Snorri Másson
StjórnmálafólkÞingmaður (Miðflokkurinn)
Þingmaður (Miðflokkurinn) — andvíg/ur ESB-aðild.
Þingvirkni um ESB-mál
Ræður á Alþingi um ESB- og Evrópumál.
Sjá þingræður →Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (10)
Að hluta staðfest Snorri Másson heldur því fram að lægri vextir á húsnæðislánum myndu ekki gera húsnæði ódýrara vegna þess að framboð og eftirspurn á húsnæðismarkaði haldist óbreytt. Tilvitnað Húsnæðismál
Við erum í kapítalísku hagkerfi með lögmál um framboð og eftirspurn. Það yrðu jafnmargir hérna að berjast um jafnfá hús. Þar með eru þau jafndýr og þar með þarftu að taka jafn hátt lán til þess að fjármagna kaupin á þessu.
Kjarni röksemdafærslu Snorra fær stuðning í rannsóknum. HOUS-DATA-006, HOUSING-DATA-009 og HOUSING-DATA-011 staðfesta öll að lægri vextir leiða yfirleitt til hærra — ekki lægra — húsnæðisverðs í mörkuðum þar sem framboð er óteygjanlegt, vegna svonefndra «eiginfjáráhrifa» (capitalisation effect). Glaeser o.fl. (2012) áætluðu 6–8% hækkun á fasteignaverði fyrir hvert prósentustig sem raunvextir lækka. Þó er röksemdafærslan of einföld hvað varðar framboð og eftirspurn.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin segir að framboð og eftirspurn «haldist óbreytt» en heimildir benda til þess að lægri vextir auki eftirspurn — mánaðarlegar greiðslur lækka, sem eykur greiðslugetu kaupenda. Framboðið er hins vegar stíft til skamms tíma á Íslandi, sem leiðir til verðhækkana. HOUSING-DATA-011 bendir á að ESB-aðild gæti einnig aukið framboð í gegnum byggðasjóði eða aukinn hreyfanleika vinnuafls í byggingariðnaði. Hagfræðilega er röksemdafærslan á réttri braut en of einföld í forsendum.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Að hluta staðfest Snorri Másson segir að ESB-aðild fæli í sér algjöra grundvallarbreytingu á stöðu Íslands, þar sem landið sé sjálfstætt þjóðríki sem heldur utan um sína eigin hagsmuni. Tilvitnað Fullveldi
Það er algjör grundvallarbreyting frá því sem við höfum verið að gera hérna á Íslandi, sem er bara sjálfstætt þjóðríki, með íslenska þjóð sem heldur utan um sína eigin hagsmuni.
SOV-DATA-021 staðfestir beint að Snorri Másson hefur haldið því fram að ESB-aðild fæli í sér grundvallarbreytingu á stöðu Íslands sem sjálfstæðs þjóðríkis. Fullyrðingin lýsir afstöðu hans réttilega. Hins vegar er orðalagið «algjör grundvallarbreyting» sterkara en heimildin styður þegar tekið er tillit til samhengisins: SOV-DATA-027 útskýrir að fullvalda ríki geti takmarkað vald sitt án þess að afsala sér fullveldi, og Ísland deilir þegar fullveldi í gegnum NATO, EES og aðrar alþjóðastofnanir. Sú pólitíska-heimspekilega afstaða Snorra — að fullveldi sé óskiptanlegt — er álitamál, ekki staðreynd.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin lýsir afstöðu Snorra Mássonar, sem er pólitísk skoðun fremur en staðreyndafullyðing. Lögfræðingar líta almennt á fullveldi sem safn réttinda sem hægt er að deila, ekki sem óskiptanlega heild. Ísland deilir þegar fullveldi í gegnum NATO, EES, WTO og fleiri stofnanir — ESB-aðild myndi auka það en breyta ekki eðli þess frá grunni. Aðildarríki ESB halda rétti til úrsagnar samkvæmt 50. grein.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Að hluta staðfest Brexit hafi verið mjög erfitt fyrir Breta og þeir séu enn að glíma við afleiðingar þess. Umorðað Fordæmi
Brexit hefði verið mjög erfitt fyrir Breta, sem væru "enn að bíta úr nálinni með það"
Heimildir staðfesta að Brexit hefur haft umtalsverð neikvæð áhrif á breska hagkerfið. PREC-DATA-008 og PREC-DATA-002 sýna að OBR áætlar 4% samdrátt í langtíma-VLF, PREC-DATA-041 vísar í NBER-rannsókn sem metur áhrifin 6–8%, og PREC-HIST-012 sýnir 15% samdrátt í vöruviðskiptum við ESB. Fullyrðingin um að Bretar séu «enn að glíma við afleiðingar» er þó of einföld — heimildir benda til þess að erfitt sé að aðgreina áhrif Brexit frá COVID-faraldri og orkuverðskrísu. Þá eru sumir hagfræðingar ósammála um umfang áhrifanna og Brexit-sinnar benda á nýja viðskiptasamninga (t.d. CPTPP-aðild 2023).
