← Til baka á Heimildir
TRADE-DATA-002 Lagalegur texti
Viðskipti Efnahagslegt eea market access
Með EES-samningnum nýtur Ísland þegar tollafrjáls aðgangs að innri markaði ESB að mestu leyti — að undanskildum flestum landbúnaðarvörum — á meðan sjávarafurðir njóta hagstæðs aðgangs samkvæmt bókun 9 og bókun 3 samningsins. ESB-aðild myndi fela í sér fulla tollbandalagsmembership, þar með talið afnám allra eftirstandandi tolla og kröfu um sameiginlegan ytri toll ESB.
Enska frumtextinn

Through the EEA Agreement, Iceland already has tariff-free access to the EU single market for most goods (excluding most agricultural products; fisheries products have preferential/tariff-free access under EEA Protocol 9 (fish and marine products) and Protocol 3 (processed fisheries)). EU membership would extend this to full customs union membership, eliminating remaining tariffs and customs procedures but requiring Iceland to adopt the EU's common external tariff.

Heimild

EEA Agreement — Protocol 3 on trade in processed agricultural products

EES-samningurinn er þjóðréttarlegur samningur milli ESB og þriggja EFTA-ríkja (Íslands, Liechtenstein og Noregs) um þátttöku í innri markaðinum; EFTA gefur hann út og varðveitir.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

EES-samningurinn veitir nú þegar víðtækan markaðsaðgang. Viðbótarávinningur í viðskiptum af fullri aðild að ESB myndi fyrst og fremst felast í frjálsræði í viðskiptum með landbúnaðar- og sjávarafurðir og niðurfellingu krafna um upprunareglur.

Notuð í greiningum (47)

18 mánuðirnir byggja ekki á formlegum samtölum Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Ísland er í allt annarri stöðu en mörg þau ríki sem áður hafa gengið í ESB, meðal annars vegna EES-samstarfsins.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland uppfyllir mjög stóran hluta af kröfum ESB-aðildar í gegnum EES-samstarfið.

Að hafna viðræðum er að hafna upplýsingum Vísir

  • Staðfest Styður Ísland er þegar í nánu samstarfi við Evrópusambandið í gegnum EES-samninginn og Schengen.

Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn

  • Að hluta staðfest Styður Aukin samræming við Evrópureglur í kjölfar EES-samningsins var hagstæð fyrir íslensk fyrirtæki, samkeppni og samkeppnishæfni atvinnulífsins
  • Að hluta staðfest Styður ESB-tollabandalagið myndi veita Íslandi vernd á tímum refsitolla og alþjóðlegs tollastríðs

Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir

  • Að hluta staðfest Styður ESB er ekki að sækja um aðild að Íslandi — Ísland sækir um aðild að ESB sem er klúbbur með fastmótaðar reglur

Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn

  • Staðfest Styður Við fulla aðild Íslands að ESB myndi heimild til að gera sjálfstæða viðskiptasamninga hyrfa.
  • Staðfest Styður ESB-aðild felur í sér þátttöku í tollabandalagi og sameiginlegri viðskiptastefnu, og aðildarríki framselja samningsvald á því sviði til sambandsins.

Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn var gerður til að fá aðgang að mörkuðum ESB og halda jafnframt í fullveldið.

Enn og aftur um bókun 35 og forgang EES-reglna DV

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn tryggir Íslendingum réttindi á innri markaðnum líkt og þeir væru í ESB.

Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn er grundvöllur þess vaxtar og velgengni sem Ísland hefur upplifað síðustu þrjátíu ár.
  • Að hluta staðfest Styður Bretland hefur fundið að fríverslunarsamningur við ESB er mun grynnri og flóknari í framkvæmd en aðild, með auknu skrifræði á landamærum og hindrunum í vöruflæði.

ESB-pakkinn er galopinn Vísir

  • Þarfnast samhengis Styður Aðildarkjör ESB séu þegar þekkt og aðgengileg almenningi — ekkert sé óvænt við þann samning sem Íslandi bíðst.

ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is

  • Staðfest Styður ESB-aðild myndi minnka líkur á viðskiptahindrunum við Evrópumarkaðinn.
  • Að hluta staðfest Styður Innan ESB geta þegnar aðildarríkja ferðast frjálslega og viðskiptahindranir eru undantekning frekar en regla.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland nýtur þegar þeirra bestu hluta EES-samningsins (innri markaðarins) og getur sleppt þeim þáttum ESB-aðildar sem talin eru óæskileg.

ESB veit að þetta er risamál fyrir Ísland Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi fela í sér niðurfellingu tolla á sjávarafurðum íslenskra fyrirtækja á evrópskum markaði.

Heiða Kristín Helgadóttir: Einkennilegt ef stóru samtökin vilja ekki fá botn í viðræður og niðurstöðu DV

  • Staðfest Styður Ísland er ekki í neinu tollabandalagi.

Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Þegar samningur um aðild lægi fyrir myndi öll löggjöf Íslands þegar hafa verið aðlöguð að regluverki ESB.

Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Samkvæmt EES-samningnum og fríverzlunarsamningi Íslands við forvera Evrópusambandsins frá 1972 eru engir tollar á innfluttum vörum frá Evrópusambandinu til Íslands, að undanskildum landbúnaðarvörum.
  • Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengi í Evrópusambandið myndi landið koma inn fyrir tollamúra sambandsins gagnvart öðrum heimshlutum, sem myndi leiða til dýrari innfluttra vara.
  • Þarfnast samhengis Styður Tollar Evrópusambandsins gagnvart öðrum heimshlutum eru margfalt umfangsmeiri en tollar Íslands.

Hvað er í pakkanum? Heimssýn

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn gefur Íslandi aðgang að innri markaði ESB og fjölmörgum samstarfsverkefnum án þess að því fylgi framsal á fullveldi þjóðarinnar.

Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn

  • Að hluta staðfest Styður Full aðild að Evrópusambandinu felur meðal annars í sér tollabandalag með þjóðum sem vilja tryggja frjáls viðskipti.
  • Heimildir vantar Styður ESB-aðild myndi opna möguleika á að auka tollfrjálsan útflutning sjávarafurða inn á stærsta frjálsa markað í heimi um þriðjung.
  • Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild gæti enginn ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.

Hvað felst í liggja lágt leiðinni? DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi opna möguleika á að auka tollfrjálsan útflutning sjávarafurða inn á stærsta frjálsa markað í heimi um þriðjung.
  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild þýðir að enginn getur ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.

Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður ESB fær hlutdeild í virðisaukaskatti aðildarríkja og allar tollgreiðslur vegna innflutnings á vörum frá ríkjum utan sambandsins.
  • Að hluta staðfest Styður Margar innfluttar vörur frá ríkjum utan ESB sem eru án tolla á Íslandi í dag myndu hækka í verði við ESB-aðild.

Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn tekur til viðskipta með sjávarafurðir í gegnum bókun 9, sem tryggir umtalsverða niðurfellingu tolla.

Í Evrópusambandinu eru réttindi verkafólks á forsendum markaðarins Vísir

  • Staðfest Styður Ísland er formlegur hluti af innri markaði Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn ásamt Noregi og Liechtenstein.

Innganga Íslands í ESB: Hvað verður um lífeyrissjóðinn þinn? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi leiða til aukinna þrýstings á samræmingu lífeyriskerfa og aukinnar þátttöku Íslands í sameiginlegum fjármálakerfum ESB.

INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrðu öll viðskipti og netinnkaup Íslendinga án tolla og annarra gjalda milli Evrópuríkja.

Ísland á heima í ESB DV

  • Að hluta staðfest Styður Með EES-samningnum varð Ísland hluti af um 500 milljón manna alþjóðlegum markaði.

Ísland er ekki til sölu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn veitir Íslandi aðgang að innri markaði ESB
  • Að hluta staðfest Andmælir Með EES-samningnum hefur Ísland fullt forræði yfir auðlindum sínum

Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir

  • Staðfest Styður Landbúnaður er einn sá málaflokkur sem yrði fyrir umfangsmestu og varanlegum breytingum við ESB-aðild Íslands.

Mun Trump reyna að koma í veg fyrir inngöngu Íslands í ESB? Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Ísland er í EES-samningnum, sem gefur aðgang að innri markaði ESB án fullrar aðildar.

Norðmenn vilja vita hvort Íslendingar séu á hraðferð inn í Evrópusambandið RÚV

  • Að hluta staðfest Styður Ef þjóðaratkvæðagreiðslan skilar nei-niðurstöðu þarf Ísland að treysta á EES-samninginn.

Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Vísir

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn gerði Íslendingum kleift að verða hluti af stærri markaði og láta stærri stofnanir semja regluverkið.

Orðið á götunni: Börnin okkar eiga það skilið! DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild og upptaka evru myndu bæta samkeppnishæfni Íslands.

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Tollvernd er hluti af sameiginlegri löggjöf Evrópusambandsins og því var óraunhæft fyrir Ísland að fara fram á að halda henni.
  • Að hluta staðfest Styður Margir samningakaflar um efnahags- og markaðsmál voru auðveldir vegna þess að Ísland er þegar í EES-samningnum.

Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu við aðild að ESB og færi inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
  • Staðfest Styður Við ESB-aðild gæti Ísland ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki — slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir Íslands hönd.

SEGJUM UPP EES SAMNINGNUM OG HÆTUM VIÐ ESB ÞJÓÐARATKVÆÐAGREIÐSLUNA blogis

  • Að hluta staðfest Styður Þegar EES-samningurinn var undirritaður var hann viðskiptasamningur sem átti að tryggja EFTA-ríkjunum aðgang að innri markaðnum í Evrópu.
  • Heimildir vantar Styður Íslendingum var sagt við sölu EES-samningsins að sjávarútvegsvörur yrðu tollfrjálsar, en sjávarútvegsvörur hafa aldrei verið tollfrjálsar.

Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Aðild að tollabandalagi ESB myndi veita Íslandi skjól sem það hefur ekki í dag.

Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn er talinn besti og mikilvægasti samningur sem Ísland hefur gert við önnur lönd.

Skiptir máli hvort Jens Garðar sé á þingi? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn er allra mikilvægasti viðskiptasamningur Íslendinga við önnur ríki.
  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn heimilar Íslendingum að selja íslenskar vörur á evrópskan markað á kostakjörum.

Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin

  • Að hluta staðfest Styður Snorri segir að aðrir hagsmunir gildi í Evrópusambandinu og að Ísland yrði bara að verða fyrir skaðanum, þótt margir kostir séu við EES-samninginn.

Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn tryggir Íslandi aðgang að innri markaði ESB án þess að framselja stjórn fiskveiða og annarra auðlinda til stofnana sambandsins.

Sterkari saman og til thjonustu reidubuin Vísir

  • Staðfest Styður Ef íslenskt matvælaeftirlit uppfyllir ekki EES-kröfur er hætta á að aðgengi íslenskra matvæla að innri markaði EES-svæðisins verði ekki tryggt.

Stjórnarskráin og ESB DV

  • Staðfest Styður Í EES-samningaviðræðunum var lögð áhersla á að Ísland og Noregur fengju aðgang að innri markaði ESB án aðildar að sambandinu.

Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin

  • Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu með aðild að ESB.
  • Staðfest Styður Með ESB-aðild færi Ísland inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
  • Staðfest Styður Ísland gæti ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki ef það gengi í ESB; slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir hönd Íslands.

Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir

  • Staðfest Styður EES-samningurinn inniheldur ákvæði sem heimilar aðgerðir til verndar innlendum hagsmunum að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.
  • Að hluta staðfest Styður EES-ríkin hafa ekki sama aðgang að innri markaðinum og fullgildir ESB-meðlimir þrátt fyrir að uppfylla sömu skuldbindingar.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland á frjálsan og ótakmarkaðan aðgang að innri markaði Evrópu í gegnum EES-samninginn og þar ríkir breið pólitísk sátt.

Thomas Möller: Búa tvær þjóðir í landinu okkar? DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild tryggir tollfrjálsan aðgang fyrirtækja að mörkuðum í Evrópu.

Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV

  • Að hluta staðfest Styður Strangar reglur ESB um matvælaöryggi og merkingar matvæla hafa gert íslenskum fyrirtækjum kleift að fara með vörur sínar inn á evrópska markaðinn.

Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild mun líklega auka stöðugleika í hagkerfi Íslands.
  • Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi tryggja tollfrelsi á öllum útflutningi Íslands til ESB-landa.

Þórunn Sveinbjarnardóttir: Markvisst unnið að því að afvegaleiða umræðuna DV

  • Að hluta staðfest Styður Ísland er komið meira en hálfa leið inn í Evrópusambandið í gegnum EES-samninginn.

Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskt atvinnulíf starfar nú þegar að miklu leyti innan regluramma Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn.
  • Að hluta staðfest Styður Full ESB-aðild myndi færa íslensku atvinnulífi aukinn fyrirsjáanleika, öryggi, stöðugleika og traust.
  • Að hluta staðfest Andmælir Sameiginlegur gjaldmiðill, tollfrjáls markaður og aukið traust fjárfesta hefur reynst lykilatriði fyrir fyrirtæki innan ESB.
  • Þarfnast samhengis Andmælir Íslensk fyrirtæki fylgja nú þegar stórum hluta þeirra reglna sem gilda á innri markaði Evrópu og því væri óverulegt sem bættist við með fullri aðild.
  • Að hluta staðfest Andmælir Vöruverð á Íslandi myndi lækka við ESB-aðild vegna þess að allur innflutningur frá ESB-löndum yrði tollfrjáls.

Utanríkisráðherra segir við Politico að Ísland geti klárað ESB viðræður á mettíma Nútíminn

  • Staðfest Styður Ísland er þegar hluti af Evrópska efnahagssvæðinu (EES).
  • Að hluta staðfest Styður Aðlögun Íslands að ESB-regluverki yrði líklega einfaldari en hjá mörgum öðrum umsóknarríkjum vegna EES-aðildar.