Stjórnvöld verði að vinna með Bændasamtökunum verði aðildarviðræður samþykktar
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Búvörusamningar kosta ríkissjóð um 20 milljarða króna á ári. Landbúnaður
Þeir kosta ríkissjóð um 20 milljarða króna á ári og framundan eru viðræður um nýjan samning.
Fullyrðing: Búvörusamningar kosta ríkissjóð um 20 milljarða króna á ári.
AGRI-DATA-004 staðfestir að beinar fjárveitingar til landbúnaðar námu 20–22 milljörðum króna á ári (samkvæmt OECD-gögnum). Þó ber að gæta þess að hugtakið «búvörusamningar» nær eingöngu yfir hluta af heildarframlögum ríkisins — beinar greiðslur til sauðfjár- og nautgripabænda — en heildarstuðningur ríkisins er hærri (25–30 milljarðar króna samkvæmt AGRI-DATA-022) þegar markaðsverðsstuðningur (tollvernd) er meðtalinn. Talan 20 milljarðar á vel við bein fjárframlög úr ríkissjóði, en fullyrðingin er ekki alveg nákvæm um hvað hún mælir.
Samhengi sem vantar
AGRI-DATA-022 nefnir heildarframlög ríkisins á bilinu 25–30 milljarða króna á ári þegar tollvernd er meðtalin, sem er talsvert hærri tala en fullyrðingin gefur til kynna. AGRI-DATA-025 sýnir að heildarstuðningur nam 29 milljörðum króna árið 2020 (16,3 milljarðar í beinar niðurgreiðslur, 12,8 milljarðar í óbeinar neytendakostnað). Fullyrðingin gæti átt nákvæmlega við beinar fjárveitingar í búvörusamninga en sú afmörkun er ekki gerð skýr.
Að hluta staðfest Bændasamtök Íslands leggjast ekki gegn þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið. Samtakastefnur
Bændasamtökin leggjast ekki gegn þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Fullyrðing: Bændasamtök Íslands leggjast ekki gegn þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið.
POL-DATA-019 lýsir afstöðu Bændasamtaka Íslands á blæbrigðaríkan hátt. Samtökin eru formlega á móti ESB-aðild en hafa engu að síður sett fram lágmarkskröfur fyrir íslenskan landbúnað ef til aðildar kæmi — sem bendir til pragmatískrar nálgunar fremur en algerrar andstöðu við ferlið sjálft. Hins vegar staðfestir engin heimild beint að samtökin hafi «ekkert á móti» þjóðaratkvæðagreiðslunni. Orðalagið «ekkert á móti» er sterkara en heimildir réttlæta, þar sem samtökin hafa skýra andstöðu við ESB-aðild þótt þau virðist sætta sig við þjóðaratkvæðagreiðsluna sjálfa.
Samhengi sem vantar
Bændasamtökin eru formlega á móti ESB-aðild en hafa sett fram lágmarkskröfur ef til aðildar kæmi, sem bendir til þess að þau samþykki að ferlið geti átt sér stað. Innri deilur eru innan samtakanna — bændafundir um landið hafa leitt í ljós að ekki allir bændur deila andstöðu forystunnar. Engin heimild staðfestir beint afstöðu samtakanna til þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem slíkrar, aðgreindar frá ESB-aðild.
Staðfest Bændasamtök Íslands telja mikilvægt að tollverndin í landbúnaði verði skoðuð í samhengi við mögulegar aðildarviðræður. Landbúnaður
Við erum bara að segja við stjórnvöld: Ef það verður niðurstaða þjóðarinnar að fara í áframhaldandi viðræður þá verða þau að vinna það með okkur og skoða það með okkur hvernig við gætum best að grunngildum landbúnaðarins. Eins og til dæmis tollverndin, já.
Fullyrðing: Bændasamtök Íslands telja mikilvægt að tollverndin í landbúnaði verði skoðuð í samhengi við mögulegar aðildarviðræður.
Heimildir staðfesta þetta vel. POL-DATA-019 lýsir lágmarkskröfum Bændasamtakanna til ríkisstjórnar um vernd landbúnaðar í hugsanlegum aðildarviðræðum. POL-DATA-015 sýnir að samtökin leggja sérstaka áherslu á tollvernd (30–80% á mjólkurvörur, kjöt og grænmeti) sem grundvallaratriði í afstöðu sinni. Viðmiðið um samvinnu við stjórnvöld kemur skýrt fram í POL-DATA-019, þar sem sagt er að samtökin hafi sett «lágmarkskröfur» og krafist þess að ríkisstjórnin tryggði rekstrargrundvöll bænda. AGRI-DATA-017 undirstrikar að tollverndin er kjarni áhyggjuefna samtakanna.
Samhengi sem vantar
Þó ber að hafa í huga að tollverndin er ekki eini áhyggjuþátturinn — samtökin nefna einnig samkeppni frá stórframleiðendum ESB og hvort stuðningur samkvæmt sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB gæti tryggt framleiðslu í erfiðum náttúrufarsaðstæðum. POL-DATA-019 nefnir jafnframt innri deilur meðal bænda um rétta afstöðu.