← Til baka á Heimildir
POL-DATA-019 Sérfræðigreining
Samtakastefnur Stjórnmálalegt baendasamtok eu position
Bændasamtök Íslands hafa verið formlega andvíg ESB-aðild allt frá umsókninni 2009. Þrátt fyrir andstöðuna hafa samtökin mótað lágmarkskröfur til verndar íslenskum landbúnaði ef til aðildar kæmi, og viðurkennt þannig óbeint að aðild gæti orðið að veruleika. Á bændafundum víðs vegar um landið hefur komið í ljós að ekki allir bændur deila eindreginni andstöðu forystu samtakanna.
Enska frumtextinn

Bændasamtök Íslands (the Icelandic Farmers Association, BÍ) is officially opposed to Iceland's EU membership, a position maintained consistently since the 2009 membership application. BÍ argues that EU membership and the Common Agricultural Policy would undermine Icelandic agriculture by removing tariff protection (30–100%+ on dairy, meat, and key products), exposing small-scale Icelandic farms to competition from larger, lower-cost EU producers, and replacing Iceland's tailored subsidy system with CAP payments that may not adequately support production in harsh subarctic conditions. However, BÍ has also taken the pragmatic step of formulating minimum requirements (lágmarkskröfur) for Icelandic agriculture in any EU accession scenario, calling on the government to ensure that EU membership would not undermine the operational conditions and investments of active farmers. Internal divisions exist: farmer meetings (bændafundir) held around Iceland have revealed that not all farmers share the association leadership's certainty that opposition is the right position.

Heimild

Bændasamtök Íslands — public statements and position papers (2009–2026); Vísir reporting

Bændasamtök Íslands eru hagsmunasamtök bænda sem berjast fyrir hagsmunum íslensks landbúnaðar og gefa reglulega út afstöðuyfirlýsingar og greiningarskýrslur.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Afstaða BÍ endurspeglar stofnanalega stefnu forystu samtakanna en ekki endilega allra einstakra bænda. Nálgunin um „lágmarkskröfur“ gefur til kynna þegjandi viðurkenningu á því að aðild sé enn möguleg og að undirbúningur ætti að eiga sér stað. BÍ eru ein áhrifamestu hagsmunasamtök á Íslandi og hafa umtalsverð áhrif, sérstaklega í gegnum Framsóknarflokkinn, sem sögulega hefur verið flokkur bænda.

Notuð í greiningum (24)

390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir

  • Staðfest Styður Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum.

Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtök Íslands eru ekki á móti þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild.

Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskir bændur með fjármagnskostnað í rekstri eru forvitnir á ESB-aðild og hugsanlegar niðurstöður samningaviðræðna um heimskautalandbúnað.
  • Að hluta staðfest Styður Dagur B. Eggertsson telur að stór hluti bænda myndi segja já í fyrri þjóðaratkvæðagreiðslunni og jafnvel verða fremstir í stuðningsliði ESB-aðildar eftir samningsniðurstöðu um heimskautalandbúnað.

Eftirspurn eykst en innlenda framleiðslan stendur í stað Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Regluverk og leyfismál hafa gert svínabændum mjög erfitt að byggja ný bú og auka framleiðslu.

ESB aðild hefði veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda RÚV

  • Staðfest Styður Samkeppnisstaða íslenskra bænda er skökk gagnvart stóru matvælaframleiðslulöndunum innan ESB.
  • Að hluta staðfest Styður Galopnun landamæranna á innflutningi á landbúnaðarafurðum mun að öllum líkindum hafa veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda.
  • Staðfest Styður Bændasamtökin munu taka virkan þátt í samtali við stjórnvöld og almenning um afleiðingar ESB-aðildar fyrir ísleńskan landbúnað ef af viðræðum verður.

Góður samhljómur fyrir búvörusamningana Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Óvissa ríkir meðal sauðfjárbænda vegna boðaðrar þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhald viðræðna við Evrópusambandið.
  • Að hluta staðfest Styður Stuðningsumhverfi Evrópusambandsins er talið minna mikilvægt sauðfjárbændum en tollamálin í tengslum við ESB-aðildarviðræður.

