Ópólitískur fróðleiksmoli um ESB
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest EES-aðild Íslands hefur styrkt íslenska tungu með starfsemi þýðingarmiðstöðvar utanríkisráðuneytisins þar sem stór hluti af lögum og reglum ESB er þýddur á íslensku. EES/ESB-löggjöf
"Í raun hefur aðildin að EES þegar styrkt tunguna með starfsemi þýðingarmiðstöðvar utanríkisráðuneytisins þar sem stór hluti af lögum og reglum ESB er þýddur á íslensku."
Fullyrðing: EES-aðild Íslands hefur styrkt íslenska tungu með starfsemi þýðingarmiðstöðvar utanríkisráðuneytisins þar sem stór hluti af lögum og reglum ESB er þýddur á íslensku.
EEA-LEGAL-006 staðfestir að um 13.000 ESB-gerðir hafa verið innleiddar í gegnum EES-samninginn, sem krefst þýðinga á íslensku. SOV-DATA-004 styður þetta og lýsir umfangi regluverksins. Fullyrðingin er því studd að þýðingarvinna fer fram, en engin heimild í safninu fjallar sérstaklega um þýðingarmiðstöð utanríkisráðuneytisins eða hvort þessi starfsemi hafi «styrkt íslenska tungu». Orsakasambandið milli EES-þýðinga og eflingar íslenskunnar er mat, ekki staðfest af heimildum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta umfang þýðingarvinnu innan EES-samningsins en fjalla ekki um þýðingarmiðstöðina sjálfa né meta áhrif hennar á íslenska tungu. Sumir málvísindamenn hafa bent á að ESB-þýðingar hafi jafnframt innleitt erlend setningamynstur í íslenskt lagamál — hugsanlega neikvæð áhrif sem fullyrðingin tekur ekki tillit til.
Nokkur stoð Spá Um miðja öld verður að líkindum helmingur vinnumarkaðarins á Íslandi af erlendum uppruna. Vinnumarkaður
Þar fjallaði Eiríkur um að slík ólánsstaða væri núna raunhæfur möguleiki í ljósi þess að um miðja öld verði helmingur vinnumarkaðarins að líkindum af erlendum uppruna.
Fullyrðing: Um miðja öld verður að líkindum helmingur vinnumarkaðarins á Íslandi af erlendum uppruna.
LABOUR-DATA-002 staðfestir öra fjölgun erlends fólks — úr 2% árið 1994 í 18% árið 2025. HOUSING-DATA-003 sýnir að 40–50% byggingarstarfsmanna eru erlendir og LABOUR-DATA-006 sundurliðar dreifingu erlendra starfsmanna eftir atvinnugreinum. Þróunin er ótvíræð. Fullyrðingin framreiknar þó til «helmings vinnumarkaðarins um miðja öld», sem er spá sem engin heimild staðfestir. Jafnvel þótt línuleg framreikningur frá 2% til 18% á 30 árum bendi í þá átt, ráðast raunverulegar tölur af efnahagsþróun, fæðingartíðni og stefnumótunarbreytingum sem ómögulegt er að spá fyrir um.
Samhengi sem vantar
Engin lýðfræðileg spálíkön í heimildunum styðja 50%-markið sérstaklega. Nettóinnflutningur sveiflast mikið eftir hagsveiflum — Ísland varð fyrir nettóbrottflutningi 2009–2011. Framreikningurinn gerir ráð fyrir óbreyttri þróun, en breytingar á efnahagsstefnu, sjálfvirkni og loftslagsbreytingar gætu breytt myndinni verulega.
Þarfnast samhengis Hugsjónin með Evrópusambandinu er að efnahagslegur og pólitískur samruni ríkjanna vegi þyngra en sérstaða þjóðríkjanna. Fullveldi
Þar gildir einu þótt sjálf hugsjónin með Evrópusambandinu sé vissulega að efnahagslegur og pólitískur samruni ríkjanna vegi þyngra en sérstaða þjóðríkjanna
Fullyrðing: Hugsjónin með Evrópusambandinu er að efnahagslegur og pólitískur samruni ríkjanna vegi þyngra en sérstaða þjóðríkjanna.
Þessi lýsing er of einföld. ENERGY-TREATY-001 sýnir að sáttmálar ESB vernda sérstaklega fullveldi aðildarríkja á tilteknum sviðum — t.d. segir 194. grein TFEU að ESB-stefna "skuli ekki hafa áhrif á rétt aðildarríkis til að ráðstafa auðlindum sínum." SOV-PARL-001 dregur fram að utanríkisráðherra lýsti fyrirheitum um vernd íslensks fullveldis í hugsanlegum viðræðum. Sambandið byggir á samspili sameiginlegra og þjóðlegra valdheimilda — ekki einföldum forgangi samruna yfir sérstöðu.
Samhengi sem vantar
Sáttmálar ESB byggja á meginreglunni um nálægð (subsidiarity) þar sem ákvarðanir eiga að vera teknar eins nálægt borgurunum og unnt er. Valdmörk ESB og aðildarríkja eru flókin og ná ekki til allra málefnasviða jafnt — t.d. er utanríkis- og öryggisstefna áfram mikið á forræði ríkjanna.
Ofeinföldun Spá Við ESB-aðild Íslands gæti aðstreymi innflytjenda aukist enn með þeim afleiðingum að Íslendingar gætu ekki haft áhrif á það. Fullveldi
þótt vissulega sé allt eins líklegt að aðstreymi innflytjenda geti aukist enn hingað til lands án þess að við munum geta haft nokkuð um það að segja
Fullyrðing: Við ESB-aðild Íslands gæti aðstreymi innflytjenda aukist enn með þeim afleiðingum að Íslendingar gætu ekki haft áhrif á það.
HOUSING-ANALYSIS-001 staðfestir að ESB-aðild myndi ekki skapa nýjan frelsi til fólksflutninga umfram það sem þegar gildir samkvæmt EES-samningnum. Frjáls för launafólks er þegar tryggð. LABOUR-DATA-002 sýnir að erlent hlutfall íbúa hefur vaxið úr 2% í 18% á EES-tímabilinu — þessi þróun á sér stað án ESB-aðildar. Fullyrðingin gefur í skyn að ESB-aðild breyti stöðunni verulega, en lagagrundvöllurinn er í raun sá sami.
Samhengi sem vantar
HOUSING-ANALYSIS-001 bendir til þess að helstu hindranir fólksflutninga til Íslands séu húsnæðiskostnaður, afskekkt lega og gengissveiflur — ekki lagaumgjörðin. ESB-aðild gæti þó haft óbein áhrif á vinnumarkaðinn, t.d. gegnum aukna viðurkenningu á starfsréttindum.