Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB (CAP) er stærsti einstaki liðurinn í fjárhagsáætlun sambandsins, með 386,6 milljörðum evra á fjárhagsrammanum 2021–2027 (um 31% af heildaráætlun). Stefnan skiptist í stoð I (beingreiðslur, um 291 milljarður) og stoð II (þróun dreifbýlis, um 95 milljarðar).
Enska frumtextinn
The EU's Common Agricultural Policy (CAP) is the largest single item in the EU budget, allocated EUR 386.6 billion for the 2021–2027 Multiannual Financial Framework (approximately 31% of the total EU budget). The CAP consists of two pillars: Pillar I provides direct payments to farmers and market measures (approximately EUR 291 billion via the European Agricultural Guarantee Fund — EAGF), while Pillar II funds rural development programmes (approximately EUR 95 billion via the European Agricultural Fund for Rural Development — EAFRD). CAP spending has declined as a share of the EU budget from about 70% in the 1980s to 31% in the current MFF. For a new member state like Iceland, CAP would mean access to direct payment allocations (calculated based on agricultural area and historical reference yields) and rural development co-financing, but also full participation in the single market for agricultural products — meaning the removal of existing tariff protection.
Heimild
European Commission — CAP at a glance; MFF 2021–2027 Regulation (EU) 2020/2093
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er framkvæmdavald ESB sem ber ábyrgð á stefnumótun, reglusetningu og fjárhagsáætlun sambandsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sérstök úthlutun til Íslands úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni (CAP) myndi ráðast af aðildarviðræðum. Umræður um umbætur á CAP eftir 2027 standa yfir og gætu breytt fjárhagsrammanum verulega. Hrein ríkisfjármálaleg áhrif fyrir Ísland myndu ráðast af jöfnuði milli framlags þess til fjárlaga og greiðslna úr CAP.
Notuð í greiningum (8)
390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir
- Staðfest Styður Umbreyting landbúnaðarlands í Danmörku nýtur stuðnings frá Evrópusambandinu í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu sambandsins (CAP).
- Staðfest Styður Evrópusambandið rekur umfangsmesta stuðningskerfi landbúnaðar í heiminum í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnuna (CAP).
- Að hluta staðfest Styður Milljarðar evra renna árlega til bænda og til umbreytingar í landnotkun í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB.
- Staðfest Styður Mörg Evrópulönd hafa fengið fjárhagslegan stuðning úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni til að endurheimta votlendi, breyta ræktunarlandi, auka skógrækt og draga úr losun frá landbúnaði.
- Að hluta staðfest Styður Í Finnlandi hefur stuðningur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni verið nýttur til að greiða bændum fyrir að breyta landnotkun á kolefnisríkum jarðvegi og endurheimta votlendi.
Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Tollvernd er meginþáttur í búvörusamningum og mun verða það áfram.
Hvað kostar aðild að ESB? Um 20-25 milljarða brúttó, 6-9 nettó Evrópustraumar
- Að hluta staðfest Styður Sameiginlegir sjóðir ESB námu nærri 200 milljörðum evra árið 2024.
- Staðfest Styður Samheldnis- og byggðastefna ESB (Cohesion policy) er einn stærsti einstaki útgjaldaliður ESB.
- Staðfest Styður Útgjöld ESB til samheldnis- og byggðastefnu og sameiginlegrar landbúnaðarstefnu nema samanlagt yfir helmingi af heildarútgjöldum.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Íslenskur landbúnaður mundi fá styrki í gegnum sameiginlegu landbúnaðarstefnuna þar sem megnið af beinum stuðningi er greiddur út á landbúnaðarland.
- Að hluta staðfest Styður ESB-kerfið er móttækilegt gagnvart rökum sem snúa að fæðuöryggi og byggðaþróun.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
- Þarfnast samhengis Andmælir Verkefni Evrópusambandsins snúist um að stækka.
Sterkari saman á óvissutímum Viðreisn
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið hefur margfalt stærri fjárlög en Atlantshafsbandalagið.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Að hluta staðfest Styður Um 65% útgjalda ESB fara til stuðnings í landbúnaði og til byggðaþróunar.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Eitt stærsta útgjaldasvið ESB eru byggðaþróunar- og samheldnissjóðir sem eru sérstaklega ætlaðir til að styðja við svæði með miklu dreifbýli, langar vegalengdir eða takmarkaðan markað.
- Að hluta staðfest Styður Verndun og viðgangur evrópsks landbúnaðar hefur verið eitt af höfuðmarkmiðum Evrópusamstarfsins nánast frá upphafi og engar líkur á að það breytist.