← Til baka á Heimildir
SOV-DATA-027 Sérfræðigreining
Fullveldi Lögfræðilegt
Fullveldi ríkis skiptist í tvennt: innra fullveldi — æðsta vald yfir innri málefnum — og ytra fullveldi — réttur ríkisins til þátttöku á alþjóðavettvangi og til að ganga í þjóðréttarlegar skuldbindingar. Fullvalda ríki getur takmarkað sig með alþjóðasamningum án þess að missa fullveldi sitt — hæfnin til að ganga í slíka samninga er sjálf æðsta tjáning þess.
Enska frumtextinn

Sovereignty comprises two dimensions: internal sovereignty (supreme authority over domestic affairs, determining the hierarchy of domestic rules) and external sovereignty (right to participate internationally, enter treaties, and join organisations). A sovereign state can voluntarily constrain itself through international commitments without relinquishing sovereignty itself — the capacity to enter binding agreements is itself an exercise of sovereignty.

Heimild

Vísindavefurinn — Ragnhildur Helgadóttir & Bjarni Már Magnússon, University of Iceland Faculty of Law (2018, updated 2026)

Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um víðmörg fræðasvið.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Þetta er viðtekin lögfræðileg-akademísk skilgreining. Í stjórnmálaumræðu á Íslandi er hugtakið „fullveldi“ oft notað í víðari merkingu (menningarlegt, efnahagslegt, raunhæft sjálfstæði) en þessi þrönga lögfræðilega túlkun gefur til kynna. Uppfært í febrúar 2026, sem gefur til kynna að efnið sé nýlegt með tilliti til umræðu um þjóðaratkvæðagreiðslu.

Notuð í greiningum (14)

Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Yfirþjóðlegt vald ESB DV

  • Að hluta staðfest Styður Á sviði velferðarmála, heilbrigðisþjónustu og menntakerfis hefur ESB fyrst og fremst stuðningshlutverk en ríkin bera ábyrgð á kerfunum sjálfum.

Hvenær hefst höfuðborgaferð Kristrúnar? bjorn.blog.is

  • Staðfest Styður Aðild að Evrópusambandinu felur í sér framsal ríkisvalds sem krefst skýrrar stjórnarskrárheimildar.

Í þágu heimilanna… utan ESB Vísir

  • Staðfest Styður Þjóð sem gengur í ESB verður að gefa upp að minnsta hluta af fullveldi sínu.

Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV

  • Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi leiða til þess að Ísland missi sjálfræði sitt og gæti ekki lengur sett sína eigin stefnu.

Listin að blekkja heila þjóð Vísir

  • Staðfest Styður Umræðan um ESB-aðildarviðræður snertir ágreiningsatriði um fullveldi, efnahagsstefnu, gjaldmiðil, yfirráð yfir náttúruauðlindum og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.

Listin að blekkja heila þjóð Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Umræðan um ESB-aðild snertir ágreining um fullveldi, efnahagsstefnu, gjaldmiðil, yfirráð yfir náttúruauðlindum og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.

Málið hvorki skýrt né nægilega vel undirbúið Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Andmælir Aðild að Evrópusambandinu felur óhjákvæmilega í sér framsal ríkisvalds til yfirþjóðlegs valds og krefst stjórnarskrárbreytingar

…og ég vil að þjóðin segi sitt álit Vísir

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild snertir efnahag, fullveldi, viðskipti, gildi og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.

Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Þjóðlönd sem eru aðilar að ESB taka þátt í alþjóðasamvinnu um lög og reglur en eru talin fullvalda.

Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin

  • Að hluta staðfest Andmælir Snorri Másson segir að ESB-aðild fæli í sér algjöra grundvallarbreytingu á stöðu Íslands, þar sem landið sé sjálfstætt þjóðríki sem heldur utan um sína eigin hagsmuni.

Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin

  • Að hluta staðfest Andmælir Fullveldi tryggir Íslandi forræði yfir auðlindum landsins, fiskimiðum, orku og öðrum verðmætum og gerir kleift að móta eigin efnahagsstefnu.

Það sem utanríkisráðherra vill ekki segja Sjálfstæðisflokkurinn

  • Að hluta staðfest Andmælir Íslandi hefur frá sjálfstæði verið full og varanleg yfirráð yfir auðlindum sínum.

Þegar fílarnir dansa er ekki gott að vera gras RÚV

  • Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra sagði að fullveldi megi styrkja með samvinnu við aðra, ekki með því að láta lítið fyrir sér fara.

Þórdís myndi vilja þétta samstarf við ESB Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild felur í sér verulegt valdaframsal.