Samhengi sem vantar
Heimildir vara við að erfitt sé að aðgreina áhrif Brexit frá áhrifum COVID-19 og orkuverðskrísu. Mat á umfangi áhrifanna er mjög breytilegt eftir aðferðafræði — OBR segir 4%, NBER 6–8%, CER 2,8%. Aðstaða Íslands er grundvallarlega ólík þar sem Ísland er lítið EES-ríki, ekki stórt fyrrverandi aðildarríki.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Að hluta staðfest Ekki sé auðvelt að yfirgefa Evrópusambandið þegar í það er komið. Umorðað Fordæmi
því væri ekki auðsótt að yfirgefa sambandið þegar í það væri komið
SOV-LEGAL-001 staðfestir að 50. grein sáttmálans um Evrópusambandið veitir lagalegan rétt til útgöngu. SOV-DATA-028 lýsir ferlinu sem «næstum ómögulegri aðgerð» ef um einhliða útgöngu án samninga er að ræða, en Brexit sýndi að útganga er raunhæf. PREC-DATA-003 sýnir að ferlið tók 4,5 ár og PREC-DATA-004 lýsir flækjustiginu. Fullyrðingin er því of fortakslaus — það er ekki «auðvelt» en það er heldur ekki ómögulegt. Brexit sýnir að útganga er framkvæmanleg en tímafrek og kostnaðarsöm. Orðalagið «ekki auðvelt» er stutt en myndi vera nákvæmara sem «erfitt en mögulegt».
Samhengi sem vantar
Rétturinn til útgöngu er tryggður í sáttmálanum (50. grein) og Brexit staðfestir að hann er raunhæfur. Erfið-leikarnir sem heimildir lýsa eru pólitískir og efnahagslegir, ekki lagalegir — einhliða útganga án samninga er lögleg en praktískt «næstum ómöguleg» vegna dýptar samþættingarinnar. Engin önnur þjóð hefur hafið 50. greinar ferli eftir Brexit, og stuðningur við ESB-aðild meðal aðildarríkja er í sögulegu hámarki (74% árið 2025 samkvæmt PREC-DATA-022). Aðstæður Íslands eru ólíkar — endurinngangsferli á ekki við þar sem Ísland hefur aldrei verið aðili.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Þarfnast samhengis Verkefni Evrópusambandsins snúist um að stækka. Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
Hann sagði verkefni Evrópusambandsins "snúast um að stækka".
Fullyrðingin gefur of einfaldaða mynd af Evrópusambandinu. TRADE-DATA-022 sýnir að stækkun er ein af mörgum stefnuáherslum ESB, en Ísland er ekki í forgangi — Vestur-Balkan og Úkraína eru framar á dagskrá. EEA-LEGAL-017 lýsir aðildarferlinu sem skilyrtu og ítarlegu, ekki sem sjálfvirku stækkunarverkefni. AGRI-DATA-015 og AGRI-LEGAL-001 sýna að innri stefnumótun (sameiginleg landbúnaðarstefna, innri markaðurinn) er stór hluti af starfsemi ESB. Stækkun er hluti af starfseminni en fjarri því eina verkefnið.
