
- Staðfest Styður Forsætisráðherra sagði í aðdraganda kosninga að aðild að ESB væri aðeins raunhæft verkefni ef víðtæk samstaða ríkti í samfélaginu.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að ESB-aðild þyrfti stuðning breiðs hóps, ekki aðeins í stjórnmálum heldur einnig meðal atvinnurekenda og verkalýðshreyfingar.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að skref í átt að ESB-aðild þurfi stuðning breiðs hóps, ekki aðeins í stjórnmálum heldur einnig meðal atvinnurekenda og verkalýðshreyfingar.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra sagði í kvöldfréttum RÚV laugardagskvöldið 11. apríl 2026: «Við erum ekki að kjósa um inngöngu.»
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra talar um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu — að hægt sé að segja nei í seinni þjóðaratkvæðagreiðslunni.
Hreppaflutningar umræðunnar Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún sagði í viðtali að ef þjóðin segir nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst þá gerist ekkert meira í ESB-málunum í framhaldinu.
Hvað gerist ef kosið verður að halda áfram viðræðum? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Talsmenn ESB-aðildar, fulltrúar ríkisstjórnarinnar og orðalag þjóðaratkvæðagreiðslunnar sjálfrar hafa lýst þjóðaratkvæðagreiðsluna sem tækifæri til að "kíkja í pakkann" og "sækja samning" án skuldbindingar.
Hver á þennan bústað, já eða nei? Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Gögn ríkisstjórnarinnar um ESB-aðildarviðræðurnar innihalda ekki haldbær samningsmarkmið um hverju eigi að ná fram.
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún hefur sagt að ESB-andstæðingar treysti ekki dómgreind þjóðarinnar.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur sagt á Alþingi að «rauðu línurnar» í aðildarviðræðum væru skýrar og á öðrum vettvangi sagðist hún myndu «selja landið fokdýrt».
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir Aðildarviðræður við ESB eru ekki hlutlægt samtal heldur leið að einni niðurstöðu: ESB-aðild.
Kallað eftir Kristrúnu í þinginu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Upprunalegar forsendur þjóðaratkvæðagreiðslunnar gerðu ráð fyrir að seinni fasi væri atkvæðagreiðsla um samning sem lægi þegar fyrir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hyggst leggja sjálfstætt mat á hvort samningur við ESB verði lagður fyrir þjóðina í atkvæðagreiðslu
Kristrún í ESB-viðræðum bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra taldi «gríðarlegan» mun á fyrri og síðari þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB-aðild þótt báðar snerist um aðild.
- Staðfest Styður Forsætisráðherra lýsti fyrri þjóðaratkvæðagreiðslunni sem atkvæðagreiðslu um hvort Ísland ætti að fara í samningaviðræður við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að hún þyrfti þjóðaratkvæðagreiðslu til að fá umboð til að halda áfram aðildarviðræðum á grunni þess sem ákveðið var árið 2009.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði í þingræðu að ríkisstjórnin hefði verið heiðarleg um að fyrri þjóðaratkvæðagreiðslan snerist um það hvort fólk vildi kanna hvernig samningur lítur út.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagðist hafa átt samtöl við aðila innan ESB og taldi mögulegt að semja um eitthvað.
Kristrún og þjóðaratkvæðagreiðslan bjorn_is
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir talaði gegn því að kljúfa þjóðina með ESB-málinu fyrir þingkosningar í nóvember 2024.
Kristrún: spyrjið Þorgerði Katrínu hvað nei þýðir Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún forsætisráðherra lofaði fyrir kosningar að efna ekki til ESB-leiðangurs nema yfirgnæfandi hluti þjóðarinnar — segi og skrifa 70 prósent — væri fylgjandi ESB-aðild.
Kristrún telur þurfa 70% stuðning við tillöguna Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í leiðtogakappræðum 28. nóvember 2024 að niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslu þyrfti að vera 70% á móti 30% til að vera fullnægjandi umboð fyrir aðildarviðræður.
Kristrún vill sjálf dæma Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hefur lýst því yfir að hún muni ekki leggja til aðildarsamning í seinni þjóðaratkvæðagreiðslunni ef hún hefur ekki trú á að hann treysti fullveldi, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni Íslands til lengri tíma.
- Að hluta staðfest Andmælir Stjórnmálaflokkar hafa lýst því yfir að þeir ætli að hlíta niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar.
Má þetta til sanns vegar færa Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Forystumenn ríkisstjórnarinnar hafa þvertekið fyrir því að umsóknarferlið að Evrópusambandinu feli í sér aðlögun að regluverki þess, og haldið því fram að einungis væri um einfaldar viðræður að ræða.
Nei heyrðu nú Pawel – nýjan forsætisráðherra? Heimssyn
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði orðrétt að hún myndi «aldrei leggja til samning inn í síðari þjóðaratkvæðagreiðslu, sem ég hef ekki trú á að treysti fullveldi okkar, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni til lengri tíma».
