Íslenskir landbúnaðarstyrkir námu um 20–22 milljörðum króna árlega (u.þ.b. 130–145 milljónum evra) árið 2024, aðallega í beingreiðslum til sauðfjár- og mjólkurbænda. Stuðningurinn svarar til 55–60% af heildartekjum búa, sem gerir Ísland eitt þeirra OECD-ríkja þar sem landbúnaðurinn er mest niðurgreiddur.
Enska frumtextinn
Icelandic agricultural subsidies totalled approximately ISK 20–22 billion (roughly €130–145 million) per year as of 2024, primarily through direct payments to sheep and dairy farmers. This equates to approximately 55–60% of gross farm revenue being derived from government support, making Iceland one of the most heavily subsidised agricultural sectors in the OECD. The OECD Producer Support Estimate (PSE) for Iceland was 54% in 2023, compared to the EU average of approximately 19%.
Heimild
OECD — Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2024; Bændasamtök Íslands
Efnahags- og framfarastofnunin (OECD) er alþjóðleg stofnun sem greinir efnahagsstefnu og birtir árlegar úttektir á landbúnaðarstefnu aðildarríkja sinna.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Framleiðendastuðningur (PSE) felur í sér bæði beinar greiðslur og markaðsverðstuðning (tollavernd). Samanburður á íslenskum styrkjum og greiðslum úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni (CAP) er ekki einfaldur þar sem CAP nær einnig yfir byggðaþróun, umhverfisáætlanir og markaðsaðgerðir. Við aðild að ESB gætu íslenskir bændur fengið lægri greiðslur á hvert býli en fengju aðgang að víðtækari áætlunum innan CAP.
Notuð í greiningum (8)
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Óstutt Andmælir Sauðfjárrækt er ekki háð tollvernd og vinnur á frjálsum markaði.
- Að hluta staðfest Styður Svína- og alifuglarækt fær enga ríkisstyrki í dag en nýtur óbeins stuðnings í formi tollverndar.
Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Fjárfestingarstuðningur hins opinbera við íslenskan landbúnað er takmarkaður.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Staðfest Styður Tollvernd er ein af meginundirstöðum íslensks landbúnaðar.
Stjórnvöld verði að vinna með Bændasamtökunum verði aðildarviðræður samþykktar ruv
- Að hluta staðfest Styður Búvörusamningar kosta ríkissjóð um 20 milljarða króna á ári.
Styrkja þarf samkeppnishæfni íslensks landbúnaðar Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Almenn sátt ríkir meðal sauðfjárbænda um núverandi stuðningskerfi
Thomas Möller: Búa tvær þjóðir í landinu okkar? DV
- Staðfest Styður Stuðningur ESB við bændur á norðurslóðum er verulegur.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Að hluta staðfest Andmælir Íslenskur landbúnaður mun líklega fá ríflega styrki frá ESB eftir inngöngu, líkt og landbúnaður á norðurhjara fékk í Svíþjóð og Finnlandi.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Verulega auknar greiðslur þyrftu til ef landbúnaðurinn á ekki að verða fyrir verulegum búsifjum af ESB-aðild