Samhengi sem vantar
ESB hefur fjölbreytt verkefni: innri markaðurinn, sameiginleg landbúnaðar- og sjávarútvegsstefna, loftslagsmál, stafræn stefna og utanríkismál. Stækkun hefur hægt á undanförnum árum — síðast gekk Króatía inn árið 2013. Núverandi forgangsröðun beinir sjónum að Vestur-Balkan, Úkraínu og Moldóvu, ekki Íslandi.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Þarfnast samhengis Ísland sé mjög eftirsóknarvert fyrir Evrópusambandið að fá inn vegna sterks efnahagslífs. Tilvitnað Viðskipti
það er mjög eftirsóknarvert að fá Ísland inn. Við erum alveg með mjög sterkt efnahagslíf miðað við margt annað sem er að gerast þarna.
TRADE-DATA-022 lýsir áhuga ESB á Íslandi sem "aldrei forgangsmáli" — ESB fagnaði umsókninni 2010 en Ísland er efnahagslega örlítið (VLF um 25 milljarðar evra) og hefur lágmarksáhrif á efnahag sambandsins. Helstu ástæður áhugans eru landfræðilegar og pólitískar — norðurslóðastaða, sjávarútvegur og "merki" um stækkun til norræns lýðræðisríkis — en ekki sterkt efnahagslíf. Fullyrðingin ofmetur áhuga ESB verulega. POL-DATA-017 og POL-DATA-012 sýna að íslenskir hagsmunaaðilar halda þessu fram, en TRADE-DATA-022 staðfestir beinlínis að ESB "myndi fagna en er ekki virkt að sækjast eftir" Íslandi.
Samhengi sem vantar
Áhersla ESB á stækkun beinist nú að Vestur-Balkan, Úkraínu og Moldóvu. Ísland er "auðvelt" umsóknarríki vegna EES-samræmingar, en efnahagsleg þýðing þess er hverfandi fyrir ESB í heild. Fullyrðingin er villandi vegna þess að hún gefur til kynna efnahagslegan hvata sem heimildirnar staðfesta ekki.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Að hluta staðfest Snorri heldur því fram að sum ríki sem gætu gengið í ESB séu í miklu verri stöðu en Ísland, og að Ísland geri stækkunarpakkann betra. Tilvitnað Fordæmi
Það eru mörg önnur ríki sem gætu farið þarna inn sem eru í miklu verri stöðu þannig að margir sem eru að tala fyrir stækkun sambandsins segja: Heyrðu, við ætlum að fá hérna nokkur ríki inn. Sum þeirra verða smá vesen. En við fáum Ísland með og það er flott.
SOV-DATA-021 staðfestir að Snorri Másson, þingmaður Miðflokksins, hefur tekið afstöðu í ESB-umræðunni, þótt sú heimild fjallar um fullveldisafstöðu hans fremur en stækkun. PREC-DATA-025 styður efnislegan kjarna fullyrðingarinnar: Ísland er langt umfram öll önnur umsóknarríki ESB í landsframleiðslu á mann og myndi líklega vera hreinn greiðandi í fjárhagsáætlun sambandsins, ólíkt öðrum umsóknarríkjum. Heimildin tekur þó skýrt fram að stækkun ESB sé ekki pakkadíll þar sem auður eins ríkis vegi upp á móti fátækt annars.
Samhengi sem vantar
PREC-DATA-025 bendir á að fullyrðingin um að Ísland «geri stækkunarpakkann betra» sé pólitísk túlkun — ESB-stækkun er ekki pakkadíll. Ísland er vissulega mun ríkara en önnur umsóknarríki, en það þýðir ekki sjálfkrafa betri aðstæður í samningaviðræðum, sér í lagi vegna sjávarútvegs og landbúnaðar.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Að hluta staðfest Snorri segir að aðrir hagsmunir gildi í Evrópusambandinu og að Ísland yrði bara að verða fyrir skaðanum, þótt margir kostir séu við EES-samninginn. Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
Þannig að ef þetta lendir hér þá erum við bara að verða fyrir skaðanum, þó að margir kostir séu við EES auðvitað.
