Undir Evrópurétt?
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Alþingi setur lög fyrir Ísland sem er sjálfstætt þjóðríki Fullveldi
«Alþingi Íslendinga er elsta löggefandi þjóðþing Norðurálfu og setur eitt hinu sjálfstæða þjóðríki, Íslandi, lög.»
Fullyrðing: Alþingi setur lög fyrir Ísland sem er sjálfstætt þjóðríki
Heimildir staðfesta að Alþingi fer með löggjafarvald á Íslandi og að Ísland er sjálfstætt ríki — SOV-LEGAL-012 vísar í 2. gr. stjórnarskrárinnar þar sem löggjafarvaldið er hjá Alþingi og forseta. Hins vegar bendir SOV-LEGAL-029 á að Ísland innleiðir nú þegar löggjöf innri markaðar ESB í gegnum EES-samninginn, og EEA-DATA-018 sýnir að um 16% laga sem Alþingi samþykkti á árunum 1992–2019 eiga beinan uppruna í EES. Alþingi setur formlega lögin en löggjafarvaldið er ekki einangrað frá alþjóðlegum skuldbindingum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin sleppur þeirri staðreynd að Ísland deilir nú þegar reglusetningarvaldi á sviði innri markaðar í gegnum EES-samninginn. SOV-DATA-021 minnir á að fullveldissjónarmið hafa tvær hliðar — sumir líta á það sem ódeilanlegt, aðrir sem knippi af réttindum sem ríki deila reglulega með alþjóðasamningum.
Að hluta staðfest Evrópuréttur væri stjórnarskrárbrot ef hann yrði komið yfir Ísland EES/ESB-löggjöf
«Evrópuréttur er því ekki bara óþarfur hér heldur ómarktækur og stjórnarskrárbrot hjá þeim sem tækist að koma honum yfir landið.»
Fullyrðing: Evrópuréttur væri stjórnarskrárbrot ef hann yrði komið yfir Ísland
Heimildir benda til þess að ESB-aðild geti kallað á stjórnarskrárbreytingu, en fullyrðingin um „stjórnarskrárbrot» er of afdráttarlaus. SOV-LEGAL-012 og SOV-LEGAL-016 sýna að lögfræðingar eru ósammála um hvort einföld lögfesting aðildarsamnings dugi eða hvort breyta þurfi 2. gr. stjórnarskrárinnar — málið hefur ekki verið skorið úr af dómstólum. EEA-PARL-001 sýnir jafnframt að bókun 35 við EES-samninginn — sem felur í sér forgang innleiddra EES-reglna — er álitin verja réttindi einstaklinga, ekki framsal fullveldis. Því er forsendan um sjálfgefið stjórnarskrárbrot ekki staðfest.
Samhengi sem vantar
Stjórnskipulegt álitaefni um framsal fullveldis er óútkljáð á Íslandi. Ef ESB-aðild kallaði á stjórnarskrárbreytingu yrði hún gerð samkvæmt 79. gr. stjórnarskrárinnar — það væri ekki brot heldur formleg breytingaleið. Fullyrðingin í greininni gefur ekki rúm fyrir þennan greinarmun.
Að hluta staðfest Forsætisráðherra hefur sagt að Ísland muni undirgangast Evrópurétt við ESB-aðild Flokkastefnur
«Okkar frú forsætisráðherra segir að við séum að fara að undirgangast Evrópurétt»
Fullyrðing: Forsætisráðherra hefur sagt að Ísland muni undirgangast Evrópurétt við ESB-aðild
Heimildir staðfesta að Kristrún Frostadóttir hefur talað um ESB-viðræður og pólitísk skilyrði, en engin tilvitnuð heimild sýnir hana segja afdráttarlaust að Ísland muni „undirgangast Evrópurétt». PARTY-PARL-001 sýnir að hún leggur áherslu á „grundvallarprinsipp» sem virða þurfi í viðræðum og setji „skýr rauð flögg» á orku- og sjávarútvegsmál. PARTY-DATA-019 staðfestir að hún lítur á þjóðaratkvæðagreiðsluna sem ákvörðun um viðræður, ekki aðild, og að aðildarsamningur þurfi sérstaka staðfestingu. Orðalagið í fullyrðingunni er því túlkun á almennri stefnumótun, ekki bein endursögn.
Samhengi sem vantar
Forsætisráðherra hefur ítrekað að um ráðgefandi atkvæðagreiðslu er að ræða og að endanlegur aðildarsamningur þurfi sérstaka staðfestingu (PARTY-DATA-019). Því er rangt að lýsa þessu sem fastri yfirlýsingu um framsal löggjafarvalds — staða Íslands gagnvart ESB-rétti ræðst af samningi sem ekki er enn til.