POL-DATA-021
Sérfræðigreining
Há
Þrír ríkisstjórnarflokkar sem voru við völd í mars 2026 hafa ólíka afstöðu til ESB: Samfylkingin (13 sæti) undir forsætisráðherra Kristrúnu Frostadóttur er skýrt hlynnt aðild, Viðreisn (11 sæti) er stöðugasti ESB-flokkurinn og utanríkisráðherrann Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir leiðir ESB-málið, en Flokkur fólksins (8 sæti) er ESB-efins þrátt fyrir þátttöku í ríkisstjórninni.
Enska frumtextinn
The three coalition parties' positions on the EU referendum as of March 2026: Samfylkingin (Social Democrats, 13 seats) is explicitly pro-EU membership and has been the primary driver of the referendum. Under PM Kristrún Frostadóttir, the party frames EU membership as essential for economic stability, security, and Iceland's place in Europe. Viðreisn (Reform Party, 11 seats) is the most consistently pro-EU party, founded in part on a pro-EU platform. Foreign Minister Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir leads the party and the government's EU engagement. Flokkur fólksins (People's Party, 8 seats) is EU-sceptic but agreed to the referendum as part of the coalition agreement. The party is not campaigning for EU membership and may allow its members to vote freely. This internal tension — two pro-EU parties plus one sceptical partner — is the defining dynamic of the coalition's EU strategy.
Heimild
Coalition agreement (stjórnarsáttmáli) 2024; party platforms; media reporting March 2026
Stjórnarsáttmáli ríkisstjórnarinnar frá 2024, flokksstefnuskrár stjórnarflokkanna þriggja og fjölmiðlaumfjöllun um ESB-afstöðu þeirra í mars 2026.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Hreyfiafl innan stjórnarsamstarfsins gæti breyst ef niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar gengur gegn afstöðu ríkisstjórnarinnar. Þátttaka Flokks fólksins í stjórnarsamstarfi sem er fylgjandi ESB á sama tíma og flokkurinn er andvígur aðild skapar trúverðugleikavanda fyrir báða aðila. Ending stjórnarsamstarfsins gæti oltið á því að halda ESB-málinu aðskildu frá öðrum málaflokkum.
Notuð í greiningum (32)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Það er fordæmalaust að ríki ætli að sækja um ESB-aðild þar sem ekki er meirihluti fyrir því á þingi og ekki einu sinni í ríkisstjórn.
Að ESB umræðu, þjóðaratkvæði og hugsanlega aðildarviðræðu að þjóðinni forspurðri Blog.is
- Staðfest Styður Flokkur fólksins sagðist vera á móti ESB-aðild en er þrátt fyrir það hluti af ríkisstjórn sem fer í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-málið
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þrjár stjórnarflokkar náðu samstöðu um að leita til þjóðarinnar í ESB-málinu.
Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn
- Að hluta staðfest Styður Nánast allir flokkar á Alþingi lofuðu í kosningum að þjóðin ætti að ráða úrslitum um næstu skref varðandi aðildarumsóknina að ESB
Andstaðan ekki verið meiri í 16 ár Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður 83% kjósenda Samfylkingarinnar eru hlynntir ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Styður 6% kjósenda Samfylkingarinnar eru andvígir ESB-aðild.
Dagur fagnar heimsókn Ursulu von der Leyen DV
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarsáttmáli ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins kveður á um að þjóðin muni eiga síðasta orðið um aðild Íslands að ESB og framhald aðildarviðræðna.
Ég held að það geti verið gluggi núna fyrir Ísland Kratinn
- Að hluta staðfest Andmælir Innan Samfylkingarinnar eru skiptar skoðanir um hversu mikið flokkurinn á að beita sér fyrir áframhaldandi aðildarviðræðum í þjóðaratkvæðagreiðslunni.
- Að hluta staðfest Styður Samfylkingin stefnir að því að hafa kraftmikið samtal við þjóðina í ágúst um ESB-aðild, eftir að fólk kemur til baka úr sumarfríinu.
Ekki nefna vextina! DV
- Óstutt Andmælir Viðreisn er eini flokkurinn á Alþingi sem vill að Ísland gangi í ESB og taki upp evru.
Enginn afsláttur gefinn segi þjóðin já við aðildarviðræðum RÚV
- Að hluta staðfest Styður Allir flokkar ríkisstjórnarinnar voru sammála um að þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-aðildarviðræður yrði haldin, þrátt fyrir skiptar skoðanir innan og milli flokka.
- Að hluta staðfest Styður Samskipti forsætisráðherra við Ursula von der Leyen hafa verið jákvæð gagnvart því að Ísland gangi í Evrópusambandið.
ESB-tillaga Þorgerðar Katrínar hangir á bláþræði Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB-aðild er sérmál Viðreisnar í ríkisstjórnarsáttmála flokkanna þriggja.
- Að hluta staðfest Andmælir Þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB-aðild er sérmál Viðreisnar í ríkisstjórnarsáttmála flokkanna þriggja.
Flott embætti í boði fyrir ESB ríki Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samfylkingin, Viðreisn og Flokkur fólksins hafi sett ESB-aðild aftur á dagskrá með fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu.
Hefur leshæfnin smitast inn í ráðuneytin Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Samfylkingin og Flokkur fólksins styðja ESB-aðild Íslands
- Að hluta staðfest Andmælir Viðreisn er aðalleikarinn í baráttunni fyrir ESB-aðild
- Staðfest Styður Flokkur fólksins vill ekki sérstaklega koma þjóðinni í ESB
Heiða Kristín Helgadóttir: Nei er stórt svar – Já býður upp á valmöguleika DV
- Staðfest Styður ESB-aðild er á stefnuskrá Samfylkingarinnar.
