PARTY-PARL-001
Þingskjal
Há
Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir lýsti því á Alþingi 9. mars 2026 að grundvallarprinsipp um lífshætti Íslands sem eyþjóðar — einkum varðandi orku og sjávarauðlindir — yrðu að njóta virðingar í öllum aðildarviðræðum. Hún nefndi „skýr rauð flögg“ á þessum málum en neitaði að tilgreina nákvæm samningsskilyrði á Alþingi. Hún undirstrikaði jafnframt að þjóðaratkvæðagreiðslan væri hluti stjórnarsáttmálans, ekki efnahagsleg neyðarráðstöfun.
Enska frumtextinn
Prime Minister Kristrún Frostadóttir (Samfylkingin) stated in Alþingi on 9 March 2026 that she has been clear in all conversations, including with EU leaders, that any Icelandic accession process would need to respect fundamental principles about Iceland's way of life as an island nation, particularly regarding energy and fisheries resources. She described these as 'grundvallarprinsipp sem þarf að virða' (fundamental principles that must be respected) and said she would set 'skýr rauð flögg' (clear red flags) on these issues in any negotiations. However, she declined to specify exact negotiating terms in parliament, saying: 'Nákvæmu orðalagi í þessari pontu ætla ég ekki að stilla upp' (I will not lay out precise wording at this podium). She also clarified that the referendum decision predates the current economic situation and was part of the coalition agreement, not an economic rescue measure.
Heimild
Alþingi — Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra (andsvar, 157. löggjafarþing)
Alþingi er þjóðþing Íslands sem fer með löggjafarvald og er vettvangur þingræðna þar sem ráðherrar svara fyrirspurnum þingmanna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Yfirlýsingar forsætisráðherra um fullveldi yfir auðlindum eru almennar skuldbindingar án nákvæmra upplýsinga um rauðar línur í samningaviðræðum. Sú neitun að tilgreina nákvæma skilmála á þingi gæti endurspeglað annaðhvort stefnumarkandi благоразумие í samningagerð eða skort á skilgreindum afstöðum. Afstaða forsætisráðherra, að aðild að ESB sé langtíma stefnumarkandi ákvörðun en ekki efnahagsleg skyndilausn, er í andstöðu við framsetningu sumra fjölmiðla.
Notuð í greiningum (45)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Þingsályktunartillaga ríkisstjórnarinnar snýst um fullt forræði yfir auðlindum þjóðarinnar, en í tillögunni er talað um "forræði" en ekki "fullt forræði". Forsætisráðherra var ekki tilbúinn í dag að lýsa því yfir að fullt forræði væri skilyrði.
- Þarfnast samhengis Andmælir Kristrún Frostadóttir mætti ekki í Silfurbergið til að ræða ESB-málið og tók ekki þátt í þingumræðunni; hún gekk út úr þingsalnum um leið og umræður hófust.
- Staðfest Styður ESB-þjóðaratkvæðagreiðslan stóð í stjórnarsáttmálanum og var kynnt á fyrsta fundi ríkisstjórnarinnar.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði að aðildarferli krefðist ofboðslega sterks umboðs og víðtækrar samstöðu í samfélaginu.
Aðlögun að ESB sé þegar hluti af daglegu lífi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir sagði að aðlögun Íslands að EES-markaðnum hefur fyrst og fremst haft jákvæðar afleiðingar.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að þjóðin muni eiga bæði fyrsta og síðasta orðið þegar kemur að ESB-aðildarviðræðum — bæði hvort farið verði í viðræður og hvort samningurinn verði samþykktur.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra tók fram að stjórnvöld myndu setja fram skilyrði um óskorað forræði yfir auðlindum Íslands við aðildarviðræður.
- Staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að endanlegur samningur muni ráða því hvort Ísland gangi til fullnaðaraðildar að ESB.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að hún vildi ræða samkeppnismál, tollaumhverfi og myntbandalög í tengslum við ESB-aðild.
