← Til baka á Heimildir
AGRI-DATA-008 Sérfræðigreining
Landbúnaður Efnahagslegt free movement goods eea vs eu
Samkvæmt EES-samningnum er landbúnaður að mestu undanskilinn frjálsu vöruflæði. Ísland heldur uppi 30–100%+ tollum á mjólkurvörur, kjöt og grænmeti á grundvelli 19. greinar EES-samningsins. Við fulla ESB-aðild myndu allir innri tollar falla niður og Ísland tæki upp sameiginlegan ytri toll sambandsins, sem myndi opna íslenskan markað fyrir samkeppni frá stærri ESB-framleiðendum.
Enska frumtextinn

Under the EEA Agreement, agriculture is largely excluded from free movement of goods. EEA Article 19 provides for periodic reviews to progressively liberalise agricultural trade, but Iceland and Norway have maintained very high tariffs on key products: Iceland applies tariffs of 30–100%+ on dairy, meat, and some vegetables. Under full EU membership, all internal tariffs would be eliminated, and Iceland would adopt the EU's Common External Tariff. This would expose Icelandic dairy and lamb producers to competition from EU producers with larger scale and lower costs. However, Iceland would also gain tariff-free access to the EU's 450-million consumer market for its agricultural exports (currently minimal). The key difference: EEA allows Iceland to protect its agricultural market; EU membership would not, except through negotiated transition periods and possible national aid provisions.

Heimild

EEA Agreement Article 19; Icelandic Ministry for Foreign Affairs — EEA review documentation

EES-samningurinn og íslenska utanríkisþjónustan veita lagalegan grunn og greiningarefni um viðskiptasamband Íslands og Evrópusambandsins.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Raunveruleg áhrif munu að miklu leyti ráðast af aðlögunartímabilum og sérákvæðum sem Ísland kynni að semja um. Hár framleiðslukostnaður á Íslandi (smæð, harðneskjulegt veðurfar og dýrt vinnuafl) þýðir að jafnvel með fullum markaðsaðgangi yrði útflutningur íslenskra landbúnaðarafurða áfram lítill. Helstu áhrifin yrðu fólgin í aukinni samkeppni af innflutningi, ekki í útflutningstækifærum.

Notuð í greiningum (24)

Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrif ESB-aðildar á íslenskan landbúnað væru líklega brottfall tolla.
  • Að hluta staðfest Styður Tollvernd er meginþáttur í búvörusamningum og mun verða það áfram.
  • Að hluta staðfest Andmælir Tollvernd er meginþáttur í búvörusamningum og mun verða það áfram.

Draumurinn um ESB-samning er uppgjöf Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Undanþágur í landbúnaðarmálum við ESB-aðild fylgja kvaðir um að ekki megi auka framleiðslu eða selja vörur óhindrað á innri markaðinum

Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn

  • Að hluta staðfest Styður Undir EES-samningnum halda EES-ríki utan ESB fullum yfirráðum yfir auðlindum sínum.

Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland er þegar hluti af tollastríðum ESB vegna EES-samningsins.

ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Sameiginlegur markaður með sameiginlega auðlind skapar ekki endilega sanngjarna samkeppni — hann getur skapað samkeppni þar sem sá vinnur sem borgar lægst.

ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Ísland nýtur þegar þeirra bestu hluta EES-samningsins (innri markaðarins) og getur sleppt þeim þáttum ESB-aðildar sem talin eru óæskileg.

Góður samhljómur fyrir búvörusamningana Bændablaðið

  • Staðfest Styður Tollvernd skiptir sauðfjárrækt miklu máli vegna þess að brottfall tolla á kjötgreinum mundi leiða til lækkunar á sauðfjárafurðum á Íslandi.
  • Að hluta staðfest Styður Stuðningsumhverfi Evrópusambandsins er talið minna mikilvægt sauðfjárbændum en tollamálin í tengslum við ESB-aðildarviðræður.

Heiða Kristín Helgadóttir: Einkennilegt ef stóru samtökin vilja ekki fá botn í viðræður og niðurstöðu DV

  • Staðfest Styður Ísland er ekki í neinu tollabandalagi.

Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Samkvæmt EES-samningnum og fríverzlunarsamningi Íslands við forvera Evrópusambandsins frá 1972 eru engir tollar á innfluttum vörum frá Evrópusambandinu til Íslands, að undanskildum landbúnaðarvörum.
  • Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengi í Evrópusambandið myndi landið koma inn fyrir tollamúra sambandsins gagnvart öðrum heimshlutum, sem myndi leiða til dýrari innfluttra vara.
  • Þarfnast samhengis Andmælir Tollar Evrópusambandsins gagnvart öðrum heimshlutum eru margfalt umfangsmeiri en tollar Íslands.

Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild mun tollvernd á landbúnaðarvörum falla niður.
  • Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild mun opinber verðlagning á mjólk — bæði á heildsölustigi og til framleiðenda — falla niður.
  • Óstutt Andmælir Sauðfjárrækt er ekki háð tollvernd og vinnur á frjálsum markaði.
  • Að hluta staðfest Styður Mjólkurverð til bænda myndi við ESB-aðild lækka og færast nær því sem gerist í Noregi og Svíþjóð.

Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir

  • Staðfest Styður Ísland fellur ekki undir sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB og ákveður sjálft tollvernd og stuðningskerfi.

Kvótahopp og ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Sjavarutvegur er undanskilinn EES-samningnum og vegna theirrar undanthagu geta islensk log bannath erlendum adilum ad eiga meira en 25% (eda 33% obeint) i islenskum utgerthum.

Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Frjálst flæði landbúnaðarvara hentar illa íslenskum aðstæðum.

Mótmæli bænda í Brussel eru viðvörun Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskt nautakjöt getur ekki keppt við tollfrjálst kjöt frá Brasilíu vegna stærðarhagkvæmni, kostnaðargrunns og ólíkra framleiðslukrafna.
  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi ekki gagna íslenskum landbúnaði þar sem Mercosur-samningurinn opnar markaðinn fyrir tollfrjálsan innflutning frá löndum með önnur framleiðsluskilyrði.

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Ísland vildi fá sérreglur eða aðlögunartíma og viðhalda tollvernd og stuðningskerfum í landbúnaði.

Setja ætti niður samningsmarkmið Bændablaðið

  • Staðfest Styður Við ESB-aðild, að óbreyttu, myndi Ísland þurfa að afnema tolla á landbúnaðarafurðum.
  • Að hluta staðfest Styður Brottfall tollverndar myndi að öllum líkindum auka innflutning og veikja rekstrargrundvöll innlendrar framleiðslu, með afleiddum áhrifum á atvinnu og byggð, sem og fæðu- og þjóðaröryggi.

Skiptir máli hvort Jens Garðar sé á þingi? Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir EES-samningurinn heimilar Íslendingum að selja íslenskar vörur á evrópskan markað á kostakjörum.

Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrifin af inngöngu í ESB á landbúnað yrðu brottfall tollanna, ekki styrkirnir.
  • Staðfest Styður Brottfall tolla myndi leiða til þess að mjög auknar greiðslur þyrftu til að koma í veg fyrir verulegar búsifjar í landbúnaði.

Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir

  • Að hluta staðfest Andmælir Ísland á frjálsan og ótakmarkaðan aðgang að innri markaði Evrópu í gegnum EES-samninginn og þar ríkir breið pólitísk sátt.

Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV

  • Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi tryggja tollfrelsi á öllum útflutningi Íslands til ESB-landa.

Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Vöruverð á Íslandi myndi lækka við ESB-aðild vegna þess að allur innflutningur frá ESB-löndum yrði tollfrjáls.

Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Gunnar Þór Pétursson, forseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, setti fram þá hugmynd í umræðuþættinum Torginu að mögulega mætti semja um að búvörur yrðu ekki tollfrjálsar frá fyrsta degi við aðild Íslands að ESB.

Tollflokkast áfram sem ostur en ekki jurtaostur Bændablaðið

  • Staðfest Styður Íslenskir mjólkurframleiðendur hafa lýst áhyggjum yfir því að breyttar tollflokkun geti veikt samkeppnisstöðu þeirra, dregið úr innlendri framleiðslu og í versta falli valdið því að hún leggist af.

Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrif ESB-inngöngu á landbúnað eru ekki styrkir heldur brottfall tolla
  • Staðfest Styður Brottfall tolla við ESB-aðild myndi hafa veruleg áhrif á íslenskan landbúnað