Heiðrún: Dýr verður Flokkur fólksins allur vb
- Staðfest Styður Flokkur fólksins er andvígur inngöngu í Evrópusambandið.
- Að hluta staðfest Styður Flokkur fólksins þarf stuðning Samfylkingarinnar og Viðreisnar til þess að þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður við ESB nái fram að ganga, og fórnarkostnaðurinn felst í ákveðnum sjávarútvegsmálum.
Hvað þýðir góður samningur? Bændablaðið
- Staðfest Styður Samfylkingin stefnir að fullri aðild Íslands að ESB með upptöku evru að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu.
Ísland á heima í ESB DV
- Þarfnast samhengis Andmælir Ríkisstjórnarflokkarnir segjast telja að hagsmunum Íslands sé best borgið utan ESB.
Kristrún: spyrjið Þorgerði Katrínu hvað nei þýðir Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Kristrún var nauðbeygð að fylgja utanríkisráðherra í ESB-leiðangurinn og hafði gefið loforð um það við stjórnarmyndun fyrir rúmu ári.
- Að hluta staðfest Andmælir Alþingi veitir ekki umboð til ESB-aðildarumsóknar og er ekki meirihluti þar fyrir hana.
- Að hluta staðfest Andmælir Enn er eftir að lóðsa tillögu Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæði í gegnum Alþingi og óvíst hvort það takist.
Kristrún ýtir Þorgerði Katrínu til hliðar Björn Bjarnason
- Óstutt Andmælir Samfylkingin hefur færst yfir í að leggja áherslu á innlend deilumál — fákeppni, samþjöppun valds og áhrif stórútgerðar — í stað sjávarútvegsmálefna, undanþágna, fullveldis eða almennrar stöðu Íslands gagnvart ESB.
Nei heyrðu nú Pawel – nýjan forsætisráðherra? Heimssyn
- Að hluta staðfest Andmælir Guðmundur Ásgeirsson túlkaði ummæli forsætisráðherra sem að formaður Samfylkingarinnar muni ekki styðja neinn samning um aðild Íslands að Evrópusambandinu.
Ótæk stefna Viðreisnar Björn Bjarnason
- Að hluta staðfest Andmælir Núverandi ríkisstjórn er mynduð af flokkum sem eru ósammála um aðild að ESB og því er enginn meirihluti fyrir ESB-aðild á Alþingi.
Pólitísk bomba Össurar Björn Bjarnason
- Að hluta staðfest Styður Samfylkingin stendur á blístri við að koma í gegn á Alþingi þingsályktunartillögu um ESB-þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst.
- Óstutt Andmælir Þingsályktunartillaga Þorgerðar Katrínar um þjóðaratkvæðið nýtur ekki fullnægjandi stuðnings innan þingflokks Samfylkingarinnar.
- Óstutt Andmælir Samfylkingin gæti látið þingsályktunartillöguna um þjóðaratkvæðið liggja óafgreidda ef Viðreisn sér ekki um samstarf í sveitarstjórnum.
Ríkisstjórn á reki til ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Andmælir Núverandi ríkisstjórn er þriggja flokka ríkisstjórn þar sem einn flokkur er eindreginn stuðningsmaður ESB-aðildar.
Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín Morgunblaðið
- Staðfest Styður Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur sem stefnir að fullri aðild að Evrópusambandinu, að því tilskildu að full yfirráð yfir auðlindum Íslands séu tryggð.
- Að hluta staðfest Styður Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar fagnar komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið.
Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka Morgunblaðið
- Staðfest Styður Yfirlýst stefna Flokks fólksins er að Ísland haldi sig utan ESB.
Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV
- Að hluta staðfest Styður Allir stjórnmálaflokkar á Alþingi viðurkenna mikilvægi EES-samningsins fyrir atvinnulíf og efnahag landsmanna.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Allir stjórnarflokkarnir höfðu verðbólguna og vextina í kosningastefnu sinni en enginn þeirra hafði þjóðaratkvæðið um ESB-aðild í sinni kosningastefnu.
Þegar áframhald verður bakslag Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóðin er nú klofin í herðar niður vegna umræðunnar um ESB-aðild.
Þegar fílarnir dansa er ekki gott að vera gras RÚV
- Staðfest Styður Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir telur að gluggi sé núna til að skoða aðild að Evrópusambandinu og önnur lönd séu einnig að endurmeta stöðu sína í ljósi heimsmálanna.
Þorskastríð um fullveldisrétt Björn Bjarnason
- Staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefur lengi verið fylgjandi ESB-aðild Íslands.
Var orðalag spurningarinnar mótað í Brussel? Vísir
- Staðfest Styður Ný ríkisstjórn Samfylkingarinnar, Viðreisnar og Flokks fólksins samþykkti að halda þjóðaratkvæðagreiðslu eigi síðar en árið 2027 um það hvort hefja eigi að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið.
- Staðfest Styður Flokkur fólksins er andvígur aðild að Evrópusambandinu.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Kristrún forsætisráðherra og formaður Samfylkingar ætlar ekki að tala fyrir ESB-aðild.
Vonar hálfpartinn að niðurstaðan verði nei Stjórnmálin
- Staðfest Styður Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur.