Tekist á um upplýsingabeiðni til Evrópusambandsins
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Meirihluti utanríkismálanefndar telur réttast að upplýsingaöflun afmarkist við íslensk stjórnvöld í samræmi við ákvæði þingskaparlaga. Fullveldi
Í bókun meirihluta nefndarinnar segir að réttast sé að upplýsingaöflun afmarkist við íslensk stjórnvöld í samræmi við ákvæði þingskaparlaga.
Fullyrðing: Meirihluti utanríkismálanefndar telur réttast að upplýsingaöflun afmarkist við íslensk stjórnvöld í samræmi við ákvæði þingskaparlaga.
Heimildir staðfesta að 24. gr. þingskapalaga (SOV-LEGAL-019, SOV-LEGAL-028) leggur þá skyldu á ríkisstjórnina að ræða meiri háttar utanríkismál við utanríkismálanefnd og því er vísun meirihlutans í þingskaparlög í samræmi við lagaumgjörðina. Bein bókun meirihluta nefndarinnar er hins vegar ekki staðfest í neinni heimild — fullyrðingin endurspeglar tilvitnun í blaðagrein.
Samhengi sem vantar
Heimildir nefna að 24. gr. þingskaparlaga sé túlkanleg og lögfræðingar séu ósammála um nákvæmlega hvaða mál falli undir hana. Bein staðfesting á orðalagi bókunar meirihlutans er ekki tiltæk í gagnagrunninum — fundargerð nefndarinnar gæfi nákvæmari mynd.
Staðfest Ísland á ekki aðild að Evrópusambandinu. EES/ESB-löggjöf
Við teljum að gögn sem eru til staðar um þetta séu aðgengileg hjá íslenskum stjórnvöldum
Fullyrðing: Ísland á ekki aðild að Evrópusambandinu.
Heimildir staðfesta með ótvíræðum hætti að Ísland er ekki aðildarríki ESB. EEA-LEGAL-022 lýsir EES-samningnum sem grunni samskiptanna og telur upp svið sem standa utan við EES (sameiginleg landbúnaðarstefna, sameiginleg sjávarútvegsstefna, tollabandalag, sameiginleg utanríkis- og varnarmálastefna). EEA-LEGAL-004 og SOV-LEGAL-008 staðfesta einnig stöðu Íslands sem EES- og Schengen-ríkis án ESB-aðildar.
Samhengi sem vantar
Staða aðildarumsóknarinnar frá 2009 er umdeild — bréf Gunnars Braga Sveinssonar frá 2015 (SOV-PARL-010, PARTY-DATA-011) var ekki samþykkt af framkvæmdastjórn ESB sem formleg afturköllun, en það breytir ekki þeirri staðreynd að Ísland er ekki aðildarríki.
Að hluta staðfest Gögn um aðildarviðræðurnar við ESB séu aðgengileg hjá íslenskum stjórnvöldum. Fullveldi
Við teljum að gögn sem eru til staðar um þetta séu aðgengileg hjá íslenskum stjórnvöldum
Fullyrðing: Gögn um aðildarviðræðurnar við ESB séu aðgengileg hjá íslenskum stjórnvöldum.
Heimildir staðfesta að ríkisstjórnin hefur sett upp upplýsingaherferð og að ráðuneytið haldi utan um gögn (POL-DATA-024, SOV-PARL-007), en deilt er um hversu fullnægjandi og hlutlaus þau eru. Stjórnarandstaðan og fyrrverandi dómsmálaráðherra Björn Bjarnason (SOV-DATA-018) hafa gagnrýnt upplýsingagjöf utanríkisráðuneytisins sem ófullnægjandi og hlutdræga. Fullyrðing Pawels Bartoszek endurspeglar afstöðu meirihluta nefndarinnar, ekki almennt viðurkennda staðreynd.
Samhengi sem vantar
Heimildir sýna að umdeilt er hvort öll viðeigandi gögn séu raunverulega aðgengileg hjá íslenskum stjórnvöldum eða hvort einnig þurfi sjónarmið ESB. Stjórnarandstaðan heldur því fram að upplýsingagjöfin sé hlutdræg en stjórnarliðar segja hana fullnægjandi — fullyrðingin er ein hlið umdeilds máls.
Að hluta staðfest Minnihlutinn hafði í vikur beðið um grundvallarupplýsingar um feril aðildarviðræðnanna. Fullveldi
Fulltrúar minnihlutans eru vikum saman búnir að biðja um grundvallarupplýsingar í málinu. Um ferilinn núna
Fullyrðing: Minnihlutinn hafði í vikur beðið um grundvallarupplýsingar um feril aðildarviðræðnanna.
Heimildir staðfesta almennar deilur stjórnarandstöðunnar um upplýsingagjöf og málsmeðferð frumvarpsins (SOV-LEGAL-028, SOV-PARL-005, SOV-PARL-003). Frumvarpið var lagt fram 7. mars 2026, en upplýsingar um sjálfar beiðnir minnihlutans um nákvæmlega «grundvallarupplýsingar um ferilinn» og tímalengd þeirra eru ekki tilteknar í heimildunum.
Samhengi sem vantar
Tímalengd og innihald upplýsingabeiðna minnihlutans eru ekki staðfest í neinni heimild. Bókanir og fundargerðir utanríkismálanefndar gætu varpað ljósi á þessar staðreyndir — heimildir staðfesta einungis samhengið um deilur um málsmeðferðina.