SOV-DATA-027
Sérfræðigreining
Há
Fullveldi ríkis skiptist í tvennt: innra fullveldi — æðsta vald yfir innri málefnum — og ytra fullveldi — réttur ríkisins til þátttöku á alþjóðavettvangi og til að ganga í þjóðréttarlegar skuldbindingar. Fullvalda ríki getur takmarkað sig með alþjóðasamningum án þess að missa fullveldi sitt — hæfnin til að ganga í slíka samninga er sjálf æðsta tjáning þess.
Enska frumtextinn
Sovereignty comprises two dimensions: internal sovereignty (supreme authority over domestic affairs, determining the hierarchy of domestic rules) and external sovereignty (right to participate internationally, enter treaties, and join organisations). A sovereign state can voluntarily constrain itself through international commitments without relinquishing sovereignty itself — the capacity to enter binding agreements is itself an exercise of sovereignty.
Heimild
Vísindavefurinn — Ragnhildur Helgadóttir & Bjarni Már Magnússon, University of Iceland Faculty of Law (2018, updated 2026)
Vísindavefurinn er fræðilegur svarsíðuvefur Háskóla Íslands þar sem sérfræðingar svara spurningum almennings um víðmörg fræðasvið.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þetta er viðtekin lögfræðileg-akademísk skilgreining. Í stjórnmálaumræðu á Íslandi er hugtakið „fullveldi“ oft notað í víðari merkingu (menningarlegt, efnahagslegt, raunhæft sjálfstæði) en þessi þrönga lögfræðilega túlkun gefur til kynna. Uppfært í febrúar 2026, sem gefur til kynna að efnið sé nýlegt með tilliti til umræðu um þjóðaratkvæðagreiðslu.
Notuð í greiningum (20)
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Yfirþjóðlegt vald ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Á sviði velferðarmála, heilbrigðisþjónustu og menntakerfis hefur ESB fyrst og fremst stuðningshlutverk en ríkin bera ábyrgð á kerfunum sjálfum.
Guðfinna Jóh. Guðmundsdóttir: Hræðsluáróður gegn aðildarviðræðum DV
- Að hluta staðfest Styður Öll löndin í Evrópusambandinu eru fullvalda — annars væru þau ekki þar.
Hvað ungur nemur gamall temur Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild felur alltaf í sér fórn fullveldis
Í þágu heimilanna… utan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóð sem gengur í ESB verður að gefa upp að minnsta hluta af fullveldi sínu.
- Að hluta staðfest Andmælir Þjóð sem gengur í ESB verður að gefa upp að minnsta hluta af fullveldi sínu.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi leiða til þess að Ísland missi sjálfræði sitt og gæti ekki lengur sett sína eigin stefnu.
Listin að blekkja heila þjóð Vísir
- Staðfest Styður Umræðan um ESB-aðildarviðræður snertir ágreiningsatriði um fullveldi, efnahagsstefnu, gjaldmiðil, yfirráð yfir náttúruauðlindum og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Listin að blekkja heila þjóð Vísir
- Að hluta staðfest Styður Umræðan um ESB-aðild snertir ágreining um fullveldi, efnahagsstefnu, gjaldmiðil, yfirráð yfir náttúruauðlindum og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Málið hvorki skýrt né nægilega vel undirbúið Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Aðild að Evrópusambandinu felur óhjákvæmilega í sér framsal ríkisvalds til yfirþjóðlegs valds og krefst stjórnarskrárbreytingar
…og ég vil að þjóðin segi sitt álit Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild snertir efnahag, fullveldi, viðskipti, gildi og stöðu Íslands í alþjóðasamfélaginu.
Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóðlönd sem eru aðilar að ESB taka þátt í alþjóðasamvinnu um lög og reglur en eru talin fullvalda.
Sjálfstraust og sjálfstæði Íslendinga Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Sjálfstæði Íslands — þar á meðal það að vera ekki í ESB — gefur Íslandi umtalsvert meiri slagkraft í alþjóðasamstarfi en íbúafjöldi segir til um.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
- Að hluta staðfest Andmælir Snorri Másson segir að ESB-aðild fæli í sér algjöra grundvallarbreytingu á stöðu Íslands, þar sem landið sé sjálfstætt þjóðríki sem heldur utan um sína eigin hagsmuni.
Stefna að upptöku evru Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ákvörðun um gjaldmiðil er í eðli sínu pólitísk og lýðræðisleg og á endanum í höndum þjóðarinnar.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Andmælir Fullveldi tryggir Íslandi forræði yfir auðlindum landsins, fiskimiðum, orku og öðrum verðmætum og gerir kleift að móta eigin efnahagsstefnu.
Það sem utanríkisráðherra vill ekki segja Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Andmælir Íslandi hefur frá sjálfstæði verið full og varanleg yfirráð yfir auðlindum sínum.
Þegar áframhald verður bakslag Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi þýða að Ísland þyrfti að færa löggjafarvald, dómsvald og framkvæmdarvald út fyrir landsteinana.
Þegar fílarnir dansa er ekki gott að vera gras RÚV
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra sagði að fullveldi megi styrkja með samvinnu við aðra, ekki með því að láta lítið fyrir sér fara.
Þórdís myndi vilja þétta samstarf við ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild felur í sér verulegt valdaframsal.
Valdframsalið svo umfangsmikið að breyta þurfi stjórnarskrá vb
- Staðfest Styður Höfundar álitsgerðarinnar telja að aðild að Evrópusambandinu fæli í sér «veigamikið framsal ríkisvalds allra valdþátta», þ.e. löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds.
- Staðfest Styður Höfundar álitsgerðarinnar telja að stjórnarskrárbreyting vegna ESB-aðildar sé pólitísk grundvallarákvörðun, ekki tæknilegt lokaskref í aðildarferli.
Vonlaus samningur verður ekki lagður fyrir þjóðina Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Núverandi ríkisstjórn mun beita sér af mikilli hörku fyrir orkufullveldi Íslands og þjóðin mun hafa áfram forræði yfir eigin orkuauðlindum.