Ríkisstjórnin verði að standa við loforð sín

Niðurstöður

Staðfest: 1 Að hluta staðfest: 3 Heimildir vantar: 1

Fullyrðingar (5)

Staðfest Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur sem stefnir að fullri aðild að Evrópusambandinu, að því tilskildu að full yfirráð yfir auðlindum Íslands séu tryggð. Flokkastefnur
enda sé Samfylkingin Evrópusinnaður flokkur sem vilji stefna að fullri aðild að Evrópusambandinu svo lengi sem full yfirráð yfir auðlindum Íslands séu tryggð

Fullyrðing: Samfylkingin er Evrópusinnaður flokkur sem stefnir að fullri aðild að Evrópusambandinu, að því tilskildu að full yfirráð yfir auðlindum Íslands séu tryggð.

POLITICAL-DATA-008 staðfestir að Samfylkingin sé ESB-sinnaður flokkur sem leiddi umsóknarferlið 2009. POL-DATA-021 lýsir flokknum sem «explicitly pro-EU membership» og drifkrafti þjóðaratkvæðagreiðslunnar. POL-DATA-001 bendir á að flokkurinn hafi stutt ESB-aðild síðan 2007. Þrjár óháðar heimildir staðfesta Evrópusinnað stefnu Samfylkingarinnar.

Samhengi sem vantar

Einstakir þingmenn geta haft mismunandi skoðanir á tilteknum aðildarskilmálum, jafnvel þótt opinber flokksstefna sé skýr.

Að hluta staðfest Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar fagnar komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið. Flokkastefnur
Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar fagnar komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið.

Fullyrðing: Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar fagnar komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið.

Heimildir staðfesta að Samfylkingin er aðalafl á bak við þjóðaratkvæðagreiðsluna og hefur beitt sér fyrir henni á Alþingi. POL-DATA-021 lýsir flokknum sem «primary driver of the referendum» og PARTY-DATA-013 staðfestir að ríkisstjórnin, með Samfylkinguna í fararbroddi, ákvað dagsetninguna. Hins vegar fjalla engar heimildir beint um ályktun flokksstjórnarfundar Samfylkingarinnar — sú tilvísun er sértæk og staðfestist ekki í staðreyndagrunni.

Samhengi sem vantar

Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki beinar heimildir um ályktanir flokksstjórnarfundar Samfylkingarinnar. Fullyrðingin er sennileg miðað við stefnu flokksins, en formleg staðfesting vantar.

Að hluta staðfest Tiltekt stjórnarmeirihlutans í ríkisfjármálum hafi skilað lækkun ríkisskulda. Annað
tiltekt stjórnarmeirihlutans í ríkisfjármálum hafi skilað hagræðingu, lækkun ríkisskulda

Fullyrðing: Tiltekt stjórnarmeirihlutans í ríkisfjármálum hafi skilað lækkun ríkisskulda.

SOV-DATA-013 staðfestir almenna þróun ríkisskulda á Íslandi — þær lækkuðu úr um 95% af VLF árið 2011 í um 65% árið 2025. Lánshæfismat hefur batnað jafnt og þétt. Hins vegar bendir sama heimild á að skuldaminnkun hófst undir ríkisstjórnum frá 2013 og hefur haldið áfram yfir fleiri stjórnartímabil. Ekki er hægt að eigna núverandi ríkisstjórn einum skuldaminnkunina, enda var hún sett á laggirnar í desember 2024 og hefur aðeins starfað í rúmt ár.

Samhengi sem vantar

Skuldaminnkunin er langtímaþróun sem hófst undir fyrri ríkisstjórnum. SOV-DATA-013 bendir sérstaklega á að «whether specific improvements are attributable to the current government versus longer-term trends is debated.» Núverandi ríkisstjórn tekur við minnkandi skuldum frá fyrri stjórnartímabilum.

Heimildir: SOV-DATA-013
Heimildir vantar Ríkisstjórnin stefnir að hallaláusum fjárlögum árið 2027. Annað
stefnumörkun um hallalaus fjárlög árið 2027

Fullyrðing: Ríkisstjórnin stefnir að hallaláusum fjárlögum árið 2027.

Engar heimildir í staðreyndagrunninum staðfesta eða hrekja þessa tilteknu fjárlagastefnu. PARTY-DATA-016 nefnir að forsætisráðherra hafi talað um ríkisfjármál sem forgangsverkefni, en tilgreinir ekki áætlun um hallalaus fjárlög 2027. SOV-DATA-013 fjallar um almenna skuldaminnkun en nefnir ekki sértæk fjárlagamarkmið. Fullyrðingin krefst beins aðgangs að fjárlagaáætlunum ríkisstjórnarinnar.

Samhengi sem vantar

Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki heimildir um fjárlaga- eða áætlanamarkmiðin. Ef ríkisstjórnin hefur sett þetta markmið opinberlega er það utan gagna sem liggja fyrir.

Að hluta staðfest Lánshæfismat Íslands hafi hækkað á stjórnartíma núverandi ríkisstjórnar. Viðskipti
hærra lánshæfismati

Fullyrðing: Lánshæfismat Íslands hafi hækkað á stjórnartíma núverandi ríkisstjórnar.

SOV-DATA-013 staðfestir að lánshæfismat Íslands hefur batnað mikið og er nú A2 hjá Moody's, A hjá S&P og A hjá Fitch. Ríkisskuldir lækkuðu úr um 95% af VLF 2011 í um 65% árið 2025. Á hinn bóginn bendir sama heimild á að skuldaminnkun hófst undir ríkisstjórn 2013–2017 og hefur haldið áfram í gegnum nokkrar ríkisstjórnir — því er villandi að eigna endurbæturnar einungis núverandi ríkisstjórn. Lánshæfismat endurspeglar fjölmarga þætti umfram ríkisfjármálastefnu, þar á meðal hagvöxt og stofnanagæði.

Samhengi sem vantar

Heimildir staðfesta ekki hvaða tiltekna hækkun lánshæfismats er vísað til eða hvenær hún átti sér stað. Skuldaminnkun er langtímaþróun sem spannar nokkrar ríkisstjórnir. TRADE-DATA-008 sýnir auk þess að viðskiptajöfnuður hefur verið sveiflukenndur og fór í halla 2022–2023, sem gæti dregið úr jákvæðri mynd.

Heimildir: SOV-DATA-013