SOV-DATA-021 staðfestir afstöðu Snorra Mássonar sem «fullveldissinns» sem telur ESB-aðild ósamrýmanlega sjálfstæði Íslands. Fullyrðingin endurspeglar þessa afstöðu — að aðrir hagsmunir gildi í ESB og Ísland «yrði bara að verða fyrir skaðanum». TRADE-DATA-002 og AGRI-DATA-008 staðfesta að EES-samningurinn veiti umtalsverð fríverslunarréttindi en EEA-LEGAL-022 sýnir hvaða svið falla utan hans. Hins vegar er fullyrðingin alhæfing sem heimildir styðja ekki að fullu — ESB-ríki hafa samningsstöðu innan stofnana og lítil ríki hafa náð undanþágum (SOV-LEGAL-006). Kostir EES-samningsins eru staðfestir en ályktunin um «skaða» er pólitískt mat, ekki staðreynd.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin endurspeglar pólitíska afstöðu, ekki staðreynd sem hægt er að sannreyna að fullu. Lítil ESB-ríki eins og Malta og Danmörk hafa samið um undanþágur. EES-samningurinn hefur kosti en einnig «lýðræðishalla» — Ísland innleiðir reglur án atkvæðisréttar. Álitamálið snýst um hvort samningsstyrkur ESB vegi þyngra en tap á sjálfstæðri stefnumótun.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
Þarfnast samhengis Hugsjónin með Evrópusambandinu er að efnahagslegur og pólitískur samruni ríkjanna vegi þyngra en sérstaða þjóðríkjanna. Fullyrt Fullveldi
Þar gildir einu þótt sjálf hugsjónin með Evrópusambandinu sé vissulega að efnahagslegur og pólitískur samruni ríkjanna vegi þyngra en sérstaða þjóðríkjanna
Þessi lýsing er of einföld. ENERGY-TREATY-001 sýnir að sáttmálar ESB vernda sérstaklega fullveldi aðildarríkja á tilteknum sviðum — t.d. segir 194. grein TFEU að ESB-stefna "skuli ekki hafa áhrif á rétt aðildarríkis til að ráðstafa auðlindum sínum." SOV-PARL-001 dregur fram að utanríkisráðherra lýsti fyrirheitum um vernd íslensks fullveldis í hugsanlegum viðræðum. Sambandið byggir á samspili sameiginlegra og þjóðlegra valdheimilda — ekki einföldum forgangi samruna yfir sérstöðu.
Samhengi sem vantar
Sáttmálar ESB byggja á meginreglunni um nálægð (subsidiarity) þar sem ákvarðanir eiga að vera teknar eins nálægt borgurunum og unnt er. Valdmörk ESB og aðildarríkja eru flókin og ná ekki til allra málefnasviða jafnt — t.d. er utanríkis- og öryggisstefna áfram mikið á forræði ríkjanna.
Þarfnast samhengis Við ESB-aðild Íslands gæti aðstreymi innflytjenda aukist enn með þeim afleiðingum að Íslendingar gætu ekki haft áhrif á það. Fullyrt Fullveldi
þótt vissulega sé allt eins líklegt að aðstreymi innflytjenda geti aukist enn hingað til lands án þess að við munum geta haft nokkuð um það að segja
HOUSING-ANALYSIS-001 staðfestir að ESB-aðild myndi ekki skapa nýjan frelsi til fólksflutninga umfram það sem þegar gildir samkvæmt EES-samningnum. Frjáls för launafólks er þegar tryggð. LABOUR-DATA-002 sýnir að erlent hlutfall íbúa hefur vaxið úr 2% í 18% á EES-tímabilinu — þessi þróun á sér stað án ESB-aðildar. Fullyrðingin gefur í skyn að ESB-aðild breyti stöðunni verulega, en lagagrundvöllurinn er í raun sá sami.
Samhengi sem vantar
HOUSING-ANALYSIS-001 bendir til þess að helstu hindranir fólksflutninga til Íslands séu húsnæðiskostnaður, afskekkt lega og gengissveiflur — ekki lagaumgjörðin. ESB-aðild gæti þó haft óbein áhrif á vinnumarkaðinn, t.d. gegnum aukna viðurkenningu á starfsréttindum.