Noregur, næsti samanburðargrunnur Íslands sem EES/EFTA-ríki með verndaðan landbúnað, ver árlega um 20 milljörðum NOK (u.þ.b. 1,7 milljörðum evra) í landbúnaðarstyrki og heldur uppi tollum á bilinu 100–400% á lykilafurðum. Þrátt fyrir að standa utan ESB hefur Noregur smám saman opnað fyrir landbúnaðarviðskipti við sambandið í gegnum tvíhliða samninga samkvæmt 19. grein EES-samningsins.
Enska frumtextinn
Norway, the closest comparator to Iceland as an EEA EFTA state with a protected agricultural sector, spends approximately NOK 20 billion (roughly €1.7 billion) per year on agricultural subsidies and maintains tariffs of 100–400% on key products (dairy, meat). Norway's OECD Producer Support Estimate is approximately 55%, similar to Iceland's. Despite not being in the EU, Norway has gradually liberalised some agricultural trade through bilateral agreements with the EU (Article 19 reviews under the EEA Agreement).
Heimild
OECD — Agricultural Policy Monitoring: Norway 2024; Norwegian Ministry of Agriculture and Food
Efnahags- og framfarastofnunin (OECD) er alþjóðleg stofnun sem greinir efnahagsstefnu og birtir árlegar úttektir á landbúnaðarstefnu aðildarríkja sinna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Landbúnaðargeiri Noregs er stærri að nafnvirði en svipað uppbyggður (mjólkurframleiðsla, sauðfjárrækt, smábýli við krefjandi veðurfarslegar aðstæður). Reynslan af Noregi sýnir að aðild að EES án ESB samrýmist mikilli vernd landbúnaðar en einnig að þrýstingur um hægfara frjálsræði er fyrir hendi í gegnum samningaviðræður á grundvelli 19. gr. EES-samningsins.
Notuð í greiningum (4)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur byggt velferðarsamfélag sitt á því að stýra auðlindum sínum sjálft, svipað og Noregur.
Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Tollvernd er meginþáttur í búvörusamningum og mun verða það áfram.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Litlar líkur eru á að hægt sé að fá undanþágur frá afnámi tollverndar og opinberrar verðlagningar á mjólk við ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Andmælir Mjólkurverð til bænda myndi við ESB-aðild lækka og færast nær því sem gerist í Noregi og Svíþjóð.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Andmælir Noregur er olíuríki og samanburður við Noreg er því ekki eðlilegt dæmi um ESB-aðild.