Áskoranir bænda hluti af alþjóðlegu samhengi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherra lýsir yfir vilja til að setja ESB-samningsmarkmið fyrir íslenskan landbúnað fram í mögulegum aðildarviðræðum.
Ég held að það geti verið gluggi núna fyrir Ísland Kratinn
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir myndi aðeins styðja ESB-aðild að fullu ef hún væri sannfærð um að góður samningur hefði fengist sem tryggði hagsmuni Íslands og fullt forræði yfir auðlindum þjóðarinnar.
Er leiðangurinn þess virði? Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra lýsti ekki yfir stuðningi við ESB-aðild.
ESB-aðild geti knúið umbætur á vinnumarkaðsmódelinu Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Forsætisráðherra telur ESB-aðild vera einn valkost sem rangt sé að útiloka á þessum tímapunkti.
ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Í yfirlýsingu sinni sagði utanríkisráðherra að samningaviðræður við ESB séu ekki hafnar.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Vísir
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði í aðdraganda kosninga að aðild að ESB sé aðeins raunhæft verkefni ef víðtæk samstaða ríki í samfélaginu.
Gert ráð fyrir að aðildarviðræður klárist á kjörtímabilinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra staðfesti að engar aðildarviðræður við ESB séu hafnar.
Hætta á kvótahoppi Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Þingsályktunartillagan tilgreinir ekki hverjar yrðu ófrávíkjanlegar kröfur Íslands í aðildarviðræðum, ekki samningsmarkmið Íslands og ekki áætlaðan kostnað við slíkar viðræður.
- Að hluta staðfest Andmælir Bæði þingsályktunartillagan og yfirlýsingar ráðherra hafa verið óljósar um hvernig á að tryggja hagsmuni Íslands ef gengið yrði til aðildarviðræðna.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra sagði í kvöldfréttum RÚV laugardagskvöldið 11. apríl 2026: «Við erum ekki að kjósa um inngöngu.»
Hreppaflutningar umræðunnar Blog.is (Heimssýn)
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún sagði í viðtali að ef þjóðin segir nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst þá gerist ekkert meira í ESB-málunum í framhaldinu.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Að hluta staðfest Styður Samningsmarkmið ríkisstjórnarinnar í aðildarviðræðum eru sjálfstætt fiskveiðistjórnarsvæði og stuðningur við landbúnaðinn.
Hvað felst í liggja lágt leiðinni? DV
- Að hluta staðfest Styður Stefna ríkisstjórnarinnar er að þjóðin fái að velja milli ESB-aðildar og «liggja lágt» stefnu áður en aðildarviðræðum lýkur.
Hver á þennan bústað, já eða nei? Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Gögn ríkisstjórnarinnar um ESB-aðildarviðræðurnar innihalda ekki haldbær samningsmarkmið um hverju eigi að ná fram.
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórnin hyggst veita nauðsynlegar upplýsingar um ESB-aðildarviðræðurnar fyrst eftir atkvæðagreiðsluna.
Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún hefur sagt að ESB-andstæðingar treysti ekki dómgreind þjóðarinnar.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Staðfest Styður Forsætisráðherra sagði á Alþingi 16. febrúar 2026 að hún vissi vel hverrar sérstöðu Íslands í fiskveiðum, orkumálum og öðru.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur sagt á Alþingi að «rauðu línurnar» í aðildarviðræðum væru skýrar og á öðrum vettvangi sagðist hún myndu «selja landið fokdýrt».
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra hefur sagt að hún muni ekki samþykkja aðild án forræðis Íslands yfir auðlindum þjóðarinnar.
- Að hluta staðfest Styður Atvinnuvegaráðherra hefur sagt að það yrði «ófrávíkjanleg krafa» að Íslendingar héldu yfirráðum yfir auðlindum landsins, þar á meðal í sjávarútvegi.
Kristrún í ESB-viðræðum bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Íslands, Kristrún Frostadóttir, sagðist í þingræðu 16. febrúar 2026 vera byrjuð á viðræðum við ESB.