Neitunarvald Kristrúnar ónýtir þjóðaratkvæði í þágu Viðreisnar Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún forsætisráðherra hefur gefið loforð um að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB-umsókn í ágúst 2026.
- Staðfest Styður Kristrún forsætisráðherra mun aldrei leggja til samning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslu sem hún telur ekki tryggja fullveldi, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni Íslands til lengri tíma.
- Að hluta staðfest Styður Tvöföld þjóðaratkvæðagreiðsla var stefna ríkisstjórnarinnar og var kynnt á blaðamannafundi í beinni útsendingu 6. mars 2026.
- Staðfest Styður Þorgerður Katrín utanríkisráðherra hefur sagt, í umboði ríkisstjórnarinnar, að þjóðin verði spurð tvisvar: fyrst hvort semja eigi við ESB og síðan verði önnur þjóðaratkvæðagreiðsla um samninginn.
Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra lýsir yfir að þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB verði tvöföld — þjóðin hefur fyrsta og síðasta orðið.
Ótæk stefna Viðreisnar Björn Bjarnason
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í útvarpsviðtali 11. apríl 2026: «Við munum ekki ljúka aðildarviðræðum með þessari atkvæðagreiðslu heldur hefja þær að nýju.»
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir að það væri lykilatriði að hefja aðildarviðræður við ESB að nýju.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ferlið í ESB-aðildarviðræðum er enn á mjög fyrri stigum samkvæmt ráðherranum.
Skýrt umboð skiptir máli Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Forsætisráðherra hefur lýst því yfir að ríkisstjórnin muni fylgja niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar hvort sem hún sé já eða nei.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin er að biðja þjóðina um umboð til að hefja aðildarviðræður við ESB, ekki um aðild sjálfa.
Svör forsætisráðherra Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra lýsti því yfir á opnum fundi utanríkismálanefndar á föstudag að hún muni segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að hún muni aldrei leggja til samning í síðari þjóðaratkvæðagreiðslu sem hún hefur ekki trú á að treysti fullveldi, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni Íslendinga til lengri tíma.
- Óstutt Andmælir Yfirlýsing Kristrúnar Frostadóttur gerbreytir því ferli sem ríkisstjórnin hefur kynnt um mögulegar aðildarviðræður við Evrópusambandið.
„Þá þyrfti að fá annan forsætisráðherra" Morgunblaðið
- Staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur yfirlýst að hún muni segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst en muni aldrei leggja til aðildarsamning sem hún telji ekki tryggja fullveldi, sjálfstæði og efnahagslega hagsmuni til lengri tíma
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur fullyrt að hún muni beita neitunarvaldi um aðildarsamning að Evrópusambandinu og að samningurinn verði ekki borinn undir þjóðaratkvæði nema hún sé sátt við hann
- Að hluta staðfest Styður Pawel Bartoszek telur það algjörlega óviðunandi af stjórnvöldum að leggja aðildarsamning fyrir þjóðina ef samningurinn þyki ekki fullnægjandi
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur haldið því fram að samningsstaða Íslands sé sterkari nú en þegar sótt var um aðild árið 2009.
Thjodaratkvaedasgreidslan olikleg 29. agust Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra mun ekki beita kjarnorkuákvæðinu í þingsköpum Alþingis til að þvinga fram heimild fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu.
"Þú gengur ekki svo auðveldlega út úr ESB" Morgunblaðið
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, sagði í hlaðvarpinu Chess After Dark 27. ágúst 2024 að það sé «rosalega mikil vegferð» að fara í ferlið við að ganga í ESB og að þjóðin þurfi mikla samstöðu um það.
Undir Evrópurétt? Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur sagt að Ísland muni undirgangast Evrópurétt við ESB-aðild
Upplýsingar vantar Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillagan felur í sér þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB, en þjóðin mun á endanum hafa lokaorðið um hvort hún samþykkir samning um inngöngu.
Vafasöm spurning um ESB-viðræður bjorn_is
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslan myndi veita ríkisstjórninni pólitískt umboð til að sækjast eftir aðildarviðræðum við ESB, en felur ekki sjálfkrafa í sér að viðræður hefjist.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún forsætisráðherra og formaður Samfylkingar ætlar ekki að tala fyrir ESB-aðild.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir tilkynnti þrjú skilyrði áður en farið yrði í ESB-vegferð: (1) góður meirihluti þjóðarinnar fyrir aðild, (2) jafnvægi í efnahagsmálum og tök á vöxtum og verðbólgu, (3) hagsmunasamtök, atvinnulíf og verkalýðsfélög hlynnt vegferðinni.
Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir telur að niðurstaðan já í þjóðaratkvæðinu myndi þýða mikinn kostnað við umsóknarferlið og að stór hluti stjórnkerfisins yrði upptekinn vegna ferlisins.
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir í ágúst að Evrópumálin snertu ekki núverandi efnahagsástand.