Heiða Kristín Helgadóttir: Einkennilegt ef stóru samtökin vilja ekki fá botn í viðræður og niðurstöðu DV

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskir bændur styðjast við búvörulög og Bændasamtökin hafa ekki kynnt sér aðrar leiðir í tengslum við ESB-aðild.
  • Að hluta staðfest Andmælir Íslenskir bændur styðjast við búvörulög og Bændasamtökin hafa ekki kynnt sér aðrar leiðir í tengslum við ESB-aðild.

Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Litlar líkur eru á að hægt sé að fá undanþágur frá afnámi tollverndar og opinberrar verðlagningar á mjólk við ESB-aðild.

Ísland í Evrópusambandinu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Landbúnaður á Íslandi hefur verið í höndum einokunar.
  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi krefjast þess að einokun í landbúnaðargeiranum yrði afnumin.

Jón Gnarr: ESB ske es spé DV

  • Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild gæti fært landbúnað á Íslandi til betri vegar

Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtökin hafa ekkert á móti þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður.
  • Staðfest Styður Landbúnaður er einn sá málaflokkur sem yrði fyrir umfangsmestu og varanlegum breytingum við ESB-aðild Íslands.
  • Að hluta staðfest Styður Frjálst flæði landbúnaðarvara hentar illa íslenskum aðstæðum.
  • Að hluta staðfest Styður Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB (CAP) hentar afar illa hér á landi.
  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtökin gera athugasemd við upplýsingaóreiðu um ESB-aðildarmálið.

Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið

  • Staðfest Styður Formaður Bændasamtakanna sagði á Búnaðarþingi að mögulegar aðildarviðræður við ESB væru uppspretta óvissu í íslenskum landbúnaði.

Ótti Evrópuhreyfingarinnar Björn Bjarnason

  • Staðfest Styður Bændasamtökin lýsa andstöðu við aðild að ESB.

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Meðal varnarlína Íslands í landbúnaðarmálum voru kröfur um að tollvernd yrði haldið áfram.
  • Að hluta staðfest Styður Á tíma aðildarviðræðnanna var stjórnsýsla landbúnaðarmála á Íslandi að miklum hluta í höndum Bændasamtakanna, sem er ekki í samræmi við reglur ESB.
  • Staðfest Styður Mikill munur var á stjórnsýslu landbúnaðarmála á Íslandi og kröfum ESB, bæði hvað varðar stefnu og framkvæmd.

Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskur landbúnaður yrði á bjargbrúninni við ESB-aðild.

Sjávarauðlindin í ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Útgerðin og stjórnmálaflokkar hennar hafa verið mótfallin því að eftirlitskerfi á borð við það sem ESB krefst verði gert að íslenskum lögum.

Stjórnvöld verði að vinna með Bændasamtökunum verði aðildarviðræður samþykktar ruv

  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtök Íslands leggjast ekki gegn þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið.
  • Staðfest Styður Bændasamtök Íslands telja mikilvægt að tollverndin í landbúnaði verði skoðuð í samhengi við mögulegar aðildarviðræður.

Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskur landbúnaður yrði á bjargbrúninni við ESB-aðild.

Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið

  • Staðfest Styður Ef landbúnaður á Íslandi á ekki að verða fyrir miklu, varanlegu tjóni verða stjórnvöld að knýja fram sérlausnir í aðildarviðræðum.

Thomas Möller: Búa tvær þjóðir í landinu okkar? DV

  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtökin lýstu yfir stuðningi sínum við þjóðaratkvæðagreiðsluna í haust.

Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir

  • Þarfnast samhengis Andmælir Ótti varðandi afdrif sjávarútvegs og landbúnaðar innan ESB er uppspretta mjög umfangsmikilsm hræðsluáróðurs andstæðinga aðildar.

Upplýsingar vantar Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjóri Bændasamtakanna bendir á að skortur á skýrum samningsmarkmiðum sé augljós galli í þingsályktunartillögunni.

Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við Evrópusambandið hafa kælandi áhrif á fjárfestingar í landbúnaði óháð niðurstöðu viðræðnanna
  • Að hluta staðfest Styður Bændasamtökin telja bæði rétt og eðlilegt að þjóðin fái sjálf að skera úr um hvort hún vilji halda áfram aðildarviðræðum við ESB
  • Staðfest Styður Til að landbúnaður á Íslandi verði ekki fyrir miklu og varanleg tjóni þurfa stjórnvöld að knýja fram sérlausnir við ESB-aðildarviðræður

Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is

  • Þarfnast samhengis Styður Atvinnulífið er á móti ESB-aðild.