- Staðfest Styður Forsætisráðherra lýsti fyrri þjóðaratkvæðagreiðslunni sem atkvæðagreiðslu um hvort Ísland ætti að fara í samningaviðræður við ESB.
- Staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að hún mundi svara nei í seinni þjóðaratkvæðagreiðslunni ef Ísland fengi ekki viðunandi undanþágur í auðlindamálum.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að hún þyrfti þjóðaratkvæðagreiðslu til að fá umboð til að halda áfram aðildarviðræðum á grunni þess sem ákveðið var árið 2009.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði í þingræðu að ríkisstjórnin hefði verið heiðarleg um að fyrri þjóðaratkvæðagreiðslan snerist um það hvort fólk vildi kanna hvernig samningur lítur út.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagðist hafa átt samtöl við aðila innan ESB og taldi mögulegt að semja um eitthvað.
Kristrún: spyrjið Þorgerði Katrínu hvað nei þýðir Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún var nauðbeygð að fylgja utanríkisráðherra í ESB-leiðangurinn og hafði gefið loforð um það við stjórnarmyndun fyrir rúmu ári.
Kristrún telur þurfa 70% stuðning við tillöguna Morgunblaðið
- Þarfnast samhengis Andmælir Kristrún Frostadóttir tók ekki þátt í þingræðunni um þingsályktunartillöguna og neitaði að svara spurningum um ESB-málið í fjölmiðlum.
Kristrún vísar þögn um ESB-málið á bug Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hefur sagt opinberlega að hún muni segja já í þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið.
Ófrávíkjanleg krafa um yfirráð Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra staðfesti á Alþingi að það sé «ófrávíkjanleg krafa» af Íslands hálfu í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB að Íslendingar haldi yfirráðum yfir auðlindum landsins, þar á meðal í sjávarútvegi.
Ósamstiga um nægan meirihluta Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra taldi að afdrifarík ákvörðun um ESB-aðild krefðist víðtæks samráðs og samstöðu og rúms meirihluta þjóðarinnar.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-samningaviðræður eru ekki val af hlaðborði heldur undirgang á skilmálum sem þegar eru ljósir.
Óvíst um afdrif umsóknar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Samningaviðræður Íslands við ESB eru ekki hafnar, að yfirlýsingu utanríkisráðherra.
Ræddu 'fjóra strámenn', vonbrigði og hagsmunaárekstra Vísir
- Heimildir vantar Styður Morgunblaðið greindi frá meintum ummælum utanríkisráðherra þar sem hún taldi að ESB væri líklegra til að taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB.
- Heimildir vantar Styður Morgunblaðið greindi frá meintum ummælum utanríkisráðherra þar sem hún taldi að með aðild Íslands að ESB myndi það koma í hlut Íslendinga að sinna starfi fiskveiðistjóra innan framkvæmdastjórnar ESB.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ferlið í ESB-aðildarviðræðum er enn á mjög fyrri stigum samkvæmt ráðherranum.
Segir fund með Þorgerði Katrínu vonbrigði Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra neitaði tvívegis að svara því hvort skilyrði ríkisstjórnarinnar væru «full og varanleg» yfirráð yfir auðlindum Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra neitaði að svara því hvort Ísland gæti undirgengist sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB.
- Staðfest Styður Ríkisstjórnin hefur ekki gefið út ófrávíkjanleg skilyrði sín fyrir aðildarviðræðum við Evrópusambandið áður en þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Að hluta staðfest Andmælir Ríkisstjórnin hefur viljað beina athygli frá innanlandsvanda á borð við verðbólgu, skattahækkunum og atvinnuleysi með því að endurvekja umræðu um ESB-aðild.
Skýrt umboð skiptir máli Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur lýst því yfir að ríkisstjórnin muni fylgja niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar hvort sem hún sé já eða nei.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra sagði að þeir sem fullyrða að vita hvað ESB-aðild þýðir fyrir Ísland séu ekki að segja rétt frá, þar sem enginn hefur séð endanlegan samning.
