Björn Bjarnason, fyrrverandi dómsmálaráðherra (2003–2009) og langtímaþingmaður Sjálfstæðisflokksins, hefur gagnrýnt utanríkisráðuneytið fyrir að þjóna hlutdrægri ESB-aðildarstöðu í staðinn fyrir hlutlægar upplýsingar í herferðinni. Utanríkisráðuneytið undir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur (Viðreisn, ESB-aðildarsinni) hafnar þessari gagnrýni og heldur því fram að upplýsingagjöfin sé hlutlæg og staðreyndabundin.
Enska frumtextinn
Björn Bjarnason, former Minister of Justice (2003–2009) and long-serving Independence Party MP, has been a prominent critic of the Ministry for Foreign Affairs' (utanríkisráðuneytið) role in the EU referendum process. Bjarnason has argued that the MFA has failed to provide neutral, balanced information to the public, instead acting as an advocate for EU membership. He has pointed to the ministry's information materials and public presentations as evidence of institutional bias. Bjarnason's critique carries weight because of his seniority and his role as a public intellectual in Icelandic politics, though his own anti-EU position is well established. The MFA, under Foreign Minister Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (Viðreisn, pro-EU), has maintained that its information provision is factual and balanced.
Heimild
Björn Bjarnason — Op-eds and public statements; Morgunblaðið; Vísir
Greiningar og opinberar yfirlýsingar Björns Bjarnasonar í Morgunblaðinu og á Vísi ásamt viðbrögðum utanríkisráðuneytisins.
Fyrirvarar
Bjarnason er pólitískur gerandi með skýra andstöðu gegn ESB og gagnrýni hans á utanríkisráðuneytið ber að meta í því samhengi. Hvort upplýsingagjöf utanríkisráðuneytisins sé raunverulega hlutdræg eða hvort andstæðingar líti svo á er túlkunaratriði. Svipaðar umræður um hlutleysi stjórnvalda koma upp í nánast öllum þjóðaratkvæðagreiðslum.
Notuð í greiningum (11)
Davíð og EES bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Höfundurinn (Björn Bjarnason) var formaður utanríkismálanefndar Alþingis á þeim tíma sem EES-samningurinn var gerður og fylgdist náið með framvindu mála.
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Þankar í tilefni af umsögn Landskjörstjórnar DV
- Að hluta staðfest Styður Landskjörstjórn vekur athygli á vaxandi áhyggjum af upplýsingaóreiðu og áhrifum frá útlöndum á framkvæmd kosninga, ekki síst þjóðaratkvæðagreiðslna.
Egill: Pólitískur ómöguleiki að koma Íslandi inn í ESB Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Egill Helgason telur að andstaða við ESB meðal þjóðarinnar hafi ætíð verið auðveld að magna upp með því að taka upp nokkra frasa og endurtaka þá.
Ekki víst hvernig Evrópusambandið bregst við Morgunblaðið
- Staðfest Styður Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra og alþingismaður, sakar utanríkisráðuneytið um að hafa fallið á prófinu þegar kemur að hlutlausri upplýsingagjöf til almennings um ESB-aðildina.
- Að hluta staðfest Styður Hugtakið upplýsingaóreiða hefur verið notað um umræðuna og sjónir beinast í auknum mæli að stjórnvöldum í þeim efnum.
Fékk ekki áheyrn hjá æðstu ráðamönnum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Guðlaugur Þór heldur fram að utanríkisráðherra reyni meðvitað að kalla fram neikvæð viðbrögð frá bandarískum stjórnvöldum til að geta rökstutt nauðsyn ESB-aðildar.
Ljósið elt út í haug Vísir
- Að hluta staðfest Styður Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra, birti pistil á heimasíðu sinni þann 9. apríl 2026 með yfirskriftina «Utanríkisráðuneytið liggur á gögnum».
- Staðfest Styður Björn Bjarnason krafðist þess í pistli sínum að utanríkisráðuneytið legði gögn málsins á borðið til að þjóðin gæti tekið upplýsta ákvörðun um ESB-málið.
Óvissan er mikil í hverfulum heimi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Núverandi staða alþjóðamála kallar á að Ísland endurmeti stöðu sína, að mati utanríkisráðuneytisins
Ræddu 'fjóra strámenn', vonbrigði og hagsmunaárekstra Vísir
- Staðfest Styður Starf utanríkismálanefndar á kjörtímabilinu hefur litast af vaxandi óánægju stjórnarandstöðunnar með samráðs- og virðingarleysi fyrir lögbundnu hlutverki nefndarinnar.
RÚV birtir ekki gagnrýni Ólafs Ragnars Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Ólafur Ragnar Grímsson telur að utanríkisráðherra sé að fara fram með viðræður við ESB án skýrs umboðs frá þjóðinni.
Upplýsingafalsanir utanríkisráðuneytisins bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Upplýsingavefur utanríkisráðuneytisins um þjóðaratkvæðagreiðsluna sleppir bréfi Gunnars Braga Sveinssonar frá 2015 sem leiddi til þess að Ísland var afmáð af stækkunarlista ESB.
Vafasöm spurning um ESB-viðræður bjorn_is
- Staðfest Styður Utanríkisráðuneytið hefur opnað upplýsingasíðu vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar.