AGRI-DATA-009
Sérfræðigreining
Miðlungs
Rannsóknir Viðskiptaráðs Íslands (2012) bentu til þess að full þátttaka í sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB myndi draga úr tekjum íslenskra bænda um 30–50%, einkum í sauðfjárrækt, vegna tollaverndar. Rannsókn Háskóla Íslands (2011) áætlaði að matvælaverð gæti lækkað um 15–25% við ESB-aðild vegna tollaafnáms.
Enska frumtextinn
Multiple studies have assessed the potential impact of EU membership on Icelandic agriculture. The Icelandic Chamber of Commerce's 2012 assessment concluded that full CAP integration without special provisions would reduce Icelandic farm incomes by 30–50%, with sheep farming most severely affected due to loss of tariff protection and lower CAP direct payments relative to Iceland's current subsidy levels. A 2011 University of Iceland study estimated that consumer food prices could fall by 15–25% under EU membership due to tariff removal, benefiting consumers but threatening farm viability. The Farmers Association (Bændasamtök Íslands) has consistently argued that EU membership would be 'devastating' for Icelandic agriculture without permanent derogations. Pro-EU analyses counter that CAP structural funds and rural development programmes could offset income losses and modernise the sector.
Heimild
Viðskiptaráð Íslands — Assessment of EU accession negotiations (2012); Hagfræðistofnun Háskóla Íslands; Bændasamtök Íslands position papers
Viðskiptaráð Íslands eru hagsmunasamtök atvinnulífsins sem sinna rannsóknum, hagsmunagæslu og ráðgjöf um viðskiptaumhverfi og efnahagsmál.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þessar rannsóknir eru eldri en núverandi sameiginlega landbúnaðarstefnan (CAP) (2023–2027) og voru unnar á samningstímabilinu 2010–2013. Raunveruleg áhrif myndu ráðast af samningsbundnum skilmálum (aðlögunartímabilum, ákvæðum um innlenda styrki og úthlutunum til byggðaþróunar). Báðir aðilar í umræðunni hafa hvata til að setja fram öfgakenndar sviðsmyndir. Landbúnaður á Íslandi hefur einnig þróast frá árinu 2012.
Notuð í greiningum (18)
Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Óvissa vegna mögulegra ESB-viðræðna dregur úr fjárfestingu í landbúnaði á Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrif ESB-aðildar á íslenskan landbúnað væru líklega brottfall tolla.
- Að hluta staðfest Styður Ef til ESB-viðræðna kemur er nauðsynlegt að stjórnvöld vinni náið með bændum og haldi þeim ekki utan við þá vinnu.
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Að hluta staðfest Andmælir Þegar Finnar fóru inn í ESB var búið til hugtakið heimskautalandbúnaður sem gæti þýtt að landbúnaður á Íslandi nyti a.m.k. jafngóðra kjara innan ESB og utan.
- Að hluta staðfest Styður Íslenskir bændur með fjármagnskostnað í rekstri eru forvitnir á ESB-aðild og hugsanlegar niðurstöður samningaviðræðna um heimskautalandbúnað.
ESB aðild hefði veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda RÚV
- Staðfest Styður Samkeppnisstaða íslenskra bænda er skökk gagnvart stóru matvælaframleiðslulöndunum innan ESB.
- Að hluta staðfest Styður Galopnun landamæranna á innflutningi á landbúnaðarafurðum mun að öllum líkindum hafa veruleg neikvæð áhrif á hagsmuni íslenskra bænda.
Góður samhljómur fyrir búvörusamningana Bændablaðið
- Staðfest Styður Tollvernd skiptir sauðfjárrækt miklu máli vegna þess að brottfall tolla á kjötgreinum mundi leiða til lækkunar á sauðfjárafurðum á Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Óvissa ríkir meðal sauðfjárbænda vegna boðaðrar þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhald viðræðna við Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Stuðningsumhverfi Evrópusambandsins er talið minna mikilvægt sauðfjárbændum en tollamálin í tengslum við ESB-aðildarviðræður.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild mun opinber verðlagning á mjólk — bæði á heildsölustigi og til framleiðenda — falla niður.
- Að hluta staðfest Styður Mjólkurverð til bænda myndi við ESB-aðild lækka og færast nær því sem gerist í Noregi og Svíþjóð.