- Staðfest Styður Forsætisráðherra vildi ekki lýsa því yfir hvort 51% meirihluti í þjóðaratkvæðagreiðslu væri nóg til að hefja aðildarviðræður.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Staðfest Styður Samningsmarkmið Íslands eru að halda yfirráðum yfir auðlindum sínum ef farið verður í aðildarviðræður við ESB.
- Staðfest Styður Áskorunin í aðildarviðræðum er að halda yfirráðum yfir auðlindum Íslands.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í ágúst 2024 að innganga í Evrópusambandið væri ekki leiðin til þess að laga slæmt efnahagsástand, meðal annars háa vexti og mikla verðbólgu.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði við Morgunblaðið í ágúst 2025 að ESB-málin snertu ekki núverandi efnahagsástand.
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún Frostadóttir sagði í janúar 2026 fjölmiðlum að tímabært væri að setja Evrópumálin á dagskrá þar sem ríkisstjórnin hefði náð miklum árangri í helztu stefnumálum sínum.
Það sem utanríkisráðherra vill ekki segja Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra var ekki tilbúin að lýsa því yfir að skilyrði ríkisstjórnarinnar í viðræðum við ESB væru «full og varanleg yfirráð» yfir auðlindum Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra svaraði ekki spurningum um hvort og þá hvaða skilyrði ríkisstjórnin muni setja í viðræðunum við ESB.
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hefur haldið því fram að samningsstaða Íslands sé sterkari nú en þegar sótt var um aðild árið 2009.
Thjodaratkvaedasgreidslan olikleg 29. agust Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra mun ekki beita kjarnorkuákvæðinu í þingsköpum Alþingis til að þvinga fram heimild fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu.
Þorgerður: Bandaríkin greinilega ekki unnendur ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín kynnti bandarískum ráðamönnum að þjóðaratkvæðagreiðslan snúist um að tryggja efnahagslegar varnir og öryggi fjölskyldna, heimila og íslenskra fyrirtækja
Tók Tusk tillit til sjávarútvegsmála Írlands? Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, sagði í samtali við Ríkisútvarpið 10. mars 2026 að Donald Tusk hafi opinberlega sagt að ESB ætti að hlusta á smærri lönd eins og stór.
Upplýsingar vantar Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur gefið í skyn að almenningur þurfi ekki að hafa nákvæmar upplýsingar um kostnað og framkvæmd viðræðna til að geta tekið afstöðu í þjóðaratkvæðagreiðslunni.
Valdið færi annars til Brussel stjornmalin
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra hefur einnig sagt að markmið sé að Ísland haldi fullum yfirráðum yfir sjávarútvegsmálum ef til inngöngu í Evrópusambandið kæmi.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra kveðst ekki mundu skrifa undir slæman samning við ESB.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Samningsafstaða ríkisins þarf að liggja fyrir til að hægt sé að taka upplýsta afstöðu til ESB-aðildar
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún forsætisráðherra og formaður Samfylkingar ætlar ekki að tala fyrir ESB-aðild.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir tilkynnti þrjú skilyrði áður en farið yrði í ESB-vegferð: (1) góður meirihluti þjóðarinnar fyrir aðild, (2) jafnvægi í efnahagsmálum og tök á vöxtum og verðbólgu, (3) hagsmunasamtök, atvinnulíf og verkalýðsfélög hlynnt vegferðinni.
- Að hluta staðfest Styður Forsætisráðherra hefur sagt að samningsstaða Íslands hafi styrkst.
Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei Stjórnmálin
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir í Speglinum á RÚV 10. mars 2026 að hún sé jákvæð gagnvart Evrópusambandinu en að Evrópumálin hafi ekki verið ástæða þess að hún fór út í pólitík.
- Að hluta staðfest Styður Kristrún Frostadóttir telur að niðurstaðan já í þjóðaratkvæðinu myndi þýða mikinn kostnað við umsóknarferlið og að stór hluti stjórnkerfisins yrði upptekinn vegna ferlisins.
- Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir lýsti því yfir í ágúst að Evrópumálin snertu ekki núverandi efnahagsástand.