- Að hluta staðfest Styður Greiðslumark myndi leggjast af eða verða fasað út yfir nokkur ár við ESB-aðild, og íslenska ríkið gæti keypt upp hluta af greiðslumarki líkt og gert hefur verið í búvörusamningum fyrri ára.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti fært landbúnað á Íslandi til betri vegar
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Staðfest Styður Landbúnaður er einn sá málaflokkur sem yrði fyrir umfangsmestu og varanlegum breytingum við ESB-aðild Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB (CAP) hentar afar illa hér á landi.
Mótmæli bænda í Brussel eru viðvörun Vísir
- Að hluta staðfest Styður Staðfesting Mercosur-samningsins mun breyta verðmyndun og samkeppnisstöðu landbúnaðarafurða í Evrópu.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi ekki gagna íslenskum landbúnaði þar sem Mercosur-samningurinn opnar markaðinn fyrir tollfrjálsan innflutning frá löndum með önnur framleiðsluskilyrði.
- Að hluta staðfest Styður Þegar ESB opnar dyr sínar fyrir Mercosur-samningi er verið að endurmóta samkeppnisumhverfið á þann hátt sem vinnur ekki með smáum, viðkvæmum landbúnaðarkerfum á jaðarsvæðum.
Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Óvissa um ESB-aðildarviðræður hefur kælingaráhrif á fjárfestingarvilja bænda.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Íslenskur landbúnaður yrði á bjargbrúninni við ESB-aðild.
Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Brottfall tollverndar myndi að öllum líkindum auka innflutning og veikja rekstrargrundvöll innlendrar framleiðslu, með afleiddum áhrifum á atvinnu og byggð, sem og fæðu- og þjóðaröryggi.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Íslenskur landbúnaður yrði á bjargbrúninni við ESB-aðild.
Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB eru sjálfstæð uppspretta óvissu sem hefur kælandi áhrif á fjárfestingar í landbúnaði, alveg óháð niðurstöðu.
- Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrifin af inngöngu í ESB á landbúnað yrðu brottfall tollanna, ekki styrkirnir.
- Staðfest Styður Brottfall tolla myndi leiða til þess að mjög auknar greiðslur þyrftu til að koma í veg fyrir verulegar búsifjar í landbúnaði.
- Staðfest Styður Ef landbúnaður á Íslandi á ekki að verða fyrir miklu, varanlegu tjóni verða stjórnvöld að knýja fram sérlausnir í aðildarviðræðum.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi tryggja tollfrelsi á öllum útflutningi Íslands til ESB-landa.
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Engin ástæða er til að ætla að sjávarútvegur og landbúnaður muni bera skarðan hlut frá borði í aðildarviðræðum við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Vöruverð á Íslandi myndi lækka við ESB-aðild vegna þess að allur innflutningur frá ESB-löndum yrði tollfrjáls.
- Þarfnast samhengis Andmælir Ótti varðandi afdrif sjávarútvegs og landbúnaðar innan ESB er uppspretta mjög umfangsmikilsm hræðsluáróðurs andstæðinga aðildar.
Tollflokkast áfram sem ostur en ekki jurtaostur Bændablaðið
- Staðfest Styður Íslenskir mjólkurframleiðendur hafa lýst áhyggjum yfir því að breyttar tollflokkun geti veikt samkeppnisstöðu þeirra, dregið úr innlendri framleiðslu og í versta falli valdið því að hún leggist af.
Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Frjálst flæði lifandi dýra til Íslands myndi óhjákvæmilega leiða til innflutnings alvarlegra dýrasjúkdóma og valda íslenskum landbúnaði og fæðuöryggi óbærilegu tjóni.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Aðildarviðræður við Evrópusambandið hafa kælandi áhrif á fjárfestingar í landbúnaði óháð niðurstöðu viðræðnanna
- Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrif ESB-inngöngu á landbúnað eru ekki styrkir heldur brottfall tolla
- Staðfest Styður Brottfall tolla við ESB-aðild myndi hafa veruleg áhrif á íslenskan landbúnað
- Staðfest Styður Verulega auknar greiðslur þyrftu til ef landbúnaðurinn á ekki að verða fyrir verulegum búsifjum af ESB-aðild
- Staðfest Styður Til að landbúnaður á Íslandi verði ekki fyrir miklu og varanleg tjóni þurfa stjórnvöld að knýja fram sérlausnir við ESB-aðildarviðræður